NRC Het Uur

Vrouwen worden vaak weggezet als ‘hormonaal’ of ‘ze zal wel ongesteld zijn’, als ze zich op een manier gedragen die als ‘afwijkend’ gezien wordt. Psycholoog Estrella Montoya verbaasde zich over hoe weinig er eigenlijk bekend is over de invloed van hormonen, deed er uitgebreid wetenschappelijk onderzoek naar en schreef het boek ‘Vrouwen en hormonen’. Met Pieter van der Wielen gaat zij in gesprek over de invloed van hormonen op emoties, gedrag, lichaam en gezondheid, bij zowel mannen als vrouwen. Over het belang van het leren kennen van je eigen lichaam en klachten serieus te nemen. Over de angst van vrouwen voor stigmatisering als je toegeeft last te hebben van de gevolgen van je hormooncyclus of de overgang. Over hoe gebieden in de hersenen letterlijk van grootte veranderen onder invloed van hormonen en over haar drijfveer om deze blinde vlek te belichten die de wetenschap lang genegeerd heeft.

Presentatie: Pieter van der Wielen 

Redactie: Mira Zeehandelaar 

Productie: Vareen Rook

Mixage: Audiochef 

Muziek: Rufus van Baardwijk 

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Neurochirurg Dirk de Ridder doet onderzoek naar een mogelijke oplossing voor tinnitus, ook wel oorsuizen genoemd. Hij onderzoekt manieren waarop hij de hersenen kan trainen om het geluid niet meer aan te maken. De hersenen kunnen bij gehoorverlies zelf invullen dat er een geluid aanwezig moet zijn: “Je brein denkt: ik krijg het niet binnen, maar ik heb die informatie nodig. Ik voorspel wat ik denk dat daar normaal geklonken zou hebben en dat wordt die piep.” Hij omschrijft het ook wel als fantoompijn. Hij vertelt over hoe de aanwezigheid van stress van invloed kan zijn op permanent oorsuizen en over hoe je brein voorspellend werkt en pas echt alert is als er iets onverwachts gebeurt. Over hoe goede slaap van belang is om deze juiste voorspellingen voor de dag te maken omdat je brein tijdens diepe slaap afvalstoffen wegspoelt die de efficiëntie van je hersenen beïnvloeden. Over het wel of niet bestaan van fantoomgeluk. En over zijn reden om neurochirurg te worden: “Toen ik met geneeskunde begon vond ik dat er eigenlijk maar één interessant orgaan was in ons lichaam en dat waren de hersenen".

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Hoe kun je angst minder leidend laten zijn in je eigen leven en in de maatschappij? Journalist Tim Hofman schreef er het boek ‘Goede moed’ over. Met Pieter van der Wielen praat hij over wat het met je doet als iemand het op je leven gemunt heeft, over hypochondrie en faalangst, en over hoe hij die angsten heeft weten te temmen. Over angst in de samenleving, en hoe politici angst als wapen gebruiken. En over de verantwoordelijkheid van ‘de voorhoede’ van journalisten, opiniemakers en burgers om weerstand te bieden tegen de "lelijke kwartjes die extreemrechtse politici in de machine van onze samenleving gooien".

Presentatie: Pieter van der Wielen 

Redactie: Mira Zeehandelaar 

Mixage: Audiochef 

Muziek: Rufus van Baardwijk 

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Lale Gül werd drie jaar geleden in één klap bekend met haar boek ‘Ik ga leven’, waarin ze kritisch schreef over haar strengreligieuze islamitische opvoeding. Haar nieuwe boek – ‘Ik ben vrij’ – gaat verder vanaf het moment dat ze haar ouderlijk huis verliet, door haar familie verstoten werd, haat- en doodsbedreigingen ontving en toch een eigen leven opbouwde met veel lof en herkenning van lotgenoten. Met Pieter van der Wielen praat ze over de gevolgen van je kritisch uitlaten. Over de hypocrisie van progressieven als het gaat om vrouwenrechten binnen de islam en haar verbazing over hoe de hoofddoek als teken van vrijheid wordt gebruikt. Over het dubbelleven dat ze leidde als tiener in een streng islamitisch gezin en hoe de kloof tussen haar en haar ouders steeds groter en onoverbrugbaar werd. Over harde keuzes maken in het leven en je eigen waarheid volgen. Wat is de prijs van vrijheid? En de tol van afvalligheid? En hoe vind je nieuwe levensdoelen als alle verhalen, regels en richtlijnen die je altijd zijn verteld niet meer kloppen?

Presentatie: Pieter van der Wielen 

Redactie: Mira Zeehandelaar 

Mixage: Audiochef 

Muziek: Rufus van Baardwijk

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Sanne Bloemink, journalist en schrijver, kampt al veertien jaar met onverklaarbare pijn. In haar boek ‘Pijn. Expeditie naar onbestemd gebied’, zoekt ze naar manieren om er mee om te gaan en naar een nieuwe manier van denken over pijn. Aan Pieter van der Wielen vertelt ze hoe een stoere karatetrap leidde tot een hernia. Nadat een neurochirurg haar daarvoor had geopereerd, was de hernia weg, maar niet de pijn. Het werd een pijn zonder oorzaak. Bloemink en Van der Wielen praten over de onmacht die je in zo'n situatie kunt voelen en over hoe onze samenleving graag eenduidige oorzaken zoekt voor een probleem. Over hoe je lichaam en geest niet los van elkaar kunt zien en hoe goedbedoelde adviezen van anderen niet altijd positief overkomen. Ook hebben ze het over het belang van een netwerk om je heen en over hoe onze samenleving in het algemeen wel wat meer empathie mag hebben. “Ik hoef geen medelijden, maar iets meer medeleven in de samenleving is denk ik niet echt te veel gevraagd voor mensen met pijn.”

Presentatie: Pieter van der Wielen 

Redactie: Mira Zeehandelaar 

Mixage: Audiochef 

Muziek: Rufus van Baardwijk 

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Trauma: het is een woord dat tegenwoordig te pas en te onpas wordt gebruikt, maar wat is écht trauma nu precies? En hoe kunnen we er het beste mee omgaan? Traumapsycholoog en bijzonder hoogleraar Elisa van Ee schreef het boek ‘Mag ik bij jou?’, waarin ze laat zien hoe belangrijk sociale steun en aandachtig luisteren zijn voor het verwerken van trauma. Met Pieter van der Wielen praat ze over dat ingrijpende gebeurtenissen bij het leven horen, en hoe het komt dat ze bij sommige mensen leiden tot trauma. Over hoe trauma in ons brein werkt, en hoe je er weer vanaf komt. Over dat ze in haar behandelkamer altijd op zoek gaat naar het perspectief in mensen, en dat eigenlijk altijd vindt. En over hoe trauma van generatie op generatie kan worden doorgegeven, en hoe we dat kunnen verminderen door binnen gezinnen en relaties meer ruimte te geven aan emoties. “De sleutel van onze mentale gezondheid ligt in het contact met elkaar.”

Presentatie: Pieter van der Wielen 

Redactie: Mira Zeehandelaar 

Mixage: Audiochef 

Muziek: Rufus van Baardwijk 

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

“Er is geen reden tot paniek: de tsunami- en vloedgolfretoriek van migratie verhoudt zich niet tot de realiteit.” Hoogleraar sociologie Hein de Haas deed dertig jaar onderzoek naar migratie en schreef de bestseller ‘Hoe migratie echt werkt’, waarin hij de ene na de andere migratiemythe, zowel rechtse als linkse stokpaardjes, ontmantelt. Met Pieter van der Wielen praat hij over hoe de retoriek van politici niet klopt. “Migratie is van alle tijden en met golven redelijk stabiel.” Bovendien trekt onze florerende, liberale arbeidsmarkt onvermijdelijk veel arbeidsmigranten aan: wie gaat anders onze tomaten plukken en huizen schoonmaken? En het strenge beleid van de afgelopen dertig jaar, werkt niet. “De ironie is, hoe harder je gaat controleren aan de grens en inzet op Fort Europa, hoe meer migranten illegaal komen en afhankelijk worden van mensensmokkelaars. Bovendien gaat bijna niemand terug naar het land van herkomst. Het werkt gewoon averechts.”

Presentatie: Pieter van der Wielen 

Redactie: Mira Zeehandelaar 

Mixage: Audiochef 

Muziek: Rufus van Baardwijk 

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Als documentairemaker komt hij in conflictgebieden en ziet daar de ellende van oorlog en de duistere kant van de mens. Toch is Sinan Can een positieve man, en is hij in zijn verhalen óók op zoek naar menselijkheid en dat wat mensen bindt: liefde, zorg voor elkaar en een veilige omgeving bieden aan kinderen. Met Pieter van der Wielen praat hij over hoe hij gelooft dat ‘de zachte krachten’ (zoals kunst, wetenschap, cultuur en bovenal: vrouwen) zullen overwinnen en de wereld een vrediger plek maken. Hij deelt verhalen die hij onderweg tegenkwam en hem inspireerden, zoals de man die 300 kinderen redde van IS in Mosul en daar geen erkenning en aandacht voor hoeft. Over hoe hij troost vindt in de gedichten van Rumi. En over de romantische liefde tussen zijn ouders, waardoor je je afvraagt of toeval wel bestaat of dat het allemaal is voorbestemd.

Presentatie: Pieter van der Wielen 

Redactie: Mira Zeehandelaar 

Mixage: Audiochef 

Muziek: Rufus van Baardwijk 

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Waar is het vuur? Leven we nog wel vanuit bezieling en voelen we écht wat ons beweegt? Dat vraagt schrijver en filosoof Désanne van Brederode zich af in haar nieuwe boek ‘Hoe het vuur te redden’. Met Pieter van der Wielen praat ze over het vuur in onszelf terugvinden, en hoe daar vertraging voor nodig is. Hoe het vuur voor iemand maakt dat je ondanks bedrog tóch van diegene kunt blijven houden. Dat een onveilige jeugd óók ervaren kan worden als een avontuurlijke jeugd. En hoe spelend (en zonder plan) een zandkasteel bouwen, dat ieder moment kan worden weggespoeld, een heel leerzame ervaring kan zijn. Een pleidooi voor vertragen, voelen en minder afleiding.

Presentatie: Pieter van der Wielen 

Redactie: Mira Zeehandelaar 

Mixage: Audiochef 

Muziek: Rufus van Baardwijk 

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Kunnen we van de oude Grieken leren over onze democratie vandaag de dag? Schrijver Ilja Leonard Pfeijffer is daarvan overtuigd: hij verzamelde al zijn kennis over de klassieke oudheid en schreef de bestseller Alkibiades. “Ik wil de lezer door de spiegel van de geschiedenis laten kijken en waarschuwen.” Met Pieter van der Wielen praat Pfeijffer over zijn ervaringen in zijn woonland Italië met een extreemrechtse regering, en hoe dat een waarschuwing voor Nederland moet zijn. “De uitholling van de rechtsstaat gaat in kleine, bijna onzichtbare stapjes.” Over hoe populisme een soort dictatuur van de publieke opinie is. Én over hoe hij door het vinden van zijn grote liefde Stella stopte met drinken (en gelukkiger is dan ooit). 

Presentatie: Pieter van der Wielen 

Redactie: Mira Zeehandelaar 

Mixage: Audiochef 

Muziek: Rufus van Baardwijk 

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.