Op je Gezondheid

Kunnen we onze gezondheid uit een potje halen? En is het schadelijk zijn om teveel vitamines te slikken? Hoogleraar Renger Witkamp weet alles over voedingssupplementen. 
  
In aflevering vijf vertelde Nadia dat ze op aanraden van haar arts extra vitamine B12 bijspuit. Maar heeft ze die injecties wel echt nodig? Elsie en Nadia gingen samen naar het ziekenhuis in Winterswijk om Nadia’s bloed te laten testen. 
Renger Witkamp, hoogleraar Voeding en Gezondheid aan de Wageningen Universiteit, schuift aan in de studio bij Nadia. Hij merkt dat het gebruik van voedingssupplementen de laatste jaren enorm is toegenomen. En vooral onder de mensen die die supplementen juist het minst nodig hebben. 

Is een killerbody voor iedereen weggelegd? En kun je aanleg hebben om echt niet sportief te zijn? We duiken in de feiten en fabels over sport.

Nadia kan trainen wat ze wil maar is al blij als haar armen een lichte glooiing hebben. En Elsie dacht dat haar personal trainer haar aan een killerbody zou helpen maar kwam van een koude kermis thuis. Dat zou heel goed te maken kunnen hebben met aanleg, zegt geneticus Hidde Haisma. Ongeveer de helft van je sportieve kwaliteiten is afhankelijk van je genen. Wil je topsporter willen worden, dan zul je de goede genen moeten hebben. Nadia ontvangt hem in de studio om te praten over topsport, killerbody’s en de gevaren van te weinig bewegen.

Elsie onderwierp zichzelf aan een fitheidstest in sportschool Amstel Gym en praat met eigenaar Erik Landman en personal trainer Jeroen van der Kall.  

De helft van de volwassen Nederlanders is te zwaar. En ondanks allerlei preventiemaatregelen blijft het aantal mensen met overgewicht en obesitas stijgen. Hoe ongezond is dat eigenlijk? En wat is ertegen te doen? 
Medisch gezien is obesitas een ziekte, maar maatschappelijk gezien moeten we juist ver wegblijven van oordelen en stigma’s. Iemand met obesitas heeft daar niet zelf om gevraagd. Dit zegt Victor Gerdes, internist vasculaire geneeskunde bij het Amsterdamse UMC en het Spaarne Gasthuis. Hij schuift bij Nadia aan in de studio. 
Elsie gaat op pad met epidemioloog Jeroen Lakerveld, ook van het Amsterdam UMC. Hij onderzoekt hoe buurten zijn ingericht en de invloed daarvan op onze gezondheid. 

Een op de vijf Nederlanders heeft klachten van burnout en onder jongvolwassenen is dat zelfs een op de vier. Het lijkt wel of we te maken hebben met een burnoutepidemie. Toch is het geen modern verschijnsel, stelt neurobioloog Brankele Frank. Al bij de oude Grieken wordt er een ziektebeeld beschreven van mentale oververmoeidheid die gepaard met lichamelijke klachten. Nadia praat met Brankele over de burnout die zij zelf doormaakte en haar zoektocht naar antwoorden in de wetenschap.

Elsie bezoekt de keuken van restaurant Rijks in Amsterdam en ze praat met chef Joris Bijdendijk. Hoe is het gesteld met de stress in zijn keuken, waar de koks iedere dag op topniveau moeten presteren?

Voeding en gezondheid, ze zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Maar hoe vinden we onze weg in de jungle van voedingsadviezen?  
  
Extra proteïne, minder koolhydraten, intermittent fasting of vegan eten: wat is nou eigenlijk gezond? En hoe maak je gezonde keuzes met al die voedselmarketing om ons heen? Hoogleraar Jaap Seidell schuift bij Nadia aan om hierover te praten. Hij is sinds 2002 hoogleraar Voeding en Gezondheid aan de VU en heeft de afgelopen jaren heel wat diëten en voedingshypes voorbij zien komen.  
  
Elsie gaat met voedingsdeskundige Leroy van de Ree van voedingsweetjes.nl naar de supermarkt om te onderzoeken hoe makkelijk of moeilijk het is om daar gezonde keuzes te maken. 

Acupunctuur, osthepathie en homeopathie. Baadt het niet dan schaadt het niet. Of toch wel? 

In de vijfde aflevering van Op je Gezondheid gaat het over alternatieve therapie. Of, zoals de voormalige voorzitter van de Vereniging tegen de Kwakzalverij Cees Renckens het noemt: kwakzalverij. Renckens zet zich al meer dan zijn halve leven in tegen alternatieve genezers die onbewezen behandelingen aanbieden. Nadia is juist gek op haar craniosacraal therapeut en B12 injecties en denkt daar echt wat aan te hebben. Zal zij na dit gesprek anders naar die behandelingen kijken?  

Elsie maakt een reportage over het placebo effect en ondergaat een jeuk-test. 
 

Steeds minder jonge vrouwen slikken de anticonceptiepil. Dat komt deels door social media, blijkt uit een recent onderzoek. Daar gaan veel verhalen rond over de negatieve bijwerkingen van de pil. Maar zijn dat feiten, of fabels?  
  
Van de pil word je dik, je krijgt minder zin in seks en je kunt er depressief of onvruchtbaar van worden. Dit soort verhalen worden regelmatig gedeeld over de anticonceptiepil. Maar wat klopt daarvan? Psycholoog Estrella Montoya schreef het boek ‘Hormonen en Vrouwen’, waarin ze de invloed van hormonale veranderingen op hersenen, gedrag en emoties onderzoekt. Nadia praat met haar over wat hormonen eigenlijk doen in je lichaam, hoe het kan dat we veel meer weten over mannelijke hormonen dan over vrouwelijke hormonen, en ze ontleden samen de feiten en fabels over de pil. 
  
Elsie vroeg op straat aan jonge vrouwen en mannen hoe zijn denken over de anticonceptiepil. Zijn ze huiverig voor het slikken van hormonen? 

Pubers zijn echt niet alleen maar luie bankhangers die de hele dag ongeïnteresseerd op hun mobiel scrollen. Hoogleraar Eveline Crone schetst aan Nadia een ander beeld: de puberteit is juist een tijd van creativiteit en ongekende mogelijkheden doordat de hersenen nog volop in ontwikkeling zijn. Crone is hoogleraar Neurocognitieve Ontwikkelingspsychologie en geeft ons een inkijkje in het puberbrein. Waarom is de sociale omgeving zo belangrijk? En is het mobieltjesverbod in de klas eigenlijk een goed idee?

Elsie spreekt op middelbare school UniC in Utrecht met drie jongeren: wat deed de coronapandemie met hun sociale leven en mentale gezondheid? 

De eerste duizend dagen, geteld vanaf het moment van de bevruchting tot de tweede verjaardag, zijn cruciaal voor de rest van ons leven. Hoe beter de basis is, hoe groter de kans op een gezond leven. Tessa Roseboom is hoogleraar Vroege Ontwikkeling en vertelt in de studio aan Nadia waarom kinderen een goede, maar geen perfecte start verdienen.

Elsie loopt in de Utrechtse wijk Overvecht mee met verloskundige Merel Hopman. Hoe kan het dat de levensverwachting hier gemiddeld vijf jaar lager is dan in de naastgelegen wijk Tuindorp? 

Je gezondheid lijkt maakbaar, maar in hoeverre heb je het in de hand? Aan het begin van een nieuw jaar, wanneer iedereen goede voornemens voor een gezond leven lijkt te hebben, onderzoeken we in hoeverre je gezondheid al in je genen vastligt.

In de eerste aflevering van Op je Gezondheid praat Nadia Zerouali met hoogleraar Cisca Wijmenga over wat je genen zeggen over de startpositie van je leven. Begin je met een voorsprong of met een achterstand? Elsie Vermeer gaat langs bij de spermabank van het Amsterdam UMC om uit te zoeken wanneer iemand geschikt is als donor.

LINK: Onderzoek University College London: Metingen van polygene risicoscores werken niet goed als indicator voor mogelijke ziektes
https://www.ucl.ac.uk/news/2023/oct/genetic-risk-scores-not-useful-predicting-disease

Ga voor meer achtergrond naar: https://www.human.nl/op-je-gezondheid/afleveringen/aflevering-1.html