On Tottaama Konngol

Hannde e alarba, ñannde 6, 3ɓuru, yewtere men no nawri en Gine, kaalen ko faati e ñaawoore warngooji waɗunooɗi ka estaad 28 settaambur Konaakiri e hitaande 2009,  ɗi yimɓe 11 tuumaa saabagol bonandaaji waɗuɗi e nden ñalaande. Caggal nde ñaawoore nden jokkaa e nder hitaande e lebbi 5, Parke on lamdike e altine yawtunde yo tuume bonnandaaji ɗin wayle, ɗe siforee jooni War-neɗɗanke. Ɗum ko yo ɗii waarngooji, ngol doolugol rewɓe e ɗee gaañanɗe e kala ko waɗunoo ton nden ñannde, sifore war-neɗɗanke?

Ko holno ñaawirɗon ndee toraare parke on waylugol noone ñawoore nden, sifora bonandaaji waɗuɗi ɗin war- neɗɗanke?

Ko holɗum waylugol tuume ndee ñaawoore waawi battinande tuumaaɓe ɓen e lorriiɓe ɓen?

Hannde e talaata, ñannde 5, 3ɓuru 2024, ka taskaram On Tottaama Konngol, en yewtii ko faati e alhaali ɓeydagol rafi ndeenaagu e nder Burkina Faso ɗii duuɓi sakkitiiɗi. Yimɓe teemeɗɗe waraama yontere faltiinde ndee e nder ca’e e gure ɗuuɗuɗe leydi ndii. No jeyaa e majje wuro noddirtengo Soro wonngo rewo hirnaange Buukina Faso, wondude e gure goɗɗe, ko ɓuri siwilɓe 180to waraama ton ñannde wootere. Ko konunkooɓe leydi ndii wonndude e wallidiiɓe maɓɓe VDP kaŋum e kuliyankooɓe woni ko tuuma waɗugol ɗee hawanɗe hulɓiniiɗe e ɗii njagguuji saabiiɗi ɗii waarngooji.

Holko saabi ɗii waarngooji no ɓeydii e nder Burkina Faso? 

Ko holɗum haana waɗeede ngam ɗii fitinaaji ustoo, kisal e ndeenaagu tabita e nder leydi ndin?

Hannde e altine ñannde 4 lewru 3ɓuru 2024 ka taskaram men On Tottaama Konngol, en yewtii ko yowitii e alhaali dawro e renndo Caad. Hooreejo laamu faddewu nguu, Jeneral Mahammaat Idriis Debi fiɓii tawtoreede e suɓngooji hooreyaaku happaaɗi ñannde 6 lewru 5ɓuru arooru ndu. O hollitii ngal pellital makko balɗe tati caggal nde Yaaya DILLO, lunndiyankeejo ɓurɗo e tiindaande laamu nguu maayii e ley gaañanɗe ɗe konu nguu woni sabu mum. Mahammaat Idriis Debi ko gila ñannde 20 lewru nayaɓuru hitaande 2021 ardii leydi ndii. O foduno waɗugol lebbi 18 tan ka ƴanngal, yuɓɓina suɓngooji ɗin, jonnita laamu ngun siwilɓe ɓen. Kono ɓawto mum o juutiniri duuɓi ɗiɗi happu laamu makko, e kadi doosngal leydi wootanagal ngal newnanii mo taweede e suɓngooji hooreeyaako Caad?

Ko holno ñaawirɗon ngal pellital Mahammaat Idriis Debi taweede e suɓeteeɓe ardagol Caad?

Ko holɗum ngal pellital waawi battinnde e alhaali renndo e dawro Caad?

Hannde e aljuma, ñannde 1 lewru 3ɓuru 2024 ka Taskaram On Tottaama Konngol en yewtii ko yowitii e sukaaɓe rewɓe jaayndeyankooɓe e darnde maɓɓe e nder ngal meccal. Taskaama wonnde, hay si tawii, limoore rewɓe jaayndeyankooɓe ɓen no ɓeydii e nder leyɗeele Afrik. Duuɓi feƴƴiino, tawi rewɓe ɓen himanaa ɗee mecce. Hay sukaaɓe rewɓe suɓiiɓe wonugol jaayndeyanke, ɓurɓe ɓen e maɓɓe ko halfintee ko golle ɗe sattaa ɗen. Darnde maɓɓe no famɗi walla yaltitaa e jaaynirɗe ɗen. Woni ka tele, woni ka rajooji maa ka jaayndeeji

Ko holno taskorɗon alhaali rewɓe jaayndeyankooɓe ɓen e nder leyɗeele mon ?

Ko holno darnde maɓɓe sifori e nder mejaaje ɗen?

Hannde e alkamisa, ñannde 29, 2ɓuru yewtere men no nawri en Gine, caggal nde leydi ndii heɓi hooreejo jaagorɓe keso. Jeneral Maamadi Dummbuya toɗɗike Aamadu Wuuri BAH lollirɗo BAH Wuuri ardagol guwerneman joɗɗinteeɗo ko ɓooya. Oo hooreejo fedde dawro noddirteende UDRG, suɓaama yontere caggal nde oo guwerneman mo Bernaar Gomu ardinoo on fusaa. Bah Wuuri ardoto oo guwerneman Gine e saa’i (wakati) mo leydi ndii woni e caɗeele dawro gila lebbi.

Ko holno taskorɗon ngol toɗɗagol BAH Wuuri hooreejo jaagorɓe Gine?

Ko golle holɗe habborɗon oo hooreejo  guwerneman keso?

Hiɗon jogii yakaare walla tama’u wonde Bah Wuuri waawan ñippude caɗeele dawro e nder Gine ?

Hannde e alarba, ñannde 28, 2ɓuru 2024, ka taskaram On Tottaama Konngol, en kaalii ko faati e alhaali dawro Senegaal. Tawanooɓe e kaaldal dawroyankowal ngal hooreejo leydi noddi e muuɗum altine e talata fottani yo ñannde ɗiɗi lewru 6ɓuru suɓe fii subngooji hooyeyaaku Senegaal. Ɓe holli kadi wonnde ko woni faale maɓɓe ko yo Makki SALL heddo e laamu haa woote ɗen yuɓɓinee. E kadi yo kanndidaaɓe ɓe suudu reenooru dosgal leydi ndii salii piili mum newnane taweede e suɓeteeɓe ɓee. Kono suudu reenooru ɗoosgal leydi ndin e hooreejo leydi ndii Makki SALL, anndaaka tawo no ko hollata e ko tonngaa koo e ngal kaaldidal. E altine hooreejo leydi ndii hollumo eɓɓoore makko ko yowitii e yaafagol nannganooɓe e seppooji waɗuɗi Senegaal gila e hitaande 2021

E miijo mon taw nduu suudu reenooru ɗoosgal leydi ndii sellinan ko ɓe tonngi koo e ngal kaaldigal?

Ko holno Makki SALL jaɓɓorta ɗee toɓɓe haldaaɗe e ndee jonnde?             

Tawu si o jaɓɓan heddaade e laamu haa ñannde lomto makko toɗɗaa wano holiri non tawanooɓe e ngal kaaldal?

Hannde e talaata, ñannde 27, 2ɓuru yewtere men no yahri  Gine. Kaalen ko faati e yoppere golle fuɗɗaande ton gila hanki e altine. Ɗum ko caggal nde pelle senndikaaje 13 noddi denndaagal gollooɓe Gine, dartinnde golle haa laamu ngun jaɓana ɓe toɓɓe ɗe ɓe lamndii ɗen. Ɓee senndikaaɓe hino lamndii yo Seku Jamal Pendesa, cukko hooreejo senndika jaayndeyankooɓe fawaaɗo lebbi 6 kaso e yoɓugol alamaali mo ujune teemeɗɗe jowi kaalisi Gine accite. Hino tawti ndee toɓɓere, alhaali ustugol coggeeli ñaamri e nder jeereeji Gine e udditugol walla yowtugol jaaynirɗe ɗe ɓe uddi walla jiibiti hitooji mum. Ɗee pelle senndikaaje 13 noddii yo ginenaaɓe woppu golle e saayi mo leydi ndin alaa guwerneman. Ardiiɓe diina ukkutike e alhaali oo ngam kawral heɓoo hakkunde senndikaaɓe ɓee e ardiiɓe leydi ndii.

Ko holno ñaawirɗon oo alhaali yoppere golle nde pelle senndikaaɓe noddi e mum Gine?

Ko holɗum ndee woppere golle waawi jibinande leydi ndii?

E miijo mon taw ndee yollitande/ukkutande ɓee diinayankooɓe jibinan nanondiral hakkunde maɓɓe?

Hannde e altine ñannde 26 lewru 2ɓuru 2024 ka taskaram men On Tottaama Konngol, en yewtii fii Dental Leyɗe Hirnaange Afrik.                          

CEDEAO ittii yagginanɗe fagguduyankooje fawunoo e dow Niijeer caggal nde konunkooɓe ciwlii laamu Mohammed BAZUM. Ɗee yagginanɗe yowaaɗe, ko yeru udditigol keeri weeyo e njordi hakkunde Niijeer e leyɗe goɗɗe sokanooɗe heɓii lebbi jeeɗiɗi, e fuɗɗitagol gollidal to banŋe faggudu hakkunde Niijeer e leyɗe CEDEAO. Kono yagginanɗe fawaaɗe e hoore konunkooɓe ciwliiɓe laamu Mohammed BAZUM, ittaaka. CEDEAO ko ƴettii ko e jonnde nde hooreeɓe Dental ngal waɗi e asewe yawtunde Abuja laamorde Najeriya, ƴetti ngal pellital. CEDEAO anndinii kadi e nder ɗerol ngol ɓe lollini ka timmoode tumnbondiral wonnde ɓe ittii goɗɗe e yagginanɗe ɗe ɓe fawi Gine e Mali kadi.

Ko holno taskorɗon ngal pellital CEDEAO ittugol yagginanɗe fagguduyankooje fawaaɗe e dow Niijeer? Holko saabii CEDEAO ƴettude ngal pellital?             

E miijo hooreeɓe laamu faddewu Niijeer, jaɓɓorto weltaare ngal pellital ndii njuɓɓudi yalndeyankoori?

Hannde e altine, ñannde 23, 2ɓuru, en yewtii hannde kadi ko faati e alhaali dawro Senegaal. Makki SALL anndinii hanki e nder jooɗodal makko e jaayndeyankooɓe Senegaal wonnde happu laamu makko timman ñannde 2 lewru nayaɓuru hitaande nde wonuɗen e mun ɗoo. Hooreejo Senegaal holli kadi wooteeji ɗin no waawi laataade ado maa ɓawto ndee ñalaade, kono o taƴaali ñalaande suɓngooji ɗin wano yoga e ɓiɓɓe leydi ndii haɓɓornoo non hanki. E bi’ol makko ko e diisondiral hakkunde makko e dawroyankooɓe ngal ɓe waɗata e altine e talaata,  ñalaade wooteeji ɗii fottantee. Makki SALL anndinii kadi wonnde sariya yaafagol no waawaa wootede fii accitugol Usmaan Sonko e Basiru Joomaay FAAY.

Ko holno taskorɗon ndee yewtere Hooreejo Senegaal Makki SALL.

Hannde e alkamisa, ñannde 22, 2ɓuru ka taskaram men On Tottaama Konngol, en yewtii ko faati e alhaali ɓeydagol cuggeeli yoga e ñaameteeji e nder jeere(luumo) leyɗe Afrik.

Nguurdam yoga e afriknaaɓe no ɓeydoo tun sattude ñannde kala. Hannde yimɓe ɗuuɗuɓe ko e hoore karahan woni e heɓirde ñaametee. Ko saabii dum, ko ɓeydagol cugguuli yoga e ñaameteeji e nder jeere leyɗe Afrik. Hannde coggu piiji ɓureeteeɗi ñaameede e nder lewru suumaye wano nebbam, sukkar maaro, cogu mum ɓeydike e nder leyɗe ɗuuɗuɗe.

Ko holno alhaali oo fewndori e nder leydi mon? Holko saabii ngol ɓeydagol cogguuli ɗin e ndeɗr ndee jeere?

Ko holno ɗee caɗeele ɗoo re’irtee e nder leyɗeele ɗen?