La classica

La classica

By Radiotelevisiun Svizra Rumantscha (RTR)Music
Download on the App Store

La classica episodes

  • Musica maiestusa da Händel
    Georg Friedrich Händel è naschì a Halle. Propi carriera ha el però fatg en la Gronda Britannia, nua ch'el ha lavurà a la curt roiala. Mort è el il 1759 a Londra.
    A la curt roiala a Londra ha el adina puspè survegnì incumbensas dal retg. Uschia ha el per exempel stuì cumponer musica adattada per sunar ordavert u pli precis sin in bastiment (Water music). Ed er per festivar la «Pasch dad Aachen» dal 1748 ha el survegnì in'incumbensa da la curt roiala. Per festivar la fin da la guerra ha il retg planisà in spectacul cun fieu artifizial e salvas d'onur. Händel ha gì l'incumbensa da cumponer musica che tegna pitg a la canera dals chanuns. La finala èsi però vegnì tut auter (Music for the royal fireworks).
    Soundtrack per la Championsleague
    Er ina melodia che cunzunt ils fans da ballape enconuschan oz, deriva or da la plima da Händel. Per cumponer l'imni da la Champions League è Tony Britten s'orientà il 1992 fitg ad in imni da Händel. Quel imni (Zadok the Priest) ha Händel cumponì oriundamain per las festivitads d'incurunaziun da King George II., l'onn 1727.
    Il halleluja ord il Messias
    Igl è forsa il pli pompus halleluja insumma ord l'oratori, il Messias che Händel ha cumponì il 1741. Il halleluja resuna a la fin da la segunda da trais parts. Cura ch'il retg George II. ha udì l'emprima giada quest imni, saja el stà tut commovì en pe. Dapi lura èsi usit ch'ils Englais stattan en pe per tadlar il halleluja da Händel.
    1 hr
  • Exsultate, jubilate – chants sacrals
    La classica – oz cun bels muments da la musica sacrala. La classica per l'emprima dumengia d'advent porta intgins hits da la musica sacrala. Dasper la «Deutsche Messe» da Franz Schubert che nus enconuschain cun il text introductiv «Cul clar sulegl cumpara» udin nus da Wolfgang Amadé Mozart ses renumà «Exsultate, jubilate» cumponì 1773 a Milano ed intginas Sonatas da baselgia. E sa chapescha che dus Ave Marias na dastgan betg mancar, quel da Schubert e quel da Mozart.
    1 hr 3 min
  • Bach – musica barocca dal maister dal baroc
    Oz na pudess ins betg imaginar sco la musica classica fiss sa sviluppada senza Johann Sebastian Bach (1685-1750). Blers cumponists han studegià minuziusamain sia moda da cumponer. Tut auter era quai anc da sias uras. Lura era el in lavurer-musicist, sco quai ch'i deva anc numerus auters. Cunzunt vers la fin da sia vita è el s'engaschà per las proximas generaziuns da cumponists e musicists. El ha gì passa 40 scolars e n'ha betg be mussà a quels sia moda da cumponer, mabain er da sunar.
    Ina da quellas ovras che sa drizza a ses discipels è «Das Wohltemperierte Klavier». Igl è ina rimnada da mintgamai 24 preludis e fugas en tuttas tonalitads, pia da C-dur, fin a h-moll. Sin il frontispizi da quella rimnada aveva Bach er remartgà «Zum Nutzen und Gebrauch der Lehrbegierigen Musicalischen Jugend».
    Sper intgins schatgs ord «Das Wohltemperierte Klavier» udis Vus en «La classica» er l'entira suita per violoncello solo (BWV 1007), l'emprim moviment dal «Brandenburgisches Konzert Nr. 2» (BWV 1047) e la toccata e fuga en d-moll (BWV 564).
    1 hr 1 min
  • Sinfonichers da Göteborg cun tuns da la musa leva
    Neeme Järvi dirigia l'Orchester sinfonic da Göteborg (Svezia). Dapi 1997 dastgan ils Göteborgs Symfoniker purtar il titel «orchester naziunal svedais». Sut la batgetta da ses schefdirigent, Neem Järvi, ha l'orchester producì en quest connex in disc cumpact cun musica nunemblidaivla dal repertori da la uschenumnada musa leva/legera. La Classica porta titels da quest disc. Nus udin:
    * las martgas da triumf Florentiner ed Einzug der Gladiatoren (Julius Fucik)
    * ils valsers Gold und Silber (Lehar) e Faust (Gounod)
    * l'uvertura tar l'opera Donna Diana (Reznicek)
    * la scena da bal (Hellmesberger) e
    * la Swedish Rhapsody Nr. 1 «Midsommarvaka» (Hugo Alfvén).
    1 hr 2 min
  • Le nozze di Figaro «en in'ura»
    Èsi pussibel da condensar in'entira opera en in'ura? Questa Classica fa l'experiment cun l'opera Le nozze di Figaro da Wolfgang Amadeus Mozart. Quest'opera da Mozart sa basa sin in teater che Beaumarchais ha scrit l'onn 1784 e che stat en il spiert da la revoluziun. Il coc da quest teater sco er da l'opera è che tut ils carstgauns èn eguals. Sco il titel di gia vai per la nozza da Figaro e Susanna. Fin che lezs pon maridar, datti però numerusas intrigas, scumbigls e vendetgas – e quai sur tuttas classas ora.
    En Le nozze di Figaro vai per amur, scuidanza e vendetga. Ils differents acturs da tut ils stans tracta Mozart tuttina – saja quai per exempel ils aristocrats en las rollas dal Cont e la Contessa u er Figaro e Susanna ch'èn lur servients.
    L'element central da quell'opera è in segn per malgistadad, numnadamain la lescha «Jus primae noctis». Tenor quella avess in cont il dretg da passentar l'emprima notg cun sia servienta, suenter che quella marida. Il Conte dastgass pia insister da durmir cun Susanna suenter che lezza avess maridà Figaro. Figaro, medemamain in servient, vul però evitar quai cun tutta forza. Ed era la Contessa – la dunna dal Conte – è plain scuidanza che l'amur tranter ella e ses marì na saja betg pli uschè ferma.
    A la fin dals quints chatta la societad però puspè l'armonia ed i dat in happy end: Figaro e Susanna pon finalmain maridar.
    1 hr
  • Muotathaler Nachtmusik a Sent
    30 onns Kammerphilharmonie Graubünden cun musica da Paul Juon, Heinz Marti e Piotr I. Tschaikowsky.  Il Grischun dastga esser losch d'avair dapi 30 onns in agen orchester professiunal. Da Cuira fin en las vals lateralas enritgescha el la vita musicala dal Grischun. Ma era ordvart il chantun è l'orchester in giast ch'ins taidla gugent. Il viadi musical tras l'onn da giubileum ha era manà a Sent. Là, en la baselgia, ha la partiziun a cordas da la Kammerphilharmonie Graubünden concertà ils 8 d'avust 2019. Sut la direcziun da Philippe Bach e cun il solist Robin Mark al schwyzerörgeli, ha l'orchester fascinà il public.
    RTR ha registrà quest concert e «La classica» porta parts ordlonder. Nus udin: da Paul Juon (1872-1940) Kleine Sinfonie für Streicher, op. 87; da Heinz Marti (1934 Berna) Muotathaler Nachtmusik für schwyzerörgeli und Streicher e da Pjotr Iljitsch Tschaikowsky (1840-1893) Serenade für Streicher, C-Dur, op. 48.
    redacziun: Giusep G. Decurtins
    1 hr 1 min
  • Boléro da Ravel – ina capodovra «betg musicala»
    La pli populara ovra dal cumponist franzos Maurice Ravel (1875-1937) è ses Boléro. Tenor el ha quest saut spagnol però da far pauc cun musica. La finala è la dramaturgia dal ballet la raschun ch'il Boléro è in grond crescendo. Ravel è in cumponist ch'ha discurrì fitg pauc davart sia musica u davart ses cumponer. Al cumponist svizzer Arthur Honegger ha el però tradì:
    «En mia vita hai jau cumponì sulet ina capodovra e quai è stà il Boléro. Deplorablamain n'ha quel da far nagut cun musica.» Maurice Ravel
    Quest Boléro ha el cumponì per la sautunza Ida Rubinstein. Tar il Boléro sa tracti pia da musica da ballet, uschia che la scena, la «istorgia» dal ballet dictescha il caracter da la musica. Quest ballet gioga en in café spagnol: Tuttenina cumenza ina dunna giuvna a sautar in «bolero», pia in saut spagnol, e successivamain cumenzan er ils auters visitaders dal café a sautar. Il rest è extasa collectiva.
    Questa extasa exprima Ravel en ses Boléro cun in grond crescendo che cuzza l'entira ovra da bun in quart d'ura. En in piano-pianissimo cumenza il schumber pitschen cun il ritmus caracteristic ch'el repeta d'in cuntin. Sur quella basa sa rasa la melodia ed er quella sa repeta en differents instruments – fin tar il punct culminant ed ina fin andetga.
    Sper il renumà Boléro udis Vus en quest'emissiun er autras perlas musicalas da Ravel che tutga – sper Claude Débussy – tar in dals represchentants principals da l'impressiunissem musical.
    1 hr
  • Dr. h.c. Johannes Brahms – Gaudeamus igitur
    Johannes Brahms (1833-1897) e sia musica sinfonica. Sias quatter sinfonias èn hits. Ses dus concerts da clavazin e quel per violina èn vairs juvels. Sias serenadas e ses sauts ungarais aud'ins adina puspè gugent. Sia musica da chombra s'auda tranter il meglier da quest gener. E ses "Ein deutsches Requiem" è da gronda profunditad. Dentant era tar il gener intim da la chanzun d'art datti perlas. La Classica porta intgins hits cumpositorics da Johannes Brahms, naschì 1833 a Hamburg, mort 1897 a Vienna. Nus dudin: divers sauts ungares, l'Akademische Festouvertüre, singuls moviments dals concerts da clavazin (nr. 2) e da violina, da sia 3. sinfonia e da sia serenada nr. 1.
    1 hr
  • «Maletgs» per clavazin
    L'impressiunissem è in stil da la pictura, però datti er en la musica quest stil. Il cumponist franzos Claude Debussy è quasi il sulet ch'ha cumponì tala musica. El ha empruvà da tschiffar in'impressiun dad in mument en musica. Cun pleds simpels pon ins dir ch'el haja creà in maletg cun tuns enstagl cun colurs. En quest impressiunissem musical fluescha il ritmus senza cesuras cleras e las armonias na suondan naginas reglas. Ultra da quai è la colur, la maschaida da tuns pli impurtanta che las reglas dad armonia e furmas cleras che valevan anc en la romantica ed en la classica. Era cun ils titels fa Debussy savens allusiuns a la pictura. Uschia portan dus carnets da musica dad el il titel «Images per pianoforte», per rumantsch «Maletgs per clavazin».
    1 hr 1 min
  • L'atun en colurs talianas
    «La classica» cun musica taliana che dechanta l'atun. Atun – la stagiun da las colurs, da la racolta, dal far ventschidas. Quel temp ha era inspirà cumponists talians da metter el en musica. «La classica» porta musica taliana en colurs d'atun. Da Giuseppe Verdi (1813-1901) l'Autunno- musica da ballet or da l'opera I vespri siciliani; da Vincenzo Bellini (1801-1835) ses Concert per oboa ed orchester en Es-Dur; da Domenico Vincenzo Maria Puccini (1772-1815), il tat dal grond Giacomo Puccini, dad el ses Concert per clavazin ed orchester en B-Dur e d'Antonio Vivaldi (1678-1741) l'Autunno da las renomadas 4 stagioni. Daspera chanta Carlo Bergonzi chanzuns napolitanas da Francesco Polo Tosti (1846-1916). 
    redacziun: Giusep G. Decurtins
    1 hr 1 min

About La classica

From the publisher's feed

L’emissiun cun musica classica da differents cumponists ord tut las epocas. Interpretada d’orchesters e solists da renum.

More shows like La classica

Minisguard by Radiotelevisiun Svizra Rumantscha (RTR)

Minisguard

0 Listeners

Marella by Radiotelevisiun Svizra Rumantscha (RTR)

Marella

0 Listeners

Profil by Radiotelevisiun Svizra Rumantscha (RTR)

Profil

0 Listeners

La populara by Radiotelevisiun Svizra Rumantscha (RTR)

La populara

0 Listeners

L'instrumentala by Radiotelevisiun Svizra Rumantscha (RTR)

L'instrumentala

0 Listeners

La Quarter Life Crisa by Radiotelevisiun Svizra Rumantscha (RTR)

La Quarter Life Crisa

0 Listeners

Tavau today by Radiotelevisiun Svizra Rumantscha (RTR)

Tavau today

0 Listeners

PodKnast by Radiotelevisiun Svizra Rumantscha (RTR)

PodKnast

0 Listeners

Café federal by Radiotelevisiun Svizra Rumantscha (RTR)

Café federal

0 Listeners

MALINCLETTIENTSCHAS by Radiotelevisiun Svizra Rumantscha (RTR)

MALINCLETTIENTSCHAS

0 Listeners