On Tottaama Konngol

Hannde e talaata, ñannde 23, 1ɓuru, ka Taskaram On Tottaama Konngol, en yewtii ko faati e alhaali dawro Liberiya. Josef Bowakay, hooreejo keso leydi ndii waɗii waandoore makko hanki e altine ngam ardaade liberiya, caggal nde o fooli Joorj Weyah hooreejo kiɗɗo leydi ndii ka daawal ɗiɗaɓal subngooji.

E miijo mon ko golle holɗe habbii oo hooreejo keso Liberiya e nder duuɓi jeego arooji?

Hannde e altine ñannde 22 lewru 1ɓuru 2024 ka taskaram men On Tottaama Konngol, en yewti ko faati e alhaali dawro Senegaal. Doggol taweteeɓe e suɓngooji hooreyaaku Senegaal happaaɗi ñannde 25, 2ɓuru hitaande ndee lollinaama e asewe yawtuɗo. Ko kandidaaɓe 20yo ɓe rewɓe ɗiɗo tawaa e muuɗum woni ko wootantee fii lomtagol Makki SALL e ardagol leydi ndin. Kono innde lumndiyankooɓe ɗiɗo, Usmaan Sonko e Kariim Waad alaa e ngol doggol kandidaaɓe ngol suudu neenirdu doosngal Senegaal lollini. Ɗum no holli wonnde ɓe tawataake e suɓeteeɓe ɓee.                                           

Ko holno yiiruɗon ngol ronkugol taweede ɓee lunndiyankooɓe ɗiɗo e suɓngooji hooreyaku Senegaal?

Taw si oo alhaali no ŋalɗini on kaa ko ko habbinoɗon? 

Fii kala hari Kariim Waad, ɓii Abdullaay Waad hooreejo kiɗɗo Senegaal, yaafaama jukkoore nde o fawanoo, sabu ko o halori jawdi ndi o jeyaa, kono e bi’ol suudu ñaawirdu mawdu Senegaal, sariya newnanaa mo wonugol kanndidaajo sabu himo jogii haa ni kaydi jibinande leydi Faransi, Ko o bii Faransinaajo.  huunde nde Kariim Waad yeddi.

Ka taskaram men On Tottaama Konngol hannde e aljuma ñannde 19, lewru 1ɓuru 2024, e nder ndee yeewtere udditiinde, on haali ko faati e alhaali kabaaruuji feƴƴuɗi e ndee yontere. On addii ji’anɗe mon e toɓɓe ɗe yiɗuɗon heɓude fensitande e majje. Heɗitoɗee jeewte waɗaaɗe ɗee.

Hannde e alkamisa, ñannde 18, 1ɓuru, en yewtii hannde fii Burkina Faso. Hooreeɓe laamu faddewu nguu ƴettii pellital ko faati e naɓugol ñawɗooɓe/ safrooɓe burkina faso, e nokkeeli ɗi konu wonungu e haɓande keydi ndin woni. Ko ɗum jaagorgal halfinaagal cellal burkinaaɓe anndini e ɗerol ngol ɓe lollini e altine faltiinde. Ɓe accirii hooreeɓe safroɓe ɓen suɓagol yimɓe naɓeteeɓe fii wallitagol konunkooɓe ɓen.

Ko holno taskorɗon ngal pellital ardiiɓe Burkina Faso, nde tawi wonaa go’o on nii hooreeɓe laamu faddewu nguu no naɓa siwilɓe e nokkeeli basi?

Ko holɗum ngal pellital waawi battinande burkinaaɓe?

Hannde e alaarba ñannde 17 lewru 1ɓuru, ka taskaram men On Tottaama Konngol, on hollii ji'anɗe mon e ngol cimtol ngol ndee fedde noddirteende OXFAM lollini yonntere yawtunde. Ndee fedde winndere, haɓaynde heege e anngal nunɗal, daraniinde potal no holli wonde iwde e hitaande 2020 haa e hitaande 2023, taskaama e nder leyɗe Afrik tenntini leyɗe Sahel wonndema alɗuɓe ɓen hino ɓeydii jogaade, kono waasuuɓe ɓen men no ɓeydii waasude. Ɓurondiral ngal hino toowi sanne. Ko holno ñaawirɗon oo alhaali? Ko holɗum saabii ngal ɓural hakkunde alɗuɓe e waasuɓe no ɓeydoo?

Hannde e talaata, ñannde 16, 1ɓuru, en yewtii ko faati e alhaali dawro Caad. Mahammaat Idriis Debi hooreejo laamu faadeewu nguu, tawete e ɗaɓɓooɓe lefol laamu e suɓngooji hooreyaaku leydi arooji. Fedde dawro MPS, fedde laamuyankoore nden suɓike mo e asewe, kanndidaajo mum e wooteeji saatiiɗi ɗin. Kono woodii lunndiyankooɓe Caad holluɓe wonnde ɓe jaɓaa ngal pellital ndee fedde MPS. Wano "Max Kemkoye", hooreejo UDP, fedde politik lunndiinde laamu faddewu nguu hollii wonnde wonaa huunde haanude.

Onon kadi, ko holno ñaawirɗon ngal pellital ndee fedde dawro MPS suɓagol Mahammaat Idriis Debi waɗa mo kanndidaajo mum e wooteeji saatiiɗi ɗin?   Ko holɗum ngal pellial waawi waylude timmal nguu laawmu faddewu Caad?

Hannde e altine ñannde 15 lewru 1ɓuru 2024 ka taskaram men On Tottaama Konngol, en yewti hannde fii Gine. Jonte tati caggal nde ndee loonde kuɓɓam nden sumi Konakiri, leydi ndii haa jooni no e caɗeele karbiran. Hooreɓe ɓen hu’ii faabo e leyɗe kawtalje maɓɓe wano Sarlon, Senegaal e Koddiwaar ngam wallitorgol ɓe karbiran. Kono ko heɓii kon alaa e yonude. Otooje ɗen ko liitir 25 tan yananaa soodugol ka yeeyirɗe kuɓɓam, motooji ɗin kañum liitirji jowi. Ɗum no woni hannde sabu ɓeydagol coggu kuɓɓam ɗam ka yeeyirɗe (ka pompi) ñaameteeji ɗin fow coggu mun no ɓeydii ka jeere. E bi’ol ɓiɓɓe leydi ndii, coggu hay e huunde hoyaa hannde e nder Gine.                                        

Ko holɗum woni e battinde e nguurdam ginenaaɓe?  Kañum e faggudu leydi ndii?                                                

Ko pehe honɗe hooreeɓe laamu faddewu ngun haani ɓamude ngam re’ude ɗee caɗeele?

Hannde e alkamisa, ñannde 12, lewru 1ɓuru 2024 ka taskaram On Tottaama Konngol, en yewtii hannde kadi fii coftal-ɓalli ko faati e ngoo foolotiro KAN fuɗɗotoongo janngo e asewe Koddiwar, e pooɗondire waɗayɗe e nder yoga e ɓenguureeji. Ɗen pooɗondire ko hakkunde faalaaɓe walla yiɗuɓe daarugol kawrite ɗen e ɓe haaju mum alaa e fuku-koyngal, ko ɗum woni yiduɓe daarugol wano filmuuji maa calcale teleeji e piiji goɗɗi. E on saaha tawa mo kala no faalaa halorde huɓɓinirɗum tele on ngam daarude ko welata ɗum. Tentinii rewɓe ɓen, ɓe yoga e mum tawata humpitaaki maa haaju mum alaa e kala ko jeyaa e coftal-ɓanli. Hay kawrite rewɓe ɓen ko acciraaɗe ɓaawo. Foolotire rewɓe ɓen lolliraa wano ɗee ka worɓe.

Ko hono yiiruɗon oo alhaali?  Ko holno ɗee pooɗondire e dow ɗii tele-komandji fewndo ɗee kawrite KAN re’irte?   

Ko holɗum haana waɗeede hannde ngal kawrite rewɓe ɓen kadi nanta innde?

Hannde e alkamisa, ñannde 11, 1ɓuru, en yewtii fii  coftal-ɓanli, ko faati e alhaali foolotiro fuku-koyngal KAN fuɗɗootoongo Koddiwaar, ñannde 13 lewru nduu wonuɗen e mum ɗoo. Ko leyɗe 24 woni ɗe diɗɗe mum nootii e ɗee kawrite. Fewndo ɗoo mo kala no humpitii fii fijooɓe diɗɗal leydi mum yahanɓe ka foolotiro. Ɗum ko caggal nde eltooɓe ɓen lollini doggol fijooɓe ɓen. Mo kala kadi no humpitii no diɗɗe ɗen sennditiraa e puulji ɗin.                     

Ko holno ñaawirɗi alhaali yuɓɓinol ngoo foolotiro fuku-koyngal KAN hikka?

Ko honno yiiruɗon diɗɗe ɗen ko faati e arsike majje e ɗee kawrite?

Hannde e nder yewtere On Tottaama Konngol, on hollii min mijooji mon ko faati e woppitugol ɓiɗɗo hooreejo Mohamed Bazum, Salem Bazum. Uddidanooɗo e jinaaɓe makko gila ndee samminere laamu waɗi e nder leydi ndii. Ko holno ñawirɗon ngol woppitugol mo? Mbele ko e laawol kawral wonaa hakkunde CEDEAO e ciwliiɓe laamu Niijeer?