Notenkrakers

Zijn zang is kort en explosief én het is hele jaar door horen. Om deze stiekeme zanger te zien is geduld noodzakelijk, want de Cetti’s zanger zit graag verstopt in de struiken.

Het geluid van de Cetti's zanger is nauwelijks te missen. Dit vogeltje zingt namelijk hard. Uit metingen blijkt dat de geluidssterkte rond de 90 decibel ligt. Ter vergelijking: dat is net zo luid als een voorbijrazende trein of een drilboor. Er is nog iets bijzonders aan de Cetti's zanger: je ziet deze vogel zelden.

Verder in deze podcast: Timo Roeke van Vogelbescherming Nederland en Roots-redacteur Paul Böhre delen hun vogelervaringen in het veld en Henk Meeuwsen gaat dieper in op het geluid van de Cetti's zanger.

Een dief en meedogenloos tegenover jonge vogels in een nest: het imago van de ekster is niet bepaald suikerzoet. Kijk je iets verder dan zie je een fraai gekleurde vogel die fel krassend kan roepen maar ook prachtig kan zingen.

Eksters zijn in staat een verrassend scala aan verschillende geluiden te produceren, waaronder imitaties van veel andere soorten vogels. Ook kunnen ze prachtig zachtjes zingen, zoals Henk Meeuwsen vertelt in deze podcast.

Verder in deze podcast: Timo Roeke van Vogelbescherming Nederland en Roots-redacteur Paul Böhre delen hun favoriete vogelkijkplek voor de zomer.

Je houdt van ze of je houdt niet van ze: halsbandparkieten. Deze tropische vogel is één van de meest succesvolle en opvallende vogelexoten in Nederland. Vooral in de Randstad zijn ze niet meer weg te denken, in bijna elk park laten ze hun aanwezigheid duidelijk horen.

De halsbandparkiet komt oorspronkelijk voor in Afrika en Zuid-Azië. De vestiging in Nederland (vogels die uit gevangenschap zijn ontsnapt) begon eind jaren zestig in de vorige eeuw met broedgevallen in Den Haag en Amsterdam. Tegenwoordig vind je ze overal in de Randstad en dankzij het geluid dat ze maken, zijn ze niet te missen.

Verder in deze podcast: Timo Roeke van Vogelbescherming Nederland, was op vogelreis en zag de spectaculaire balkansperwer. Roots-redacteur Paul Böhre had een romantisch uitje en ging kerkuilen ringen, én hij beantwoordt hoeveel vogelsoorten er zijn op de wereld. Henk Meeuwsen heeft een mooi verhaal achter een geluidsopname van de halsbandparkiet.

Onder de spechten is de draaihals een ‘vreemde eend’, want deze vogel leeft grotendeels op de bosbodem. In de loop van april en mei keert de vogel terug vanuit Midden-Afrika en is zijn kenmerkende zang te horen in de loofbossen.

Als je luistert naar de zang van de draaihals hoor je een klagend 'kjeng-kjeng-kjeng'. Roots-redacteur Paul Böhre vindt het geluid echter lijken op een auto die niet wil starten. Waarom dat zo is, dat vertelt hij in deze aflevering. Ook legt Paul hij hoe je een draaihals kunt vinden. "Dat is niet eenvoudig. Het is echt ongelooflijk hoe goed gecamoufleerd een draaihals is. Het is net een stuk hout dat ineens beweegt. Het verenkleed heeft nog het meest weg van een stuk boomschors."

Verder in deze podcast: luister naar de oudste bekende geluidsopname van een vogel, die dateert uit 1889. Het gaat om de zang van een tamme vogel, een shama (een Aziatische lijsterachtige), opgenomen door Duitser Ludwig Koch, op 8 jarige leeftijd. Timo Roeke van Vogelbescherming Nederland vertelt over een bijzondere waarneming en Roots-redacteur Paul Böhre heeft mooie weetjes verzameld over de draaihals. Geluidenman Henk Meeuwsen vertelt zijn verhaal achter de opname van de draaihals.

In april is de zwartkop terug uit het zuiden en vanaf dan is zijn glasheldere zang weer volop te horen in tuinen en parken.

De eerste strofes van de zwartkop beginnen vaak met een zacht geprevel, waarna al snel een fijne melodie met steeds snellere, heldere fluittonen volgt, eindigend met wat weemoedige, langgerekte tonen die enigszins aan een merel doen denken. Alleen dan op veel hogere, snellere ‘toeren’.

Verder in deze podcast: Timo Roeke van Vogelbescherming Nederland vertelt over een bijzondere waarneming en Roots-redacteur Paul Böhre heeft mooie weetjes verzameld over de zwartkop. Geluidenspecialist Henk Meeuwsen vertelt zijn verhaal achter de opname van de zwartkop.

Heb jij de weemoedige zang van de grote lijster al gehoord? Hoe dat precies klinkt, hoor je in de Roots-podcast Notenkrakers.

Wie met aandacht luistert naar de zang van de grote lijster, zal het beamen: de weemoedige strofen raken je tot in je ziel en laten een diepe indruk achter. Vooral op windstille dagen in het vroege voorjaar zingt de grote lijster zijn fraaie lied.

Verder in deze podcast: Timo Roeke van Vogelbescherming Nederland was op vakantie in Oostenrijk en zag onder meer waterspreeuwen en steenarenden. Roots-redacteur Paul Böhre fotografeerde een kuifduiker en was onder de indruk van de felrode ogen. Geluidenman Henk Meeuwsen is ook diep onder de indruk, maar dan van de zang van de grote lijster.

Tegen het einde van de winter of in het vroege voorjaar laat de zwarte specht zich opvallend vaak horen. Zijn roep klinkt regelmatig door het bos, in vlucht of vanaf een kale tak in een hoge boom.

Verder in deze podcast: Timo Roeke van Vogelbescherming Nederland vertelt over de ruigpootbuizerd die hij zag op de Sallandse Heuvelrug en Roots-redacteur Paul heeft een boomleeuwerik horen zingen. Geluidenman Henk Meeuwsen heeft bijzondere geluiden van de zwarte specht opgenomen en vertelt daar uitgebreid over.

In de Vogelvraag: hoeveel roofvogels bidden er eigenlijk?

Tot een halve eeuw geleden was de torenvalk nog onze algemeenste roofvogel, maar de buizerd heeft zijn plek inmiddels overgenomen. Toch kom je dit fraai getekende valkje gelukkig nog in vrijwel het hele land tegen. Ogen én oren open dus, zeker nu de baltstijd nadert.

Verder in deze podcast: Timo Roeke van Vogelbescherming Nederland vertelt over het magische geluid van de parelduiker. Paul heeft een kleine burgemeester gezien, deze meeuw komt helemaal uit Groenland. Geluidenman Henk Meeuwsen vertelt zijn verhaal achter het geluid van een opname.

In de herfst trekken duizenden goudplevieren door het land. Als ze even pas op de plaats maken, parelen in het zachte herfstlicht hun goudkleurige veren extra mooi op. Maar het allermooist is hun melancholieke zang...

Op mooie zonnige herfst- en winterdagen of de eerste wat warmere voorjaarsdagen kun je grote groepen goudplevieren horen ‘zingen’. Het is een prachtig melancholisch geluid: een herhaald ‘piuu-piuu-piee’, overgaand in een ‘puu-pie-oe’ gevolgd door ‘ti-luuu-rrrrr’ klaaglijke trillers die dan weer sneller, dan weer zachter klinken.

Verder in deze podcast: Timo Roeke van Vogelbescherming Nederland vertelt dat hij een wilde sneeuwgans heeft gezien, en dat is bijzonder want meestal gaat het om ontsnapte exemplaren. Ook de pimpelmezeninvasie wordt besproken. Paul vertelt over de ijseend en over de grote aantallen kramsvogels die hij heeft gezien. Geluidenman Henk Meeuwsen heeft een ander geluid meegenomen van de goudplevier...

De wilde eend kent bijna iedereen, net als hun kenmerkende gekwaak. Steeds vaker hoor je in groepen wilde eenden echter ook een ander geluid: een kort, laag en grappig nasaal 'krak'. Dat is het geluid van de krakeend, een eendensoort die sterk in aantal toeneemt. In november zijn actief vanwege de balts.

Een opmerkelijk verschil tussen de wilde eend en de krakeend zit 'm in het geluid. Wilde eenden kwaken of snateren vaak. Het mannetje krakeend maakt juist een grappig, laag en kort knorrend ‘èh èh’ en een kwakend ‘krak’-geluid (vandaar de naam), en ook een hoog fluitend ‘pie’ tijdens de balts. Het vrouwtje krakeend kwaakt iets zachter en hoger dan de wilde eend.

Verder in deze podcast: Timo Roeke van Vogelbescherming Nederland vertelt dat hij de zeldzame roodkeelpieper heeft gezien én hij vertelt over een nieuwe website: vogelrijkestad. Paul vertelt over pijlstormvogels. Geluidenman Henk Meeuwsen vergelijkt het herkennen van eenden met wijn: "Eenden zijn net als wijnen, die moet je je eigen maken, daar moet je even over doen." En in de Vogelvraag: wat zijn toch die doorzichtige omhulsels aan het uiteinde van een veerpen?