NRC Het Uur

Waarom slapen we eigenlijk? En wat gebeurt er als we te weinig slapen? Slaaphoogleraar Eus van Someren wil er álles over weten en ontrafelt in zijn slaaplab het nut van slaap en de gevolgen van slapeloosheid. Met Pieter van der Wielen praat Van Someren - die jarenlang ook gitarist van The Scene was - over wat goede en slechte slaap eigenlijk is. Over wat er in ons brein precies gebeurt tijdens goede slaap, zoals de ‘ontkoppeling’ van herinneringen van negatieve fysieke ervaringen, zodat we opstaan met een ‘opgeruimd hoofd’. En waarom langdurige slapeloosheid zelfs kan leiden tot depressie en angst. “Als we slapelozen meer hulp bieden valt er zóveel ellende te voorkomen.”

Presentatie: Pieter van der Wielen 

Redactie: Mira Zeehandelaar 

Mixage: Audiochef 

Muziek: Rufus van Baardwijk 

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Neurobioloog Brankele Frank kreeg tot twee keer toe een burn-out en zocht uit wat er dan eigenlijk écht in je lichaam en hoofd gebeurt. Met Pieter van der Wielen praat ze over hoe langdurige stress en het bijbehorende stofje cortisol onze hersenen daadwerkelijk veranderen. Dat niet alleen (werk)druk maar ook genen, opvoeding en overtuigingen een belangrijke rol spelen bij gevoeligheid voor burn-out klachten. Hoe ze in haar eigen zoektocht naar herstel oneindig veel geduld nodig had en leerde minutieus met energie en actieve ontspanning om te gaan. Én de uiteindelijke sleutel tot een groot deel van haar herstel: haar emoties en andere signalen van het lichaam leren voelen en omarmen. “We zijn onze hersenen en cognitie als kapitaal gaan zien wat we moeten inzetten, waardoor we van ons lichaam vervreemden.” 

Presentatie: Pieter van der Wielen 

Redactie: Mira Zeehandelaar 

Mixage: Audiochef 

Muziek: Rufus van Baardwijk 

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

De mens bestaat uit de “goedkoopste troep die in het heelal voor het oprapen ligt”. Grote kans dus dat er ook elders in het heelal buitenaards leven bestaat, zegt Vincent Icke. Pieter van der Wielen spreekt de bekendste sterrenkundige van Nederland over de mysteries van het universum, zijn favoriete formule en over waarom wij mensen eigenlijk helemaal niet gemaakt zijn om het heelal te doorgronden. Toch probeert Icke juist dat op zijn 77ste met minstens zoveel enthousiasme en opmerkzaamheid te doen als in dat eerste jaar in de collegebanken, toen hij dacht: hier ben ik thuis.

Presentatie: Pieter van der Wielen 

Redactie: Anouk van Kampen

Mixage: Audiochef 

Muziek: Rufus van Baardwijk 

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

“Ik hou niet van die opgepoetste plaatjes en dat iedereen er perfect uit moet zien.” Als hoofdredacteur van Linda.meiden wil Mandy Woelkens de échte mens laten zien. Met Pieter van der Wielen praat de bladenmaker en presentator over de uitdagingen van opgroeien met de beeldvorming door social media. Over het belang van ruimte geven aan elkaar en te luisteren, júíst als er verschillen zijn. Over hoe ze van haar ouders leerde nét iets harder dan ‘gewoon’ haar best te doen én over haar onophoudelijke optimisme en veerkracht. “Als ik val of bots is er altijd de keuze: opstaan en weer doorgaan.”

Presentatie: Pieter van der Wielen 

Redactie: Mira Zeehandelaar 

Mixage: Audiochef 

Muziek: Rufus van Baardwijk 

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Oorlog, klimaatcrisis, politieke onrust: er was in 2023 weinig om vrolijk van te worden, toch is Roué Verveer dat eigenlijk altijd. Hij heeft er een ware levensfilosofie van gemaakt, die hij met zijn cabaretshows en twee zelfhulpboeken verspreidt. De komende tijd brengt hij ‘A Very Funny Christmas’, een kerstshow om juist ook in de donkere dagen te blijven lachen. In Het Uur praat hij met Pieter van der Wielen over opgroeien in Suriname in de onrustige jaren tachtig, en hoe hij daar leerde áltijd door te gaan. Over Surinaams opvoeden versus Nederlands opvoeden en over hoe je een relatie leuk en spannend houdt. Problemen zijn niet altijd te vermijden, maar relativeren kun je leren. ‘Is de wereld echt zo slecht? Willen we niet óók naar de mooie dingen kijken?’

Presentatie: Pieter van der Wielen 

Redactie: Mira Zeehandelaar 

Mixage: Audiochef 

Muziek: Rufus van Baardwijk 

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Achter wetenschappelijke feiten en witte jassen schuilen menselijke keuzes, meningen en moraal. Dat loopt als rode draad door het werk Trudy Dehue. Ze is psycholoog, filosoof en emeritus-hoogleraar wetenschapstheorie en wetenschapsgeschiedenis, en bekend van de bestseller 'De depressie-epidemie' en haar meest recente boek 'Ei, foetus, baby: een nieuwe geschiedenis van zwangerschap'. Met Pieter van der Wielen praat ze over waarom het belangrijk is de ‘ingrediënten’ van feiten te weten, die- net als ons voedsel- samengesteld zijn door mensen. ‘Democratische wetenschap’, noemt ze dat. Ze legt uit dat feiten niet een directe weergave van de werkelijkheid zijn, maar een ‘samengebald argument’. En wat de invloed van die wetenschappelijke feiten op de inrichting van ons leven is. Is een psychische stoornis er pas als we hem zo noemen? Vanaf welk moment zien we een vrouw als zwanger? En op welk moment verklaren we iemand dood?

Presentatie: Pieter van der Wielen 

Redactie: Mira Zeehandelaar 

Mixage: Audiochef 

Muziek: Rufus van Baardwijk 

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Het was een belangrijk thema bij de verkiezingen: migratie. Termen als ‘stromen’, ‘de migratiecrisis’ en grote pijlen op kaarten maken van migratie een soort ongrijpbaar fenomeen. Terwijl: het gaat om mensen. Hoogleraar wetenschapsantropologie Amade M’charek onderzoekt wie precies op de boten stappen, en waarom. Met Pieter van der Wielen praat ze over waarom het belangrijk is de doden in de Middellandse Zee namen te geven, zodat familie weet wat er met hun geliefden gebeurd is. En over haar onderzoek in haar geboorteland Tunesië, naar waaróm mensen naar Europa vluchten. Ze stuit daar op de ongemakkelijke waarheid dat een deel van die oorzaken direct gelinkt is aan onszelf. 

Presentatie: Pieter van der Wielen 

Redactie: Mira Zeehandelaar 

Mixage: Audiochef 

Muziek: Rufus van Baardwijk 

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Longarts Sander de Hosson vertelde in zijn carrière honderden patiënten dat hun dagen geteld zijn. Hij heeft het zijn missie gemaakt een goed levenseinde deel van de medische praktijk te maken. Met vaak minieme maatregelen kan de dood veel zachter worden voor zowel de patiënt als de nabestaanden.

Met Pieter van der Wielen praat hij over waarom het belangrijk is dat artsen niet alleen het fysieke leed behandelen van patiënten die ongeneeslijk ziek zijn, maar de mens als geheel zien: inclusief psyche en behoefte aan zingeving. En over het kloppende cliché dat mensen in de stervensfase vooral het léven zien, en wat daarin belangrijk was (vrienden, familie en je hart volgen, niet: kapitaal en werk).

Presentatie: Pieter van der Wielen 

Redactie: Mira Zeehandelaar 

Mixage: Audiochef 

Muziek: Rufus van Baardwijk 

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Ruim de helft van de Nederlanders heeft weinig vertrouwen dat de Nederlandse politiek de grote problemen van deze tijd kan oplossen, burgers voelen zich niet gehoord én er is wederzijds wantrouwen tussen politici en inwoners. Kortom: de Nederlandse democratie kan wel een update gebruiken. Eva Rovers maakte er haar levenswerk van om burgers méér politieke stem te geven dan enkel één keer per jaar een vakje rood te kleuren. Ze schreef boeken over activisme en nieuwe democratie en zette Bureau Burgerberaad op waarmee ze als pleitbezorger langs bestuurders in heel Nederland trekt.  Met Pieter van der Wielen praat ze over haar liefde voor de natuur en hoe een bijna-doodervaring maakte dat ze zich één voelde met de aarde en zich sindsdien onverschrokken inzet voor het klimaat. Over waarom we woede van burgers moeten koesteren (want woede is vaak het begin van verandering) en waarom burgers van de toekomst én de natuur ook een politieke stem zouden moeten hebben.

Presentatie: Pieter van der Wielen 

Redactie: Mira Zeehandelaar 

Mixage: Audiochef 

Muziek: Rufus van Baardwijk 

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Hoe vind je je eigen pad als je opgroeit in een omgeving die niet alleen maar makkelijk is? Professor Soortkill komt uit de Bijlmer en verzamelde de levenslessen en inspiratie die hij zélf als jongere graag had geleerd in het boek Smibologie. Each one teach one. Met Pieter van der Wielen praat hij over hoe hij als ‘high school dropout’ tóch leraar en mentor geworden is bij zijn eigen Smib University. Over hoe hij zich ontworstelde aan een gevoel van minderwaardigheid door zijn ‘mindset’ te herprogrammeren. En hoe hij nu anderen leert op zichzelf te vertrouwen, positief in het leven te staan, oplossingen te vinden voor problemen en zélf na te denken (ongeacht wat je omgeving zegt en denkt). 

Presentatie: Pieter van der Wielen 

Redactie: Mira Zeehandelaar 

Mixage: Audiochef 

Muziek: Rufus van Baardwijk 

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.