Kuma bɛ aw bolo

Jɔnya ni walifasomara walew tɛmɛnenw mɔnɛ bɛ bɔ ni fɛɛrɛw jumanw ye kɛrɛnkɛrɛnnenya la?  Tile 3 kɔnɔ talikɛlaw ye hakilifalenw kɛ o de kan, Ghana jamana na. O talikɛlaw ye minisiriw, lɔnnikɛlaw, Ameriki gun jɔnw ka bɔnsɔnw ani jamanakuntigi. Laɲini ye ka hakilifalenw kɛ Jɔnya ni walifasomara minnu kɛra Farafinna olu bɛ se ka mɔnɛbɔ cogo di? 

La Guinée, yɛlɛma donna sanu bɔlibaraw la. Jamanakuntiki Mamadi Doumbouya ye latigɛ ta kunu ko la Guinée ka sanu fosi te bɔ tuguni jamana kɔnɔ ka taga bayɛlɛma yɔrɔ wɛrɛ. Wa ko sisan jamana in sanu bayɛlɛmali bɛna kɛ jamana kɔnɔ. Latigɛ in tara ani sanubɔlaw ka lajɛrɛ de senfɛ.  Jamanakuntiki ye kuma in fɔ k'a gɛlɛya jamana ka dugujukɔrɔnafolo tɔnɔbɔli kama. Aw ko di o la? 

Farafinna ntolatantɔnw ka bɔko fɔlɔ bɛ kuncɛra ni Ghana ni PANAMA ka ɲɔngɔndan ye. Ghan ye sebaya sɔrɔ celu 1 ani fu.

 RDC ka coupe du monde daminɛ ɲɛna a bolo san 50 u ka talifɔlɔ kɔ.

U nin Portugal faranla filanin bi lo kan kunu celu kelen kelen , kulu  ka ɲɔngɔnkunbɛ fɔlɔ okumu kɔnɔ.

Sénégal jamana gosi ra France fɛ taratalon celu 3 ni 1, Côte d'Ivoire ni Equateur ye filaniben kɛ, Cap-Vert ye balinako kɛ ka filaniben kɛ ni Espagne ye. Egypte, Maroc, ani jamanaw tɔw y'o ka bɔliko fɔlɔ an fana. Aw bi de ka jatibɔ juman kɛ a kan nɛgɛjuru sira filɛ, +221 76 644 12 79. 

Abidjan, Bamako, Niamey, Conakry,ani Manden jamana wɛrɛw kɔnɔ, marabagaw bi latigɛw ta ka sow ci tuma caman. Abidjan, Koumassi campement sow ciliko kuma cayalen don halisa, ka d'a kan, du caman de cira ko mɔgɔ caman bilala kɛnɛma. Côte d'Ivoire dɔrɔn tɛ, farafinna jamana kɔnɔ, latigɛ dɔw bɛ ta ka dɔw gɛn ka wuli ka bɔ u sigiyɔrɔw la. O ye kunnasiri ye a yɔrɔ sigibagaw ma. Aw hakilila ye mun ye nin ko kan? 

Mauritanie, yala jamanakuntigi Mohamed Ould Cheikh El Ghazouani b’a fɛ ka sarati sabanan ɲini wa? A ko kuma kɔni cayalen don fangasinaw fɛ nin waati labanw na. Hali ni jamanakuntigi m’a kuma bɔ a da la, a yɛrɛ masurunyamaaw ni politikiɲɛmɔgɔ dɔw bɛ ka weelekanw caya ko a ka taa ɲɛ ni mara ye. Fangasinaw bolo, ko dasumusumuni labɛnnen don walasa ka jamana sariyasunba falen. Wa u bɛ k’o kɛ faratiba ye bɛɛjɛfanga tabiyaw bonyali ma.

Bagabagaliw, nɛniniw ani farinyawalew de be ka taa ka ɲɛsin u ma, seerew ko a fɔ la o  yɛrɛ  ka kan ka  Afrique du Sud bila yanni zuwɛnkalo tile 30 cɛ. Farafinna jamanaden minnu bɛ Afrique Sud, olu ko don. Nigéria, jamanaden kulu fɔlɔ sera kunu Lagos ka bɔ Afrique dub Sud. U mɔgɔ ba kelen ɲɔgɔn de y'a laɲini ka segin u ka jamana kɔnɔ. K'a sababu kɛ wulikajɔw ni farinyawalew ye, ka ɲɛsin dunanw ma, k’a laɲini u ka Afrique du Sud bila, sabu k’u nɔ bɛ jamana in gɛlɛya dɔw la.

U caman y'u ka baaraw bila ka n'u ka jamana na. Ghana jamana fana bɛ k'a yɛrɛ labɛn yasa k'a ka jamanadenw lasegin o fɛ so.  Aw bɛ nin ko in bila minɛn jumɛn kɔnɔ? a bi se ka faamuya cogo di? 

 Kɔkɔrɔmadonbagaw, ntolako ɲɛnɛbɔkuluw ka baarakɛlaw olu caaman ma se ka yen lasɔrɔ.
 Somali ka jalatigɛbaga min tun ka kan ka tali kɛ ɲɔgɔndan in na o laseginni a ka jamana kan a selen kɔ USA. Kunu Mexique ni Afrique du Sud ka ɲɔngɔndanw lo ye kow datigɛ.
 

Diɲɛ dolantan janjoba, "Coupe du Monde'' tako 23nan, tanko fɔlɔ bina daminɛ bi sufɛ, 19h Manden duguw waati . Ɲɔngɔndan fɔlɔ, bina tan Mexique, o  Jamana ni Afrique du Sud le bina kari ɲɔgɔn na.
 Ɲinan ''Coupe du Monde'' mankutu, bina to tariku kɔnɔ bawo a bi ka labɛn Jamana 3 le kɔnɔ, i n'a fɔ, Mexique, USA ani Canada.  Wa dɔ farala fana a dolantantɔnw hakɛ kan k'a kɛ Jamana 48 ye. U tilanna Kulu 12 kɔnɔ.

 

Latigɛ kuraw i n'a fɔ ɲangiliw fana bilara senkan ɲɔgɔnkunbɛn in kɔrɔsili hukumu kɔnɔ ani VAR ka jatiminɛw fana laɲinilen. Aw ka jatiminɛ ye mun ye Farafinna ka donlantankuluw kan ɲinan ka Coupe du monde na, ɲinan ka labɛn bi cogodi aw fɛ.

Mɛkalo tile 31 wasadenkalata ni mɛrikalata jaabi kun fɔlɔw dara kɛnɛ kan. Jamanaden miliyɔn 6 ni murumuru 9 de tun weelelen don kalatabonw kɔnɔ, k'u ka wasadenw ni mɛriw sugandi. Kalata koɲɛnɛbɔkulu ka fɔ la, ko jamanaden 58,51 kɛmɛsara la de ye tali kɛ kalata nunu na. Wasaden fanba bɛ jamanakuntigi ka politikitɔn de bolo fɔlɔ. Aw bi se ka jatibɔ jumɛn kɛ kalataw tɛmɛcogo kan, fangasinaw ka siniɲɛsigi bi na kɛ mun ye.