Naar aanleiding van de start van het  Research Centre Curriculum Studies (RCCS) gaat  deze podcast over een literatuurverkenning van wat curricula inclusiever en betekenisvoller kan maken. Het RCCS is een samenwerkingsverband tussen Stichting Leerplanontwikkeling (SLO)  en de Universiteit van Amsterdam, Afdeling Pedagogische en Onderwijswetenschappen. Het doel van samenwerking in dit onderzoekscentrum is om factoren die curriculumkeuzeprocessen beïnvloeden inzichtelijk te maken en deze processen te verbeteren.
Gasten zijn Arthur Bakker (directeur van het nieuwe RCCS), Juliëtte de Groot (onderwijsassistent Mundus College) en Süleyman Turşucu (docent Wolfert Tweetalig en vakdidacticus natuurkunde bij de Interfacultaire Lerarenopleidingen (ILO)).

Meer lezen?
Over het curriculaire spinnenweb:  https://www.slo.nl/thema/vakspecifieke-thema/kunst-cultuur/leerplankader-kunstzinnige-orientatie/handreiking-schoolleiders/curriculaire-spinnenweb/

Over het verhaal van Mileva Maric – eerste vrouw van Einstein:
 https://www.nemokennislink.nl/publicaties/de-vergeten-wetenschapper/

Het Volksrant-artikel en de blog van Jan Bransen over de cockpitmetafoor (alleen voor abonnees):
https://www.volkskrant.nl/boeken/schrijver-jan-bransen-over-nederland-de-samenleving-heeft-geen-cockpit-niemand-kan-de-ander-werkelijk-besturen~b44efdd0/?referrer=https://www.google.com/

https://www.janbransen.nl/nl/er-is-geen-cockpit/

In deze podcast gaan we het hebben over stress en leren. Docenten ervaren vaak stress van hun primaire taken. Docenten die meer veerkracht ervaren, geven aan minder stress te ervaren dan hun collega’s. Het onderzoek naar stress en veerkracht bij docenten is echter voornamelijk gebaseerd op verschillen tussen docenten. Over hoe stress en veerkracht binnen docenten variëren en met elkaar samenhangen is weinig bekend. Meer onderzoek hiernaar is belangrijk, omdat het bijvoorbeeld helpt te bepalen of interventies zich vooral moeten richten op het verminderen van stress, het vergroten van veerkracht, of allebei. Het doel van het onderzoek is daarom de relatie tussen stress en veerkracht van lesuur tot lesuur te onderzoeken. Wat is stress? En hoe ontwikkelt stress zich bij leraren? En bij leerlingen? Welke rol speelt veerkracht? En welk effect heeft stress eigenlijk op hoe we onszelf ontwikkelen? 

 Hierover gaat Tjip de Jong in gesprek met:

•  Dr. Joost Jansen in de Wal, universitair docent bij het onderzoeksinstituut Child Development and Education aan de Universiteit van Amsterdam. Met een bijzondere interesse in de relatie tussen motivatie en leren.
• Thijmen van Alphen, promovendus bij het onderzoeksinstituut Child Development and Education aan de Universiteit van Amsterdam. Thijmen doet onderzoek naar de relatie tussen stress en veerkracht bij leerkrachten. 

Meer lezen?
Wetenschappelijk artikel over Leren en stress bij leerlingen.
Wetenschappelijk artikel over Testangst en tegenslagen overwinnen.

In deze podcast staat de doorontwikkeling en effectiviteit van de interventie 'Veilige Start centraal. Veilige Start is een interventie voor kwetsbare jonge moeders met een licht verstandelijke beperking (LVB) en meerdere en complexe problemen en hun baby’s. Voor veel ouders met een licht verstandelijke beperking en multi-problematiek is het opvoeden van kinderen een grote uitdaging. Pasgeboren baby’s hebben een groter risico op een onveilige omgeving. 

Het is daarom belangrijk om kwetsbare zwangere vrouwen met LVB en meerdere en complexe problemen al tijdens de zwangerschap te ondersteunen en zo samen te zorgen voor een veilige omgeving voor de baby. Veilige Start begint altijd in de zwangerschap (meestal tussen de 25 en 32 weken) en stopt als het kind 6 maanden oud is. Wat vraagt het van experts, de opvoedomgeving en het sociale netwerk om deze jonge gezinnen heen? Wat kunnen we leren uit onderzoek hierover? 
In deze podcast hoort u:

•  Maroesjka van Nieuwenhuijzen, bijzonder hoogleraar LVB (licht verstandelijke beperking), ouderschap en jeugdbescherming aan de afdeling Pedagogische en Onderwijswetenschappen, Forensische Orthopedagogiek van de Universiteit van Amsterdam en Hoofd onderzoek Expect Jeugd, expertisecentrum Partners voor Jeugd.
• Annick Zijlstra, doet promotieonderzoek naar de effectiviteit van Veilige Start, een interventie voor ouders met licht verstandelijke beperking en multi-problematiek aan de afdeling Pedagogische en Onderwijswetenschappen, Forensische Orthopedagogiek van de Universiteit van Amsterdam.
• Maartje Snelders,  is projectleider en gedragswetenschapper bij Veilige Start en de jeugdbescherming bij de William Schrikker Jeugdbescherming en Jeugdreclassering.

Meer lezen?

• Informatie over het project en projectnieuws 
• Informatie over werkwijze van Veilige Start 
• Online artikel in Augeo magazine
• Wetenschappelijk artikel over de 1e 1001 dagen in Journal of Intellectual Disabilities

In deze podcast staat de invloed van technologie en digitale media op de jeugd centraal. Hoe worden jonge mensen beïnvloed en ‘gevormd’ door de digitale wereld? Hoe navigeren ze tussen de offline en online wereld? En hoe maken we ze weerbaarder?

Gasten in de studio zijn Geertjan Overbeek, Hoogleraar Preventieve Jeugdhulp en Opvoeding. Eline Smit, Universitair Hoofddocent Gezondheidscommunicatie bij de afdeling Communicatiewetenschap en Helle Larsen, Universitair Hoofddocent bij Ontwikkelingspsychologie. Alle drie zijn ze verbonden aan de Faculteit Maatschappij en Gedrag van de UvA, vanuit verschillende onderzoeksinstituten. Zij werken samen aan onderzoeken binnen Research Priority Area Youth Digitality.

Meer hierover lezen?
https://www.uva.nl/en/about-the-uva/organisation/faculties/faculty-of-social-and-behavioural-sciences/research/priority-areas-and-research-centres/youth-digitality/youth-digitality.html

 Meppelink, C. S., Hendriks, H., Trilling, D., van Weert, J. C., Shao, A., & Smit, E. S. (2021). Reliable or not? An automated classification of webpages about early childhood vaccination using supervised machine learning. Patient Education and Counseling, 104(6), 1460-1466.

 Westerbeek, L., Hendriks, H., Smit, E. S., & Meppelink, C. S. (2023). Combating Online Misinformation Regarding Vaccinations: The Influence of a Warning Tool on Information Choice. European Journal of Health Communication, 4(2), 93-112.

In deze podcast staat de relatie tussen de leerling en leerkracht centraal als voorwaarde om tot leren te komen in de klas. Te gast in deze aflevering zijn Helma Koomen, hoogleraar Professionele Pedagogische Relaties. Mirella van Minderhout is trainer, supervisor en cognitief gedragstherapeut. Zij is betrokken bij de ontwikkeling van LLInC (Leerkracht-Leerling Interactie Coaching); een interventie die de beleving van de leerkracht-leerlingrelatie beïnvloedt. En Debora Roorda, universitair docent bij de afdeling Pedagogische en Onderwijswetenschappen. Vragen die in deze podcast voorbijkomen zijn: Waarom is de relatie tussen de leerkracht en leerling belangrijk voor het functioneren van kinderen op school? Hoe hangt deze relatie samen met leerprestaties? Wat bedoelen we met betrokkenheid (engagement) en hoe hangt dit samen met leren in de klas? En op welke manier kan je als leerkracht werken aan de relatie met je leerlingen? Aan de hand van de nieuwste inzichten uit wetenschappelijk onderzoek gaan we over deze thema’s in gesprek.

Nieuwsgierig geworden? Meer lezen? Check dan  deze bronnen voor meer informatie:

• website relatieonderzoek UvA
• boekhoofdstuk over belang leerling-leerkracht relatie (Nederlandstalig) 
• wetenschappelijk artikel over LLInC (Engelstalig)
• wetenschappelijk overzichtsartikel van onderzoek naar leerling-leerkrachtrelaties, bewijs en implicaties voor de praktijk (Engelstalig)

In deze podcast gaan we het hebben over de ontwikkeling van het geweten en jeugddelinquentie. De vraag die centraal staat in deze aflevering is: welke kennis is nodig om gewetensontwikkeling van jongeren beter te begrijpen en hoe kun je eventuele interventies hierop afstemmen.
Hoe kan het dat een jongen van 15 liefdevol voor zijn zieke oma zorgt, terwijl dezelfde jongen met bruut geweld een oud vrouwtje op straat van haar tas berooft? Hebben we hier te maken met een gewetenloze crimineel in de dop of met een lieve jongen die eenmaal een misstap begaat? Dit is een citaat uit het boek Morele ontwikkeling en jeugddelinquentie van bijzonder hoogleraar Frans Schalkwijk. Het boek van is aanleiding om een gesprek te voeren met hem en met promovenda Julia Tiemersma, die onderzoek doet naar een diagnostisch meetinstrument voor gewetensontwikkeling.

Frans Schalkwijk is bijzonder hoogleraar gewetensontwikkeling aan de Universiteit van Amsterdam.  Hij is gespecialiseerd in het werken met schuld en schaamte en ontwikkelt momenteel in samenwerking met Julia Tiemersma, Marc Noom en Arne Popma een instrument voor de diagnostiek van het geweten. Hij schreef daarover ook Morele ontwikkeling en jeugddelinquentie (2022). Het merendeel van de week werkt hij als psychotherapeut/psychoanalyticus in eigen praktijk.

 Julia Tiemersma werkt inmiddels 14 jaar als kinder en jeugdpsycholoog in de specialistische geestelijke gezondheidszorg, o.a. bij de Bascule (heet nu Levvel) en Youz van de Parnassia Groep. Na afronding van de opleiding tot gezondheidszorgpsycholoog volgt zij nu de specialistische opleiding aan de RINO Utrecht tot klinisch psycholoog/psychotherapeut ook weer met het accent op kinder- en jeugd. Vanuit de klinische praktijk is zij geïnteresseerd geraakt in (de diagnostiek van) het geweten en in contact gekomen met haar huidige promotoren Frans Schalkwijk en Arne Popma.

Meer informatie over dit onderwerp en over het boek Morele ontwikkeling en jeugddelinquentie. De mythe van de gewetenloze jongere ontrafeld,
 vind je hier:   www.boompsychologie.nl/product/100-10298_Morele-ontwikkeling-en-jeugddelinquentie

In deze aflevering gaan we het hebben over betekenisvolle participatie van vluchtelingenkinderen en jongeren in de asielprocedure. Recent onderzoek laat zien dat de asielprocedure ingewikkeld is voor kinderen en jongeren. Dat zorgt bijvoorbeeld voor veel spanning en onzekerheid voor de alleenstaande of begeleide minderjarige vluchteling.

Gast in de studio zijn:
Stephanie Rap heeft onderzoek gedaan naar de participatie van kinderen in de asielprocedure (gefinancierd door NWO) en is gespecialiseerd in het jeugdrecht en kinderrechten Ze pleit voor een betere voorbereiding en meer kindvriendelijke procedures.
Ramona Stael, schoolleider in het voortgezet onderwijs in Arnhem is eindverantwoordelijk voor een vmbo, ISK (Internationale Schakelklas) en Oekraïne school. Werkt aan de ontwikkeling van de school als community voor leerlingen, ouders, wijk en stad.
Abdi Rachman Giire. Abdi is 2e jaars student Social Work aan de Hogeschool van Amsterdam en zwemleraar bij zwemschool Druppel. Hij heeft meegedaan met friend4friend en loopt momenteel stage bij Friend4friend (een maatjesproject dat jonge Nederlanders en jonge Nieuwkomers koppelt).

Lees hier het artikel "Betekenisvolle participatie van vluchtelingenkinderen in de asielprocedure.Het doel van de asielprocedure, het recht om gehoord te worden en de rol van het kind."
Zie ook: bericht op de UvA website (met onderaan meer leesmateriaal en links).

Pesten komt helaas nog steeds veel voor. In bijna elke klas zijn wel enkele jongeren betrokken bij pesten. Uit onderzoek weten we dat pesten zeer negatieve gevolgen kan hebben voor kinderen en jongeren die ermee te maken krijgen. Maar, wat valt er allemaal tegen te doen? En waar zijn onderzoekers op dit moment mee bezig op het gebied van pestonderzoek? 
In deze podcast vertellen bijzonder hoogleraar Minne Fekkes en promovendus Maud Hensums over hun eigen onderzoeken op het gebied van pesten en de meest recente ontwikkeling op dit onderzoeksgebied.

Meer luisteren of lezen over dit onderwerp?

• https://www.nporadio1.nl/fragmenten/de-nacht-van/966354cb-5219-4ac7-99cf-b703a833ecaa/2022-09-29-wakkere-wetenschapper-maud-hensums-over-de-week-tegen-het-pesten
• https://link.springer.com/article/10.1007/s11121-022-01387-z 
• https://www.uva.nl/content/nieuws/hoogleraarsbenoemingen/2020/05/minne-fekkes-bijzonder-hoogleraar-sociale-vaardigheden-en-weerbaarheid.html 
• https://www.uva.nl/shared-content/faculteiten/nl/faculteit-der-maatschappij-en-gedragswetenschappen/nieuws/2022/09/op-de-middelbare-school-speelt-sociale-status-een-grote-rol-bij-pesten.html

Over de consequenties van het gescheiden plaatsen van kinderen is nog weinig bekend. Op basis welke  overwegingen wordt zo'n besluit genomen? In deze aflevering staat het gescheiden plaatsen van broers en zussen bij gezamenlijke uithuisplaatsing centraal. Uit recent onderzoek is naar voren gekomen dat 35-50% van de broers en zussen gescheiden werden geplaatst, maar hierbij was niet duidelijk of deze gescheiden plaatsingen kwamen door praktische belemmeringen of door contra-indicaties voor het samen plaatsen. 
Uithuisplaatsing is een ingrijpend laatste redmiddel om ervoor te zorgen dat het kind veilig is en zich goed kan ontwikkelen, of om een kind een behandeling te geven die anders niet mogelijk is. Bij een uithuisplaatsing is het advies is om broers en zussen waar mogelijk samen te plaatsen. Forensisch orthopedagogen van de Universiteit van Amsterdam onderzochten hoe vaak broers en zussen toch worden gescheiden en wat hiervan de redenen zijn. 

Hierover gaan we verder in gesprek met Isidora Stolwijk, junior-onderzoeker bij het Kohnstamm Instituut, Kimberly Putnam, jeugdconsulent op gemeentelijk niveau en Bjorn Ridderbos. Hij zat sinds zijn negende in de pleegzorg en verbonden geweest aan de Nederlandse Vereniging voor Pleeggezinnen (NVP), specifiek Jongwijs, een dochterorganisatie om jongeren de pleegzorg te laten vertegenwoordigen.

Voor meer informatie over het onderzoek naar gescheiden uithuisplaatsing:

https://www.uva.nl/shared-content/faculteiten/nl/faculteit-der-maatschappij-en-gedragswetenschappen/nieuws/2022/01/broers-en-zussen-minder-vaak-gescheiden-na-uithuisplaatsing-dan-gedacht.html 

https://richtlijnenjeugdhulp.nl/uithuisplaatsing/

https://www.tweedekamer.nl/kamerstukken/brieven_regering/detail?id=2022Z00612&did=2022D01326

Er komt in het middelbaar onderwijs steeds meer nadruk op het leren redeneren over maatschappelijke vraagstukken. Hier horen bekwaamheden bij als kritisch denken, causaal redeneren en bijvoorbeeld het op waarde inschatten van beschikbare informatie en bronnen. Dit leerproces begeleiden vraagt veel van docenten.

Er zijn nog maar weinig onderwijsmaterialen beschikbaar voor deze complexe vaardigheid die leerlingen en docenten kunnen ondersteunen. In deze podcast komen verschillende methodes en aanpakken voorbij, die onderbouwd worden met methodologie, onderwijsvisie en voorbeelden.

 In de studio zijn Floor Rombout, filosofiedocent op het Hermann Wesselink College in Amstelveen, Thomas Klijnstra, docent maatschappijleer op het Adriaan Roland Holst College in Hilversum en vakdidacticus maatschappijleer aan de Universiteit van Amsterdam en Gerhard Stoel universitair docent gammadidactiek aan de Radboud Docentenacademie in Nijmegen.

 Voor meer informatie check de volgende links:

• https://www.expertisecentrum-maatschappijwetenschappen.nl 
• https://www.expertisecentrum-maatschappijwetenschappen.nl/wp-content/uploads/sociaal-wetenschappelijk-redeneren.pdf
• https://dimensies.nu/reflecteren-op-waardegeladen-kritisch-denken-tijdens-klassikale-dialogen-nr-4-feb-2022/