NRC Het Uur

Historicus Lotte Houwink ten Cate heeft onder meer onderzoek gedaan naar de geschiedenis van liefde, intimiteit en feminisme. In haar nieuwe boek ‘De mythe van het gezin’ onderzoekt zij de geschiedenis van het kerngezin, waarin man en vrouw een traditionele rol spelen. Met Pieter van der Wielen praat zij over de onverwachte relatiebreuk tijdens haar zwangerschap, die van haar een alleenstaande moeder maakte. Van haar omgeving hoorde ze dat ze als vrouw niet gelukkig zou kunnen zijn in deze gezinsstructuur, terwijl die juist goed bij haar past. De maatschappij houdt volgens haar vast aan het traditionele gezinsmodel, waardoor alternatieve gezinsvormen vaak niet als gelijkwaardig worden gezien, en bespreekt hoe dit doorklinkt in politiek en financieel beleid. Ook gaat het over de feministische tegenbeweging die is ontstaan omdat veel vrouwen vroeger aan huis gebonden waren. 

Presentatie: Pieter van der Wielen 

Redactie: Kitty Munnichs 

Mixage: Audiochef 

Productie: Rhea Stroink

Postproductie: Berit Kramer

Muziek: Rufus van Baardwijk 

Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar onze ombudsman via [email protected].

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Tien jaar geleden werd hij in één klap wereldberoemd met zijn boek Sapiens (meer dan veertig miljoen verkochte exemplaren). Het maakte de – tot dan toe onbekende – historicus Yuval Noah Harari tot bestsellerauteur. Zijn thema: de mensheid. In zijn nieuwste boek Nexus waarschuwt hij diezelfde mensheid voor een groot gevaar: AI. 

Met Pieter van der Wielen praat hij over zijn gewoonte iedere dag twee uur te mediteren, om ruimte in zijn hoofd te maken en de realiteit te blijven zien. Hij legt uit dat geschiedenis voor hem niet de studie van het verleden is, maar van verandering. AI is het eerste ‘door de mens gemaakte voorwerp’ dat zélf ideeën en concepten kan maken. Dat heeft voordelen, zoals betere medicijnen, maar is ook bedreigend: het kan zelf wapens maken en politieke ideologieën bedenken. Waarom dat gevaarlijk is? “AI is intelligenter dan de mens, maar heeft geen ‘consciousness’, het voelt geen verschil tussen liefde en haat.” Over het geweld en de grote conflicten van deze tijd zegt hij dat we als mensheid periodes van veel conflict gehad, en van minder conflict. “De mensheid ís in staat om meer in vrede te leven. Het is belangrijk dat we daarin blijven geloven, en weten dat vrede óók een realiteit is.”

Presentatie: Pieter van der Wielen 

Redactie: Mira Zeehandelaar 

Mixage: Audiochef 

Opname: Elze van Driel

Productie: Rhea Stroink & Vareen Rook

Social video: Berit Kramer

Muziek: Rufus van Baardwijk 

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Moderne spiritualiteit, heksen en de kracht van vrouwen: schrijver Susan Smit schreef er al meer dan vijftien boeken over. In haar nieuwste boek ‘De tweede helft van je leven’ laat ze zien dat er vanaf je veertigste een nieuwe fase begint, die – in tegenstelling tot wat de samenleving vertelt over ouder worden – juist mooie kanten heeft. Met Pieter van der Wielen praat ze over ‘zorghormonen’ die afnemen waardoor een vrouw zich meer richt op haar ‘authentieke zelf’. Ze wordt hoekiger en wijzer, en is steeds minder 'the nice girl' om anderen te behagen. Over oude patronen opruimen en steeds milder naar thema’s in je leven kijken. Over het belang van stilte en natuur voor haar om 'ruimte te creëren tussen zichzelf en de gekte in de wereld'. En over hoe we er als samenleving veel aan zouden hebben om met respect en eerbied naar oudere, wijzere mensen te luisteren.

Presentatie: Pieter van der Wielen 

Redactie: Mira Zeehandelaar 

Mixage: Audiochef 

Productie: Rhea Stroink

Postproductie: Berit Kramer

Muziek: Rufus van Baardwijk 

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Na jarenlang alcoholgebruik om zichzelf te verdoven, viel bij schrijver Erik Jan Harmens een masker af toen hij stopte met drinken. Met de ontnuchtering kwam ook de verwarring: „ben ík het, of is het de wereld die afwijkt?”. Op 49-jarige leeftijd kreeg hij de diagnose autisme, waardoor alles op zijn plek viel. In ‘Het grote autismeboek’ geeft hij een inkijkje in zijn hoofd en hoe hij – en andere mensen met autisme – de wereld om hun heen ervaren. Met Pieter van der Wielen praat hij over hoe bevrijdend de diagnose voor hem was, terwijl zijn zoon – die de diagnose al op driejarige leeftijd kreeg – het soms als beklemmend heeft ervaren omdat hij zich onderschat en té beschermd voelde. Hij beschrijft hoe informatie die binnenkomt in zijn hoofd geen volgorde kent: alles, hoe klein ook, voelt éven belangrijk. Hij vertelt hoe intimiteit en seks voor mensen met autisme complex is, door de intense aanrakingen, nabijheid van een persoon en onvoorspelbaarheid van vrijen. En over zijn neiging tot over-analyse: van de liefde voor vrienden tot waarom hij bepaalde muziek mooi vindt: „Mijn hoofd stopt nooit met denken”.

Presentatie: Pieter van der Wielen 

Redactie: Mira Zeehandelaar 

Mixage: Audiochef 

Productie: Rhea Stroink

Postproductie: Berit Kramer

Muziek: Rufus van Baardwijk 

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Hoe kun je blijven vasthouden aan de zachte krachten in tijden van oorlog en immense polarisatie, vraagt schrijver en ‘bruggenbouwer’ Natascha van Weezel zich af in haar nieuwe boek ‘Hoe houd je je hart zacht’. Daarin onderzoekt ze of een genuanceerde middenpositie óók radicaal kan zijn en bijdraagt aan wederzijds begrip in Nederland. Met Pieter van der Wielen praat ze over haar Joodse achtergrond, hoe ze is opgevoed met hart voor de Palestijnse zaak en vrede, en ook met liefde voor Israël, waar een groot deel van haar familie woont. Over haar zoektocht om meer stem te geven aan het ‘radicale midden’ – een grote groep mensen die voor vrede en tegen geweld is, en niet per se uitgesproken pro-Israël of pro-Palestina. Ze deelt hoe zij hoop houdt, door haar blik óók te richten op mensen die als lichtpuntjes fungeren, die tegenpolen verbinden en zich blijven inzetten voor vrede. En hoe ze verlangt naar dat haar zoon opgroeit in een samenleving waar mensen, zelfs wanneer ze het fundamenteel oneens zijn, elkaar niet haten.

Presentatie: Pieter van der Wielen 

Redactie: Mira Zeehandelaar 

Mixage: Audiochef 

Productie: Rhea Stroink & Vareen Rook

Postproductie: Berit Kramer

Muziek: Rufus van Baardwijk 

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Weten waar ons voedsel vandaan komt, dieren eten van kop tot staart, goed koken en proeven; als we meer aandacht hebben voor wát we eten, gaan we ook ‘beter’ eten, volgens culinair schrijver Jöel Broekaert. In zijn nieuwe boek ‘Eet eens een wasbeer’, vraagt hij zich af waarom we invasieve soorten die we doden omdat ze schade aanrichten - zoals nijlganzen, halsbandparkieten en wasberen – eigenlijk niet opeten. Met Pieter van der Wielen praat hij over dat de manier waarop wij vlees consumeren en produceren middels de bio-industrie buiten proportie is, en dus niet houdbaar. Over het belang van écht proeven en met aandacht eten, waardoor een verse tomaat misschien wel lekkerder is dan gedachteloos een zak chips leegeten. Over dat het grootste gedeelte van wat je proeft komt van wat je ruikt, de aroma’s, en je maar een klein gedeelte proeft met je mond. En over zijn mateloze liefde voor eten: “We stoppen drie keer per dag iets in ons mond, dan kunnen we er beter iets heel lekkers en plezierigs van maken.”

Presentatie: Pieter van der Wielen 

Redactie: Mira Zeehandelaar 

Mixage: Audiochef 

Productie: Rhea Stroink & Vareen Rook

Postproductie: Berit Kramer

Muziek: Rufus van Baardwijk 

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Of het nu gaat om de toeslagenaffaire of de oorlog in Oekraïne, techbedrijven spelen een steeds grotere rol in de samenleving. In haar boek 'De Tech Coup' legt cyberexpert Marietje Schaake uit hoe (grote) techbedrijven onze democratie en vrijheid bedreigen, en hoe we de macht terug kunnen grijpen. Met Pieter van der Wielen praat zij over de invloed die Elon Musk heeft op de Amerikaanse verkiezingen. Over hoe fake news ertoe leidt dat mensen twijfelen aan wat nog waar is online, en zo het democratische proces bedreigt. Over het cruciale belang van onafhankelijk toezicht en controle op (technologische) innovatie, en hoe tech-lobbyisten dit proberen te dwarsbomen. En over hoe we zonder na te denken overal onze gegevens achterlaten en zo onbewust meehelpen AI-systemen te trainen. We zijn weliswaar laat met het aanpakken van de macht van techreuzen, maar, benadrukt Schaake: het is nog niet te laat.

Presentatie: Pieter van der Wielen 

Redactie: Mira Zeehandelaar 

Mixage: Audiochef 

Productie: Rhea Stroink & Vareen Rook

Postproductie: Berit Kramer

Muziek: Rufus van Baardwijk 

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Tijdens haar schooltijd was Belle Barbé al degene waar klasgenoten naartoe kwamen met vragen over seks. Ook bij haar thuis werd er openlijk over gepraat, zonder taboes. Nu is zij specialist seksuele opvoeding. Haar belangrijkste boodschap: praat over seksualiteit met kinderen en jongeren en begin het liefst zo jong mogelijk. Ze schreef er meerdere boeken over voor pubers, jonge kinderen en hun ouders.

Met Pieter van der Wielen praat Barbé over hoe mensen vanaf de geboorte (tot sterfte) seksuele wezens zijn, en dat seksualiteit iets anders is dan ‘seksuele handelingen’. Over het belang van openlijk over seksualiteit praten, omdat een kind het eigen lichaam leert kennen, zich minder schaamt, wensen en grenzen leert aangeven én als (jong)volwassene meer plezier beleeft aan seks. Over ouders, die gemiddeld anderhalf jaar achterlopen op de ontwikkeling van hun kind en daarmee onderwerpen uit de weg gaan waar het kind juist wél aan toe is. Over hoe een positieve insteek bij seksuele voorlichting aan jongeren – waarbij de plezierige kanten van seks worden benadrukt - veel effectiever blijkt dan ze angstig maken voor soa’s en zwangerschappen. En over jongeren voorbereiden op de online wereld en uitleggen dat porno geen echte seks is. En dat "de eerste keer seks vaak net zo is als de eerste pannenkoek die je bakt, het hoeft niet meteen fantastisch te zijn".

Presentatie: Pieter van der Wielen 

Redactie: Mira Zeehandelaar 

Productie: Rhea Stroink en Vareen Rook

Postproductie: Berit Kramer

Mixage: Audiochef 

Muziek: Rufus van Baardwijk 

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Hij werd in 2020 ongeneeslijk ziek, zijn dochter was toen twee jaar oud. Nu heeft geschiedenisleraar Jasper Rijpma het boek 'Wat ik je nog zeggen wil' voor haar geschreven, voor wanneer zij wat ouder is en hij er niet meer is om zijn levenslessen door te geven. Met Pieter van der Wielen praat Rijpma over hoe het hebben van kanker absoluut geen voorrecht is, maar het hem ook veel heeft gebracht: het dwingt hem om tot de essentie van het leven te komen en stil te staan bij de vraag wat nou echt belangrijk is. Over schoonheid in alledaagse dingen. Over compassie en nieuwe verbindingen aangaan met elkaar. Over de liefde voor zijn vrouw die vanaf het begin voelt alsof ze samen opstijgen, over het vlechten van zijn dochters haar op een Spaans balkon als een van de meest waardevolle en intieme momenten in zijn leven. Over zijn onophoudelijke liefde voor zijn vak als leraar, dat hij het mooiste beroep ter wereld noemt omdat “de klas een soort minimaatschappij is". Over surfen en de euforie van het zoeken naar de perfecte golf. En over de nabijheid van de dood en het in de bek durven kijken van het beest: “Als ik er ben dan is de dood er niet, en als de dood er is ben ik er niet meer."

Presentatie: Pieter van der Wielen 

Redactie: Mira Zeehandelaar 

Mixage: Audiochef 

Productie: Rhea Stroink & Vareen Rook

Postproductie: Berit Kramer

Muziek: Rufus van Baardwijk 

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Kiza Magendane beschrijft Nederland als een huis waarin voor ieder een veilige ruimte moet zijn om emoties te uiten en waar de mensen vanuit gedeelde waarden kunnen toewerken naar een gedeelde toekomst. Hij schreef het boek ‘Met Nederland in therapie’. Met Pieter van der Wielen praat hij over hoe optimisme elke dag weer een bewuste keuze is. Over hoe vrijheid van meningsuiting altijd gepaard moet gaan met luisteren. Over hoe hij als minderjarige asielzoeker naar Nederland kwam. Hij vluchtte voor de oorlog in Congo, maakte een lange tocht door de woestijn en moest toen een nieuwe wereld eigen maken. Over hoe hij zichzelf niet als slachtoffer wil zien. Over hoe Afrikaanse migranten gelukszoekers genoemd worden, terwijl Magendane ze ziet als pioniers, ontdekkingsreizigers die alles riskeren om te ontdekken wat zich aan de andere kant bevindt. Over de noodzaak voor een dieper gesprek dan vóór of tegen migratie en over het zoeken naar wat Nederlanderschap in de huidige tijdsgeest betekent.

Presentatie: Pieter van der Wielen 

Redactie: Mira Zeehandelaar 

Mixage: Audiochef 

Productie: Rhea Stroink & Vareen Rook

Postproductie: Berit Kramer

Muziek: Rufus van Baardwijk 

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.