NRC Het Uur

Dat emoties toch niet universeel zijn (zoals lang werd gedacht) ontdekte hoogleraar psychologie Batja Mesquita al vroeg in haar carrière. Cultuur, familie en de tijd waarin we opgroeien maken onze emoties anders. Ze schreef er het boek 'De emoties tussen ons' over. Met Pieter van der Wielen praat ze over hoe ze van kinds af aan gefascineerd was door emoties die ze niet kon plaatsen: haar ouders waren Holocaustoverlevenden en sommige emoties leken niet te horen bij de veilige tijd waarin zij zelf opgroeide. Over hoe emoties in het westen als individueel worden gezien, terwijl in veel oosterse culturen emotie iets is dat tússen mensen in een groep of familie plaatsvindt. Over dat persoonlijk geluk en je zo vaak mogelijk ‘blij’ voelen een westerse uitvinding is, terwijl evenwicht en kalmte in het leven juist het hoogst haalbare is in veel oosterse culturen. En hoe we ook binnen Nederland emoties op heel verschillende manieren interpreteren: “Een man met een leidinggevende functie die boos is krijgt nog steeds sneller zijn zin terwijl een vrouw als hysterisch wordt gezien.”

Presentatie: Pieter van der Wielen 

Redactie: Mira Zeehandelaar 

Mixage: Audiochef 

Productie: Rhea Stroink & Vareen Rook

Muziek: Rufus van Baardwijk 

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Het is een spannend en hoopgevend nieuw deel van de psychiatrie: behandeling met psychedelica. Hoogleraar psychiatrie Robert Schoevers doet onderzoek naar de inzet van onder meer ketamine, MDMA en psilocybine (de werkzame stof in paddo’s) bij de behandeling van zware depressie en trauma. Met Pieter van der Wielen praat hij over de liefde voor zijn vak als psychiater. Hij legt uit wat depressie eigenlijk is en of je het kunt zien als je hersenen onder de scanner legt. Over de behandeling van depressie met reguliere psychotherapie en antidepressiva. En over bij wat voor patiënten een meer experimentele behandeling- zoals met psychedelica – uitkomst kan bieden. Hij beschrijft hoe zo’n sessie met psychedelica eruitziet en wat er dan in de hersenen gebeurt. Over de noodzaak van voorzichtigheid en goede professionele begeleiding. En vooral: over het belang van preventie van depressie in onze samenleving, en hoe het aanleren van meer veerkracht en weerbaarheid daar essentieel bij zijn.

Presentatie: Pieter van der Wielen 

Redactie: Mira Zeehandelaar 

Mixage: Audiochef 

Productie: Rhea Stroink en Vareen Rook

Muziek: Rufus van Baardwijk 

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Cocky Drost groeide op in een reformatorisch milieu, waar praten over seks en relaties niet vanzelfsprekend was. Tegenwoordig probeert ze dit taboe te doorbreken en neemt ze geen blad meer voor de mond als relatietherapeut in de Biblebelt. Met Pieter van der Wielen praat ze over de grootste fouten die mensen maken in relaties en seks, én hoe die te voorkomen. Over de gevestigde machtsverhoudingen binnen seksualiteit en over het vrouwelijke geslachtsorgaan, dat nog maar veel te kort geleden volledig in kaart is gebracht. Over opgroeien met en losbreken van het idee dat lust en genot niet mogen bestaan. Over monogamie versus polygamie en het kenbaar maken van je seksuele behoeftes, zonder schaamte. En over binnen een relatie elke keer weer bewust kiezen voor je partner.

Presentatie: Pieter van der Wielen 

Redactie: Anouk van Kampen

Mixage: Audiochef 

Productie: Rhea Stroink & Vareen Rook

Muziek: Rufus van Baardwijk 

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Hoogleraar-activist Jan Rotmans was de eerste ter wereld die een integraal model bedacht om wereldwijde klimaatverandering in kaart te brengen. Met Pieter van der Wielen praat hij over hoe hij decennialang - vaak tevergeefs - op deuren bonkte om het klimaatprobleem aan te kaarten en over hoe grote transities vaak eerst ongelijkheid creëren. Over beslissingen die over de rug van in plaats van mét burgers genomen worden. Over hoe systeemverandering wel degelijk begint bij jezelf: een willekeurige groep mensen kan Shell binnen een maand dwingen om duurzaam te worden. Over onze illusie dat we machteloos zijn en over de verschuiving van sociale normen: "Vroeger was je een groene gekkie met zonnepanelen, nu ben je een dief van je eigen portemonnee als je ze niet hebt." En over hoe hij, ondanks alles, optimistisch blijft.

Presentatie: Pieter van der Wielen 

Redactie: Anouk van Kampen

Mixage: Audiochef 

Muziek: Rufus van Baardwijk 

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

 “Voel je je nu minder man?” vroeg de kapper aan journalist Jesse Beentjes nadat hij een testikel was verloren door zaadbalkanker. Deze vraag leidde tot zijn boek ‘Minderman’, waarin hij de (historische) betekenis van mannelijkheid en ballen onderzoekt. Met Pieter van der Wielen praat hij over cliché-aannames van man-zijn en hoe de cultstatus van testikels in de loop der jaren verschoof naar de penis en testosteron. Over castraatzangers als begeerde lustobjecten en bizarre trends zoals ‘testicle tanning’, stierenballen eten om je ‘meer man’ te voelen. Over de neiging in hokjes te denken en hoe de term ‘queer’ hem vrijheid biedt. Over conservatieve leiders die teruggrijpen naar ouderwetse mannelijke idealen en hun angst voor sterke vrouwen en genderfluïditeit in de samenleving. En over waarom we eigenlijk denken dat mannen krachtiger zouden zijn dan vrouwen. “Baren is het meest krachtige dat er is, dat kunnen wij niet.”

Presentatie: Pieter van der Wielen 

Redactie: Mira Zeehandelaar 

Mixage: Audiochef 

productie: Vareen Rook & Rhea Stroink

Muziek: Rufus van Baardwijk 

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Spannende Tour-etappes, (on)terechte penalties: de sportzomer is in volle gang. Maar (top)sport heeft ook een schaduwkant. Sportfilosoof Sandra Meeuwsen praat met Pieter van der Wielen over sport als uitlaatklep voor verlangens en emoties die in het dagelijks leven vaak onderdrukt worden. Over hoe de spontane kant van sport wordt ingeperkt door VAR-technologie, over de illusie van een gelijke start, de oorzaken van grensoverschrijdend gedrag en over wat wél werkt tegen hooliganisme, in plaats van een stadionverbod. Over sport en politiek, ethische dilemma's en een nieuwe generatie sporters die steeds actiever een politiek standpunt inneemt.

Presentatie: Pieter van der Wielen 

Redactie: Anouk van Kampen

Mixage: Audiochef 

Productie: Rhea Stroink & Vareen Rook

Muziek: Rufus van Baardwijk 

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Ze drinken natuurwijn, eten zuurdesembrood en rijden op een elektrische fiets: de havermelkelite. Jonas Kooyman is al jaren gefascineerd door deze ‘yuppen van deze tijd’ in de stad. Hij startte een Instagram-account en nieuwsbrief - die beide door het dak gingen - en verschoof van journalist naar influencer. Nu is er ook het boek: ‘De Havermelkelite’. Met Pieter van der Wielen praat hij over de fixatie van deze middenklasse-groep op statussymbolen en smaak om erbij te horen. Over de hypocrisie van een geëngageerd imago in combinatie met consumentisme (een klimaatdocumentaire kijken in het vliegtuig op weg naar je ‘workation’ op Bali). Over hoe hij de stad heeft zien veranderen als geboren en getogen Amsterdammer, en zijn zorgen over de vergaande gentrificatie van de stad: “Het wordt er alleen maar cleaner, eentoniger en saaier van, ik mis de humuslaag van kunstenaars en paradijsvogels”. En: over zijn zorgen over de havermelkelite en de leegte die er ook is. “Ik denk dat jonge mensen van nu uit een soort angst zich vastklampen aan heel geslaagd middenklasseleven.”

Presentatie: Pieter van der Wielen 

Redactie: Mira Zeehandelaar 

Productie: Rhea Stroink & Vareen Rook

Mixage: Audiochef 

Muziek: Rufus van Baardwijk 

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

We worden met z’n allen steeds dikker doordat we steeds ongezonder zijn gaan eten. Journalist Teun van de Keuken legt in zijn boek ‘De mens is een plofkip’ de voedingsindustrie onder de loep, die gericht is op het maken van winst in plaats van gezonde voeding. Met Pieter van der Wielen gaat hij in gesprek over hoe individuen moeilijk kunnen opboksen tegen de grote spelers in de voedingsindustrie, die met misleidende marketing en enorme hoeveelheden van de ‘heilige drie eenheid’- suiker, vet en zout- je zo verslaafd mogelijk proberen te maken aan ‘dikmakende troep’. Over hoe zo'n 80 procent van wat er in de supermarkt ligt ‘ultra bewerkte rommel’ is en je op elke hoek van de straat friet en gevulde koeken kunt kopen (en je steeds in gevecht moet met je ‘oerbrein’ dat altijd ‘ja!’ zegt tegen meer calorieën.). Over hoe we een radertje zijn geworden in een systeem van hard werken, slecht eten en weinig bewegen. En over zijn pleidooi voor meer activisme, tégen een systeem waarin we slechts consumenten zijn. “Ik denk dat als we het gevoel hebben iets te kunnen veranderen, we daar gelukkiger van worden.”

Presentatie: Pieter van der Wielen 

Redactie: Mira Zeehandelaar 

Mixage: Audiochef 

Productie: Rhea Stroink & Vareen Rook

Muziek: Rufus van Baardwijk 

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Het verliezen van een vriend voelt soms net als liefdesverdriet, toch is er weinig aandacht voor. Psychiater en rouwexpert Uus Knops dook in het onderwerp en schreef (samen met psycholoog Julie Minnaert) het boek ‘Zijn wij nog vrienden?’. Met Pieter van der Wielen praat Knops over hoe essentieel vriendschap is voor onze mentale en fysieke gezondheid, en hoe de pijn van vriendschapsverlies vaak in stilte wordt gedragen. Over hoe belangrijk een vriend is om ook de donkere kanten van het leven te zien en samen te dragen. Over hoe Knops zelf rouwexpert (en later rouwpsychiater) werd doordat ze haar broertje Casper verloor, die vermist raakte in de bergen van Venezuela. En over hoe je iemand met rouw het beste kunt troosten, door het verdriet te erkennen en niet ‘weg te poetsen’: stilte is vaak genoeg. En - benadrukt ze - vergeet ook niet de schoonheid die zit in elkaar steunen: “In de donkerte zit juist veel moois, warme intensiteit en zelfs humor.”

Presentatie: Pieter van der Wielen 

Redactie: Mira Zeehandelaar 

Mixage: Audiochef 

Muziek: Rufus van Baardwijk 

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Hoe blijf je mentaal gezond in een gestoorde wereld? En wat is de invloed van sociale media op ons brein? Psycholoog Thijs Launspach schreef vele boeken, over psychologie, geluk, stress, burn-out, prestatiedruk en het kapen van onze aandacht door sociale media. In zijn nieuwste boek, ‘We doen allemaal maar wat’, onderzoekt hij met lessen uit de psychologie wat de mens gelukkig maakt. Met Pieter van der Wielen praat hij over de druk van onze maatschappij en de voor- en nadelen van een mentale diagnose. Over hoe sociale media – asociale media noemt hij die - je brein hacken en de illusie van menselijke verbindingen nabootsen. Over de ongelijke strijd om je aandacht met de slimste koppen in Silicon Valley die alles op alles zetten om je verslaafd te maken aan je telefoon (en hoe je je daartegen kunt verzetten). En over hoe belangrijk het is dat we onze kinderen meer vrijheid geven in het dagelijks leven en beter beschermen in de onlinewereld. 

Presentatie: Pieter van der Wielen 

Redactie: Mira Zeehandelaar 

Productie: Vareen Rook

Mixage: Audiochef 

Muziek: Rufus van Baardwijk 

Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar onze ombudsman via [email protected]. 

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.