Wetenschap Vandaag | BNR

Oeroude fossielen van chromosomen gevonden


Listen Later

DNA-materiaal kan ontzettend lang bewaard blijven, mits de omstandigheden precies goed zijn. De meest intacte vondsten worden bijvoorbeeld vaak gedaan op plekken waar het materiaal lange tijd onverstoord in extreme kou bewaard is gebleven.

Als het goed genoeg bewaard is gebleven kan dat materiaal iets zeggen over de drager ervan, zelfs als diegene, dat plantje, of het dier, tienduizenden jaren geleden leefde. Je kunt het bijvoorbeeld vergelijken met moderne verwanten en kijken wat er evolutionair veranderd is.

Nu hebben onderzoekers wel een hele bijzondere ontdekking gedaan: DNA van een mammoet, in 3D vastgevroren op zo'n manier dat de structuur van het chromosoom bewaard is gebleven.

En dat geeft ze veel meer informatie dan anders. Weet je de vorm van de chromosomen, dan kun je het hele DNA van een organisme in kaart brengen en zelfs iets zeggen over welke genen er actief waren.

In dit geval ging het om DNA uit de huid van een mammoet die zo'n 50.000 jaar geleden moet hebben geleefd in Siberië. Ze konden al snel zien dat het dier evenveel chromosoom paren had, 28, als de moderne olifant. Dat was te verwachten, maar toch: nooit eerder bevestigd op deze manier.

De meeste gen-activiteit in de huid van de mammoet leek ook op die van olifanten. Maar niet altijd. Het ging namelijk om een wolharige mammoet. Voor het eerst konden ze precies zien welke genen er verantwoordelijk waren voor het vormen van die haren.

Iets anders interessants dat ze konden zien was dat deze oeroude chromosomen qua vorm heel erg lijken op moderne chromosomen. Bijvoorbeeld de ring van DNA en eiwitten in de celkern van bepaalde cellen, een structuur niet groter dan 50 nanometer, pas 10 jaar geleden voor het eerst is gezien in mensen.

Einstein voorspelde ooit dat materiaal van deze grootte nooit bewaard zou kunnen blijven, natuurkundig gezien. De onderzoekers wilden dan ook maar al te graag een verklaring vinden voor dit intact gebleven materiaal. Het lijkt erop dat het in een staat verkeert die lijkt op glas. 

Maar hoe is het in die staat terechtgekomen? Vermoedelijk dankzij onze voorouders. Toen al werd eten soms bewaard voor later. Door een combinatie van uitdrogen en bevriezen. Het stukje huid waar dit DNA uit is gehaald, was waarschijnlijk een stukje mammoet-beef jurky

Iemand was zo slim deze snack te bewaren, zodat wij er nu, tienduizenden jaren later, mee terug in de tijd kunnen kijken. 

Lees hier meer over het onderzoek: Fossils of ancient chromosomes discovered

See omnystudio.com/listener for privacy information.

...more
View all episodesView all episodes
Download on the App Store

Wetenschap Vandaag | BNRBy BNR Nieuwsradio

  • 4.5
  • 4.5
  • 4.5
  • 4.5
  • 4.5

4.5

2 ratings


More shows like Wetenschap Vandaag | BNR

View all
Zakendoen | BNR by BNR Nieuwsradio

Zakendoen | BNR

5 Listeners

Beurs | BNR by BNR Nieuwsradio

Beurs | BNR

17 Listeners

De Grote Tech Show | BNR by BNR Nieuwsradio

De Grote Tech Show | BNR

0 Listeners

Macro met Boot en Mujagić  | BNR by BNR Nieuwsradio

Macro met Boot en Mujagić | BNR

17 Listeners

Focus by NPO 2 / NTR

Focus

9 Listeners

Boekestijn en De Wijk by BNR Nieuwsradio

Boekestijn en De Wijk

194 Listeners

De Ochtendspits | BNR by BNR Nieuwsradio

De Ochtendspits | BNR

2 Listeners

De Wereld | BNR by BNR Nieuwsradio

De Wereld | BNR

59 Listeners

De Technoloog | BNR by BNR Nieuwsradio

De Technoloog | BNR

12 Listeners

Tech Update | BNR by BNR Nieuwsradio

Tech Update | BNR

7 Listeners

De Jortcast by NPO Radio 1 / AVROTROS

De Jortcast

103 Listeners

NRC Onbehaarde Apen by NRC

NRC Onbehaarde Apen

60 Listeners

De Universiteit van Nederland Podcast by Universiteit van Nederland

De Universiteit van Nederland Podcast

48 Listeners

Studio Den Haag | BNR by BNR Nieuwsradio

Studio Den Haag | BNR

25 Listeners

Amerika Podcast by BNR Nieuwsradio

Amerika Podcast

74 Listeners

Ondertussen in de kosmos by de Volkskrant

Ondertussen in de kosmos

19 Listeners

Maarten van Rossem en Tom Jessen by Tom Jessen en Maarten van Rossem

Maarten van Rossem en Tom Jessen

313 Listeners

Baanbrekende Businessmodellen | BNR by BNR Nieuwsradio

Baanbrekende Businessmodellen | BNR

2 Listeners

Ochtendnieuws | BNR by BNR Nieuwsradio

Ochtendnieuws | BNR

12 Listeners

De Grote Podcastlas by Leon Boelens, Max Gerritsen & Hugo Noordman

De Grote Podcastlas

30 Listeners

In de Diepte: Reis naar de kern by BNR Nieuwsradio

In de Diepte: Reis naar de kern

4 Listeners

Zimmerman en Space by Hens Zimmerman

Zimmerman en Space

7 Listeners

Geschiedenis Inside by Tonny Media

Geschiedenis Inside

57 Listeners