Lestin

Það er verið að rífast um Palestínu og pólitík á kvikmyndahátíðinni Berlinale. Það var þýski leikstjórinn Wim Wenders sem lét fyrstu umdeildu ummælin falla í þeirri rökræðu. Við rekjum atburðarrásina og um hvað er tekist á um.

Hamnet í leikstjórn Chloé Zhao gæti verið mynd ársins. Myndin er byggð á samnefndri bók eftir Maggie O'Farrel, sem er söguleg skáldsaga um sonarmissi Shakespeare og hvernig það varð kveikjan, sársaukinn, að harmleiknum Hamlet. Við ræðum þessa mynd í þaula við Ölmu Mjöll Ólafsdóttur, Helgu Dögg Ólafsdóttur og Kolfinnu Nikulásdóttur, sem voru snortnar yfir myndinni.

Það er tími fyrir popplagakrufningu. Við setjumst niður og kryfjum lag með umtalaðasta tónlistarmanni heims um þessar mundir, Bad Bunny frá Púertó Ríkó. Lagið nefnist DtMF og er fullkomin tjáning á því hvernig það er að verða þrítugur. Friðrik Margrétar Guðmundsson, poppmeinafræðingur Lestarinnar, fræðir okkur um tónlistarstílana sem hann notast við: reaggeton, samba, bomba og plena.

Við höldum svo út á eyðieyju í fylgd með Kolbeini Rastrick kvikmyndagagnrýnanda. Þar gerist Send help, nýjasta hryllingsmynd leikstjórans Sam Raimi sem er þekktur fyrir Spiderman-myndir sínar og Evil Dead-seríuna.

Og Lóa Björk veltir fyrir útvarpi, flakkar milli stöðva víðsvegar um hnöttinn og spjallar við nemendur í MH um hvernig útvarp þau væru til í að gera.

Í lok janúar opnaði nýr samfélagsmiðill og fylltist fljótlega af notendum. Það er svosem ekki í frásögur færandi, nema vegna þess að hann var ekki ætlaður mannfólki heldur vitvélum, gervigreindar-agentum. Tryggvi Freyr Elínarson rekur atburðarásina í kringum hinn umtalaða samfélagsmiðil Moltbook og segir frá tækninni á bakvið hann, agentunum eða stafrænu erindrekunum sem munu hafa gríðarleg áhrif á næstu árum.

Eiríkur Örn Norðdahl sendir okkur pistil um leit hans að nýju áhugamáli sem á að veita honum lífsfyllingu.

Og við beinum sjónum okkar að vetrarólympíuleikunum og pælum í skíðastökki. Eiríkur Guðmundsson fjallaði um fegurð þessarar mögnuðu íþróttar í innslagi í Lestinni fyrir 8 árum síðan og ræddi þá við Einar Örn Jónsson íþróttafréttamann.

Sögulega hefur norsk kvikmyndagerð staðið í skugganum af því sem hefur verið framleitt í nágrannalöndunum. Danskir og sænskir leikstjórar hafa í gegnum alla kvikmyndasöguna verið með þeim virtustu og mest spennandi, snillingum miðilsins - en Norðmenn hafa frekar þótt púkó. Að undanförnu hefur gróskan þó færst í auknum mæli til Noregs. Raunar stendur norsk kvikmyndagerð í svo miklum blóma að það er farið að tala um gullöld norskra kvikmynda og sjónvarpsþátta. Toppurinn á þeim ísjaka eru níu tilnefningar til óskarsverðlauna sem kvikmyndin Affeksjonsverdi eftir Joachim Trier hlaut á dögunum. Er þetta bara olíupeningurinn, eða eru Norðmenn að gera eitthvað annað rétt? Við ræðum við Grímar Jónsson, kvikmyndaframleiðanda um gullöld norskra kvikmynda.

Við heyrum svo um ævintýri Lóu Bjarkar á Grænlandi, en hún fór þangað í lok janúar til að taka púlsinn á grænlensku þjóðarsálinni eftir hótanir Bandaríkjaforseta um að taka yfir landið. Við heyrum brot úr þáttunum Elsta land í heimi sem hún vann ásamt Pétri Magnússyni um heimsóknina.

Við heyrum í einum víðförlasta Íslendingi allra tíma, en Katrín Sif Einarsdóttir, er núna á leiðinni til afríska eyríkisins Sao Tome og Prinsíp - en þegar hún lendir þar, hefur hún komið til allra landa í heiminum. Hinrik Wöhler hringir í flökkukindina Katrínu Sif.

Við ætlum líka að velta fyrir okkur merkingu ástarljóða, og það hvort það sé nógu rómantískt að senda elskhuga sínum ljóð samið af gervigreind. Fríða Þorkelsdóttir veltir þessu fyrir sér.

Þátturinn byrjar á miðjum amerískum fótboltavelli, en púertóríkanski tónlistarmaðurinn Bad Bunny, einn allra vinsælasti tónlistarmaður heims, tróð upp í nótt á hálfleikssýningu í úrslitaleik Ameríska fótboltans. Íhaldsmenn þar í landi og forsetinn sjálfur höfðu fordæmt að spænskumælandi listamaður ætti að skemmta áhorfendum - og dómur Trumps var að tónleikarnir hafi verið kinnhestur í andlit þjóðarinnar. Önnur sýning hafði verið haldin honum til höfuðs, þar sem rokkrapparinn Kid Rock kom fram. Við rýnum í táknin og pólitíska merkingu hálfleiksskemmtunar Bad Bunny með Nínu Hjálmarsdóttur.

Árið 2061 nær golfstraumurinn ekki lengur til Íslands, þorskstofninn er hruninn, flóttafólk streymir til landsins, óstjórn ríkir og glæpagengi og stríðsherrar berjast um völdin - já og það er alltaf rigning. Grímuklætt fólk á mótorhjóli stelur mikilvægum kassa frá líftæknifyrirtæki, og ungur tæknimaður lendir í klóm mannræningja.Einhvern veginn þannig er hefst ný íslensk myndasaga sem kom út hjá Froski útgáfu í desember. Huldufólk nefnist bókin og á bakvið hana standa teiknarinn Fannar G. Gilbertsson og höfundurinn Gunnar Birgisson - sem starfar sem lögfræðingur í Texas í Bandaríkjunum. Við ræðum við Fannar og Gunnar um myndasögur og niðurbrot samfélagsins

Nú í janúar breyttist eignarhald á samfélagsmiðlinum Tiktok í Bandaríkjunum, en um langt skeið hafa bandarísk stjórnvöld viljað færa það úr höndum kínverskra eigenda, fyrirtækisins Bytedance, enda mikil tortryggni í garð þeirra og grunsemdir um áhrif kínverskra stjórnvalda. Um leið og nýir eigendur - sem eru nátengdir Donald Trump - tóku við varð umtalsverð breyting á virkni forritsins. Notendur héldu því meðal annars fram að algóryþminn virtist dempa dreifingu á færslum tengdum Epstein-skjölunum og mótmælum gegn útlendingalögreglunni ICE í Minneapolis. Við ætlum að fræðast um þetta, heyra hvort þetta hafi áhrif á íslenska notendur, og almennt um það hvernig Tiktok virkar í mismunandi heimshlutum. Tryggvi Freyr Elínarson, þróunarstjóri og sérfræðingur tæknilausna hjá Datera, útskýrir stöðuna.

Tónlistin í þættinum er frá Coby Sey og Láru.

Við rýnum í það hvernig mismunandi tímavíddir renna saman í vampíru-tónlistar-períóðu-hryllingsmyndinni Sinners eftir Ryan Coogler, sem er tilnefnd til metfjölda Óskarsverðlauna,16 talsins. Chanel Björk Sturludóttir spjallar við okkur um kynþáttapólitík og afrófútúrisma í Sinners.

Eiríkur Örn Norðdahl sendir okkur pistil, að þessu sinni um grísku goðsagnaveruna Hydru, hrekkjusvín og dönsku og sænsku aðferðina við að berjast gegn nasisma.

Við heyrum svo brot úr viðtali Lóu Bjarkar við Karl Ágúst Þorbergsson frá því í fyrra, en þá sagði Karl frá því af hverju hann hætti að starfa í leikhúsi og fór að smíða.

Epstein-skjölin voru gerð aðgengileg af bandaríska dómsmálaráðuneytinu fyrir helgi. Það eru rúmlega þrjár milljónir nýrra skjala tengd auðkýfingnum og barnaníðingnum Jeffrey Epstein. Nafn Donalds Trumps Bandaríkjaforseta kemur fram minnst 4.500 sinnum í þessum skjólum. Fríða Þorkelsdóttir, bókmenntafræðingur er reglulegur gestur í Lestinni þar sem hún flytur fréttir af netinu. Og eitt af því sem vakti athygli Fríðu í Epstein-skjölunum er tenging við spjallborðið 4chan.

Borðtennis er góð íþrótt. En er hægt að gera taugatrekkjandi mynd um slíkt ping pong? Leikstjórin Josh Safdie og leikarinn Timothée Chalamet hafa gert heiðarlega tilraun með myndinni Marty Supreme. Kolbeinn Rastrick kvikmyndagagnrýnandi segir okkur hvernig til tókst.

Við ræðum svo sjónvarpsþættina Danska Konan eftir Benedikt Erlingsson. Þar leikur stórleikkonan Trine Dyrholm leyniþjónustukonu, hjúkrunarfræðing og hefndarengil sem hefur komið sér fyrir í venjulegri blokk í Hlíðunum til að bjarga heiminum. Brynja Hjálmsdóttir rýnir í þættina.

Íslendingar komust ekki á verðlaunapalla á Evrópumeistaramótina í handbolta sem lauk í gær en Grammy-verðlaunin voru haldin í gærkvöldi, og þar var Íslendingur sem sigraði. Laufey Lín og platan hennar Matter of Time var valin besta platan í flokki hefðbundinnar dægurtónlistar. Laufey vakti athygli fyrir þakkarræðu um tónlistarkennslu.

Á fimmtu öld fyrir krist var uppi í Grikklandi maður sem er í hugum flestra hálfgerð frummynd heimspekingsins. Sókrates var tötrum klæddur meinlætamaður sem hélt til á torgum Aþenu og tók þar fólk tali. Hann spurði það spurninga um hluti sem það átti að vita, en sneri því í hring, og sannfærði það fljótt um að í raun vissi það lítið sem ekkert. Hann var kaldhæðinn og ögrandi talaði um frummyndir og hellakenningar, og var að lokum dæmdur til dauða af samborgurum sínum. Þessa persónu þekkjum við Íslendingar fyrst og fremst í lýsingu nemanda hans Platóns, En Platón er ekki sá eini sem skrifaði um Sókrates. Nú í haust kom út í fyrsta skipti á íslensku, bók sem nefnist Minningar um Sókrates eftir forngríska sagnaritarann Xenófón. Við ræðum við Hjalta Snæ Ægisson, sem þýðir og gefur út bókina.

Við ætlum að kryfja eitt vinsælasta popplag síðasta árs, sem var á dögunum tilnefnt til Óskarsverðlaunanna sem besta lagið í kvikmynd. Tónlistarmaðurinn og poppmeinafræðingur Lestarinnar Friðrik Margrétar Guðmundsson rýnir með okkur í Golden sem kemur fyrir í vinsælu Netflix-teiknimyndinni Kpop Demon Hunters.

Nú á dögunum var haldin ráðstefna gegn gyðingahatri í Ísrael. Þangað var boðið helstu forkólfum hægristjórnmála í Evrópu, meðal annars meðlimum í flokkum sem eiga rætur sínar að rekja til nasismans. Rithöfundurinn Eiríkur Örn Norðdahl fjallar um einkennilegar draumfarir eins þessara stjórnmálamanna, Svíþjóðardemókratanum Jimmie Åkesson.

Í kvöld verður heimildarmyndin Melania, sem fjallar um forsetafrú Bandaríkjanna Melania Trump, frumsýnd í menningarmiðstöðinni sem áður hét Kennedy Center, í Washington DC. Við förum yfir umdeilda nafnabreytingu og gabbvefsíðu stofnunarinnar.