NRC Het Uur

Hoe is het om je niet volledig man of vrouw te voelen in een binaire wereld? Historicus en dramaturg Selm Merel Wenselaers groeide op in een Vlaams katholiek dorp, en voelde al jong dat ze zich niet helemaal identificeerde als jongetje. Rolmodellen en verhalen over transpersonen waren er nauwelijks en de term non-binair bestond nog niet eens. Dus vond Wenselaers zelf haar weg en schrijft daar nu een boek over. Met Pieter van der Wielen praat ze over zelfacceptatie (en hoe dat een levenslange weg is), hoe we onszelf steeds weer zien door de blik van een ander en de ‘overrompelende’ ervaring van het vinden van een geliefde die je helemaal ziet zoals je bent.  

Presentatie: Pieter van der Wielen 

Redactie: Mira Zeehandelaar 

Mixage: Audiochef 

Muziek: Rufus van Baardwijk 

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Als jonge vrijwilliger op de kankerafdeling van een ziekenhuis viel het Manu Keirse op hoe weinig er over de dood werd gesproken op een plek waar de dood juist overal aanwezig was. Hij besloot zijn beroep te maken van praten over verlies, rouw en de dood.

Inmiddels is Keirse de bekendste rouwdeskundige van de Lage Landen, met tientallen boeken over het onderwerp op zijn naam. En dat is helemaal niet zo’n verdrietig vak als het misschien lijkt, vertelt hij in Het Uur. Mensen hebben de neiging om verdriet uit de weg te gaan, maar we zouden een hoop problemen oplossen als we ons verdriet omarmen. Een gesprek over het overleven van verlies, beter omgaan met mensen die rouwen en over leren leven met de dood.

Presentatie: Pieter van der Wielen  

Redactie: Mira Zeehandelaar  

Mixage: Audiochef  

Muziek: Rufus van Baardwijk  

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

“De basis van de mens is gezien en gehoord worden.” Nu psychiater en activist Glenn Helberg beland is in wat hij zelf ‘de vierde levensfase’ noemt, is er tijd om achterom te kijken. Helberg is pionier op het gebied van transgenerationele trauma’s en laat een schat aan kennis na. Met Pieter van der Wielen praat hij over de valkuilen van dominante westerse perspectieven en de waarde van kennis van inheemse volkeren. Hoe werken traumatiserende gebeurtenissen, zoals geweld en onderdrukking, door in de psyche en het lichaam? En welke effecten kunnen deze hebben op individuen en gemeenschappen? Over het belang van zelfbeschikking, het belang van in contact staan en waarom wraak nooit een oplossing is.

Presentatie: Pieter van der Wielen

Redactie: Mira Zeehandelaar

Mixage: Audiochef

Muziek: Rufus van Baardwijk

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Ze is één van de meest invloedrijke economen van ons land, heeft een topfunctie bij ABN AMRO én heeft veel aandacht voor ongelijkheid en de klimaatcrisis. Bijzonder hoogleraar Sandra Phlippen laat zich sinds ze de veertig is gepasseerd door geen werkgever meer opleggen wat ze wel en niet kan zeggen. Met Pieter van der Wielen praat ze over de energietransitie en hoe we die met zo min mogelijk 'maatschappelijke pijn’ moeten laten verlopen. Over het grootste falen van de markteconomie ooit: dat CO2-uitstoot geen prijs heeft. En over dat de overheid moet stoppen met ‘gevestigde belangen’ beschermen, zodat fossiele economische activiteiten op een geordende manier failliet kunnen gaan. 

Presentatie: Pieter van der Wielen 

Redactie: Mira Zeehandelaar 

Mixage: Audiochef 

Muziek: Rufus van Baardwijk 

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

‘Complimenten deel je in het openbaar, kritiek één op één.’ En: ‘Zeg niet dat je te druk bent, straks ga je er zelf nog in geloven.’  Oud-generaal Peter van Uhm was de hoogste generaal van ons land, en gaf leiding aan zo’n 60.000 mensen, soms in gevaarlijke situaties. In het boek ‘Notities van een generaal’ deelt hij zijn belangrijkste levenslessen- zelf noemt hij ze liever ‘natte kreten’. Met Pieter van der Wielen praat Van Uhm over het verschil tussen schuld en verantwoordelijkheid als het gaat om misstanden tijdens militaire missies. Over hoe 'kameraadschap het kwadraat van vriendschap' is. En over dat hij tot op de dag van vandaag niet weet of hij de ‘grootsheid’ heeft om de moordenaar van zijn zoon te vergeven. 

Presentatie: Pieter van der Wielen 

Redactie: Mira Zeehandelaar 

Mixage: Audiochef 

Muziek: Rufus van Baardwijk 

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Jarenlang behandelde hij als psychoanalist patiënten op de sofa, inmiddels is zijn blik meer gericht op de maatschappij. Hoogleraar psychologie Paul Verhaeghe schreef het boek Onbehagen, over hoe het kan dat we in de meest voorspoedige tijden ooit leven, maar toch ziek, eenzaam, depressief en burned-out raken. Met Pieter van der Wielen praat Verhaeghe over hoe het ‘ik’, en onze identiteit, bestaat in relatie tot anderen. Hoe we als mens niet gemaakt zijn om 'het alleen te doen', terwijl de samenleving ons juist vraagt individueel, competitief en ‘maakbaar’ te zijn. En hoe dat ons opzadelt met een enorm gevoel van schuld, eenzaamheid en leegte. Over het belang van gemeenschap, en hoe de klimaatcrisis waarin we leven voedingsbodem kan zijn voor verandering en nieuwe collectieve zingeving.

Presentatie: Pieter van der Wielen 

Redactie: Mira Zeehandelaar 

Mixage: Audiochef 

Muziek: Rufus van Baardwijk 

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Tien jaar geleden schreef therapeut Hannah Cuppen de bestseller Liefdesbang, waarin ze haar eigen verlatingsangst en bindingsangst onder de loep neemt. Het werd een megasucces, en tot op de dag van vandaag vliegen haar boeken over de toonbank en zitten al haar trainingen over dit thema vol. Met Pieter van der Wielen praat ze over waarom dit thema bij zóveel mensen speelt, zowel in liefdesrelaties als in vriendschappen en andere relaties. Over hoe je kindertijd en de hechting met je ouders bepaalt hoe je als volwassene relaties aangaat. En waarom het zo essentieel is het ‘monster’ van je diepste angsten aan te kijken, om zo tóch gezonde liefde te vinden. 

Presentatie: Pieter van der Wielen 

Redactie: Mira Zeehandelaar 

Mixage: Audiochef 

Muziek: Rufus van Baardwijk 

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Schrijver en jurist Roxane van Iperen schreef boeken over moraliteit, oorlog en onrecht in de wereld. Nu is er het boek ‘Dat beloof ik’, over haar eigen oorlog: het onveilige gezin waar ze in opgroeide. Met Pieter van der Wielen praat ze over hoe trauma je hele leven met je meereist, en over de aantrekkingskracht van gevaarlijke situaties (‘Daar voel ik me thuis’). Over hoe ze voor het schrijven van dit boek zachtheid moest leren voelen voor het kind in haar. En over het grijze gebied tussen daders en slachtoffers, en waarom het vóór de voordeur juist ook gevaarlijk is voor kinderen die opgroeien in onveilige gezinnen.

Presentatie: Pieter van der Wielen 

Redactie: Mira Zeehandelaar 

Mixage: Audiochef 

Muziek: Rufus van Baardwijk 

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

2023 is de heetste zomer ooit gemeten en de CO2-uitstoot stijgt alleen maar. De korte versie: we zijn gedoemd. Om ons beter te verhouden tot de ecologische catastrofe waarin we zitten, helpt het om onze ‘uitsterfelijkheid’ te omarmen, betoogt filosoof Lisa Doeland. Ze schreef er het boek Apocalypsofie over. Met Pieter van der Wielen praat ze over gevaarlijke 'groene fantasieën’ die onze aandacht afleiden. Over CO2-reductie als fetisj en zonnepanelen als privilege. Over het nut van hoop (geeft energie) en wanhoop (geeft realiteitszin). En over hoe het besef van onze eigen ‘eetbaarheid’ ons kan helpen beter gedrag te vertonen.

*Rectificatie: in de introductie van deze aflevering wordt gezegd dat Lisa Doeland al gepromoveerd is, maar ze is promovendus.

Presentatie: Pieter van der Wielen 

Redactie: Mira Zeehandelaar 

Mixage: Audiochef 

Muziek: Rufus van Baardwijk 

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

In een tijd waarin de ene na de andere crisis voorbijkomt − de klimaatcrisis, wooncrisis, stikstofcrisis − is het voor de gezondheid van ons brein juíst belangrijk om ons op positieve dingen te focussen, zegt hoogleraar neuropsychologie Erik Scherder. In gesprek met Pieter van der Wielen vertelt hij hoe we ons brein en ons hart kunnen blijven uitdagen en hoop kunnen geven.

En natuurlijk legt de ‘hersenprofessor’ nog eens uit waarom bewegen zo essentieel is en geeft concrete tips, want we blijken nog steeds massaal te blijven zitten. Dus kom van die bank en social media af, en fiets, dans, maak muziek en leer jezelf iets totaal nieuws. Waarom is het toch zo moeilijk? 

Presentatie: Pieter van der Wielen 

Redactie: Mira Zeehandelaar 

Mixage: Audiochef 

Muziek: Rufus van Baardwijk 

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.