Kuma bɛ aw bolo

Nin dɔgɔkun tɛmɛnen in na  Mali silamɛn jɛkuluba "Haut conseille islamique" ɲɛmaa ye weele sama u ka donnatɛmɛfanga ɲɛmaaw ma k'u ka fɛɛrɛ bɛ kɛ cogomin kumaɲɔgɔnya bi se ka boloda kokura ni marifatigiw ye.

Laɲini in kɔnɔ Ousmane Cherif Madani Haidara ko a kɛra marifatigi kansanw ye, a kɛrɛ marifatigi jatikɛwalekɛlaw ye ko a sera tɛn Mali ka sigi ni a den bɛɛ ye ka kuma.

Ni Colonnel Assimi Goita ma jabi di nin weelekan in na fɔlɔ, laɲini in jukɔrɔmadonna kosɔbɛ Mali politikitɔn dɔw fɛ nin dɔgɔkun furancɛ in na.

Yala aw ye o ko ye cogo di ?

Jigiya bɛ ye wasa sigikafɔ ka kɛ kokura Mali marabagaw ni marafatigiw cɛ bi wa ?

Kunu kari tun y'a san naani (4) ko colonel cɛ duuruw ye fanga ndaraki ka bɔ Mali jamanaɲɛmaa kɔrɔ  Ibrahim Boubacar KEITA bolo Bamako.  N'an  seginna kɔ dɔɔni, fangadafiri in kuma fɔlɔw la colonel Assimi goita n'a ka cɛdenw tun y'a yira k'olu nakun ti mɛɛni ye fanga la. Nga o m'a bali donatɛmɛfanga fila de kɛra IBK ka binni ni bi cɛ, a fɔlɔ, o ye Bah N’daw ka kalo kɔnɔtɔn (9)  ye, a filanan ye Aissimi Goita yɛrɛ ka san saba ni kɔ ye.

Yala aw dun ka jateminɛw kɛra mun ye Mali ka ni san naani donatɛmɛfaga in kan? Ibrahim Boubacar keita ka fanga tun dafirila laɲini minnu kama olu sabatira aw bolo wa? Aw y'aw hakilina fɔ nin de kan.

I ko juma o juma bi ta ye ladalatilen ye ni kɛnɛ toli ye aw yɛrɛ sakola. Aw ka laɲiniw na aw caman ko aw b'a fɛ ka kuma Ukraine sɔrasiw ka donni de kan Russie jamana kɔnɔ nin Aout kalo in na kɛrɛnkɛrɛnnenya la Koursse mara la wasa ka ta kɛlɛ kɛ, an bɛna aw hakilinanw lamɛn o ko kan sɔni.

O kɛrɛfɛ babu kɔrɔ dɔw ye aw minnu fana ɲɛminɛ i n'a fɔ kurukuru bana "variole du singe" carili farafinna ,aw fana bina kuma sɔrɔ kɛnɛ in kan.

An ye kuma d' aw ma kurukuru bana Mpox de kan, foto cogo wɛrɛ la "Variole du singe". Kunu diɲɛ kɛnɛyako tɔnba ye bana in fara foroba kungo kɛlɛnw kan diɲɛ kɔnɔ.

Ka kɔn OMS ɲɛ, farafinna tɔnba ka kɛnɛyako jateminɛni cakɛda Africa CDC de tun  fɔlɔ ye a ka jɔrɔ jira kɔsɔbɛ kununasini ka kɛɲɛ ni bana in juguyali farafinna.

Mpox bɛ jamana 16 de kɔnɔ bi farafinna o jamana dɔw ye Cote d’Ivoire, Nigeria ani Liberia ye. Kɛnɛyakotigila mɔgɔw ka jɔrɔfanba bɛ tali kɛ bana in yɛlɛmani teliya de kan.

Yala aw ye mun famun bana in ko la?

Kunnafoniw bɛ aw bolo a ko kan wa?

Aw yɛrɛ ka filɛli cogo la yala a  bi se ka fɔ ko farafinna labɛnnen bɛ bana kunbɛli ko la wa?

Aw bɛ aw ka hakilinaw ni aw ka ɲinigaliw sɔrɔ nin de kan sisan sisan. An ka bi mɔgɔ weelelen ye Dr Christine Keita de ye ka bɔ Mali la, bana yɛlɛmata furakɛlibaga don n'an ko o ma ko "infectiologue". 

Sénégal jamana na, kɛnyɛrɛye kunnafonidiso caman banna kunnafonidi ma kunu tarata wasa k' u ka ninsɔngoya jira u ka marabagaw kuraw la. Fanfila ninnu cɛ gɛlɛyalen don nin ye a dɔgɔkun damadɔ ye ka kɛɲɛ ni CFA wari miliyari 40 de juru karili ye kɛnyɛrɛye kunnafonidiso ninnu na "l’impot" wari sarali kunkɔrɔ.

Yanai a ka fanga bila jamanaɲɛmaa kɔrɔ Macky Sall de tun ye layidu di kunnafonidilaw ma ko a bɛna dɔ jɔci ka bɔ juru in na. Nka o ko lawaleya baliya kama fanga kura ye nkɛrɛntɛn bin kɛnyɛye kunnafonidisow ka sɔrɔw kan, fanga tun ɲɛjɛ "publicité" wari mun sara kunnafonidiso ninnu ye o fana bɛ tikɛra.

Dimi sababu la kɛnyɛrɛye kunnafonidiso ɲɛmaw  ko ni fɛɛrɛ de ye marabagaw kuraw bolo wasa ka kuma-da minɛ olu la .

Yala, aw dun ye mun famu nin ko la? Kunnafonidilaw bɛ se ka to ye kasɔrɔ u ma "l’ impot" sara wa ?

Min ye Sénégal marabagaw ye, yala a bɛ se ka fɔ olu fana ye dusu bila kumaɲɔgɔnya ɲɛ wa? 

Tile 5, bi Cameroun ni ndolan-kanubagaw bɛ ka CAF ɲɛmaa kɔrɔ fatulen Issa Hayatou kasi.

Cɛ in fatura k'a si to san 77 la, a ye diɲɛ to Alamusa tɛmɛnen, bana kuntagalajan dɔ sababu la Faransi.

A tɔgɔ tun ye kɔbaw ni babaw tigɛ a ka san 29 mara kama Farafinna ndonlantan koɲɛbɔjɛkulu ɲɛmaaya la.

A sababula  Farafinna ye tali kɛ "coupe du monde" 5 ɲɔgɔnna ani ka tila ka ɲɔgɔndan in bissimilila Afrique du Sud. Ni ko Issa Hayatou bi mɔgɔ caman hakili bi to ni koba dɔw de la nka fan wɛrɛ fɛ dɔw fana hakilibɛ yuruku-yuruku jalakilikanw de la mun tun ɲɛsin na Cameroun jamanaden in ma k'a to FIFA donnatɛmɛ ɲɛmaaya la.

Cɛ in ye tariku ɲuman to Farafinna farikoloɲɛjɛ ye wa?

A se kow ni a dɛsɛ kow kɛra jumɛn ye ?

Aw ka bi ɲinigaliw, olu bƐna jabi an ye Bounafane Doumbia de fɛ ka bɔ Bamako, ndonlantan kunnafonidila don.

Dɔgɔkun saba ɲɔgɔndan ni ɲagari kɔ "jeux olympique" diɲɛ farikɔlɔɲɛnajɛ ɲɔgɔndanba tako 33 baaraw datugura Paris surɔ. Kɛnɛ in kan, farafina jamana 54 minnu ye tali kɛ, olu kɔseginna ni jala 39 ye. O ye yangako ye ka tɛmɛ Tokyo ta kan, yen min na,  u tun ye jala 37 sɔrɔ nin y'a san 4 ye. Ni fila farala farafinna ka jala kan ɲinan, o ye nisɔndiyako ye, o m'a bali, jateminɛnikɛla dɔw y'u ka jigitigɛ jira ka kɛɲɛ ni farafinna tilebenyanfan farikoloɲɛnɛjɛkɛlaw ka dɛsɛ de ye ɲinan

. Côte d’ivoire dɔrɔn de sera ka kunkɔrɔta sɔrɔ. Yala aw ye o ko ye cogo di? aw dun?  aw jigi fara ni farafinna ka talikɛcoko ye ɲinan JO la wa? mun y'an ka farikoloɲɛnajɛlaw jɛ ? an bɛ se ka yɛlɛma jumɛnw don an ka kow la mun b'a to an ka se sankɔrɔtaba sɔrɔ nin ɲɔgɔndan sugu nunu na? Aw y'aw hakilinaw fɔ nin baabu de kan. An ka bi mɔgɔ welelen ye Kader Traore de ye ka bɔ Ougadougou. Farikoloɲɛjɛ kunafonidila don,  ale de bɛn'aw ka ɲignigaliw jaabi , Aw danse.

I ko juma o juma, bi aw ka laɲini kɔnɔ an bɛna segin Mali ni Ukraine cɛ furukufuruku de kan, o min sɔrɔ la Ukraine gundola kunnafonidi sɔrasi ɲɛmaa dɔ ka dantigɛli kɔ Tinzaoutane kɛlɛ kan.

O kɛrɛ fɛ, aw minnu y' a laɲini ka segin Nigeria wulikajɔ tiɲɛniw ni Guinée "28 septembre" kasara tow ka jɔrɔkan u ka kiri jabi kɔ an bɛna kuma di aw fana ma ni bɛ kɔ ɲinan tina kɛ aw ka ɲinigali gɛlɛnw kɔ ni waati ma kɔrɔ u bɛ bina jabi sɔrɔ.

Mali minisiri ɲɛmaa kɔrɔ Moussa Mara ye bataki dɔ ji jamana in minisiri ɲɛmaayaso ma,  min bɛ a jira ko a  b'a fɛ u ka dansigi a ka marabagajukulu ɲɛmaa kɔrɔ nafa sɔrɔtaw la.

O nafaw bɛ a ta Moussa Mara yɛrɛ ka fɔla kuran sara,  ji sara telefɔnici sara ka taa se cfa wari wa kɛmɛ ni 40 ma. Minisiri ɲɛmaa kɔrɔ in ko nafolo in ɲɛci bɛ Mali ye bi ka tɛmɛ ale kan , o kama a ko a tɛna a bɔlɔ dun a kɔrɔ tukuni.

A ma dan o ma a ye jamana in marabagaw fana weele u ka dɔ bɔ u ka sara ta taw la .

Nin dantigɛli in kɛra sababu ye kumaw caya bɔlɔlɔ ciraw kan kosɛbɛ. Ni dɔw ko Moussa Mara ye hakili ɲumaya baarakɛ nin ye, dɔw fana ko politikiko dɔrɔn de don.

Aw dun yala aw ye a ko ye cogo di ?

Marabaga kɔrɔw ni saraka kan aw yɛrɛ bɔlɔ ?

Dɔgɔkun fila Tinzawatène kɛlɛ kɔ Mali, kɔrɔyanfan na, jamana in marabagaw ye latikɛ ta ka baaraɲɔgɔnya bɛɛ jɔ ni Ukraine jamana ye.

O sɔrɔla Ukraine kundonla kunnafonidi sɔrasi ɲɛmaa dɔ de ka kumakanw kɔ o min ye a yira ko olu de ye dɛmɛ don CSP banbanciw ma kunnafonidi sirafɛ Tinzawatène kɛlɛ in na.

Ka fara o kan Ukraine ka lasigiden min bɛ Dakar o fana tun yera jadɔ kɔnɔ min senfɛ a ye a ka ninsɔndiya jira kɔsɔbɛ ka kɛɲɛ ni Mali sɔrasi caman ni Wagner kɛlɛcɛ caman ka saya ye kɛlɛ in na.

Ni kɛra ko ye min ye Mali marabagaw la dimi. U kɛrɛfɛ Russie kɔkanko minisiri mafana ko ni ye Ukraine kɛ tɔ de ye ka a ni olu ka kɛlɛ de sama ka se Farafinna.

Aw ye mun famu nin ko in na. Min dun bɛ Russie ni Ukraine ka kɛlɛ bɔ u baara kana ni a ye farafinna?