In deze podcast gaat Tjip de Jong in gesprek over de Werkplaats Onderwijsonderzoek Amsterdam (WOA) en specifiek over het project ‘Gelijke onderwijskansen’. Het is een bijzonder samenwerkingsinitiatief van basisscholen in Amsterdam, Zaandam en Almere samen met de Universiteit van Amsterdam, Hogeschool van Amsterdam en het Kohnstamm Instituut. Het doel is om in co-creatie interventies te ontwikkelen die in basisscholen een positief effect hebben op de kwaliteit van het onderwijs. Het project loopt sinds een aantal jaren.
 
In deze podcast wordt een pas op de plaats gemaakt. We bespreken welke resultaten er te zien zijn, geven een inkijkje in interventies die ‘werken’ en bespreken hoe de onderwijspraktijk hierin participeert samen met onderzoekers.
 
We praten hierover door met:
   
Lisa Gaikhorst werkt als universitair docent binnen de opleiding Onderwijswetenschappen en de Universitaire Pabo van Amsterdam aan de UvA en is als onderzoeker verbonden aan het Research Institute of Child Development and Education.
   
Marjan Prent, sinds 1979 werkzaam in het onderwijs. Werkte 16 jaar met veel plezier in Amsterdam Zuidoost op basisschool De Brink en is nu directeur van een kleurrijke basisschool in de Filmwijk Polygoon in Almere.
   
Yuki Gassler werkt als bovenbouwleerkracht op de Bataviaschool in Amsterdam. Sinds vorig jaar is zij afgestudeerd aan de Universitaire Pabo van Amsterdam.

Elke 2e vrijdag in december is het Paarse Vrijdag op veel scholen. Een dag om stil te staan bij seksuele en genderdiversiteit. Het doel van deze actiedag is om LHBTIQ+-jongeren te laten weten dat ze oké zijn en erbij horen. Dit is aanleiding om een gesprek te voeren over inclusie, gender en diversiteit op school en de leefomgeving van kinderen. Hoe staan we ervoor in Nederland? Hoe tolerant zijn we als het gaat om seksualiteit en diversiteit? Welke effecten zijn er te zien bij kinderen die zich niet durven te uiten over hun geaardheid of seksuele voorkeur? En is het nodig dat alle leerkrachten en kinderen een paars shirt aantrekken op 10 december 2021?
 

We bespreken deze thema’s met drie wetenschappers:
   

Loes van Rijn-van Gelderen is universitair docent aan de afdeling pedagogische en onderwijswetenschappen van de Universiteit van Amsterdam. Zij doet onderzoek naar homo vaders die met een draagmoeder kinderen hebben gekregen en ze heeft ook veel onderzoek gedaan naar lesbische moeders.
   

Laurens Buijs doceert bij Interdisciplinaire Sociale Wetenschap aan de UvA. Daarnaast heeft hij een onderneming waarmee hij organisaties adviseert op het gebied van diversiteit en inclusie. Laurens heeft veel onderzoek gedaan naar ‘moderne uitsluiting’, ofwel hoe uitsluiting van LHBTIQ+ (lesbische vrouwen, homoseksuele mannen, biseksuelen, transseksuelen, interseksuelen en queers en andere minderheden) nog altijd plaatsvindt in het moderne Nederland, vaak onbedoeld en onbewust.
   

Henny Bos, hoogleraar Sexual and Gender Diversity in Families and Youth aan de afdeling Pedagogische en Onderwijswetenschappen van de Universiteit van Amsterdam. Henny houdt zich bezig met vraagstukken die gaan over psychisch welbevinden, stigmatisering, zowel bij LHBTIQ+ jongeren als bij gezinnen die bestaan uit twee moeders of twee vaders. Zij is hierbinnen momenteel met name geïnteresseerd in het thema veerkracht.

In deze podcast staat meertaligheid in het onderwijs centraal. In het klaslokaal in Nederland wordt in de regel Nederlands gesproken. Ook door kinderen die andere talen beheersen. Voor veel mensen staat dit niet ter discussie, maar het is de vraag of dit zo logisch is. Want waarom zouden we de thuistalen van kinderen niet ook benutten in de klas? Maakt dat taal niet juist veel rijker? En is dit haalbaar of een illusie om te organiseren? We leggen recente onderzoeken rondom meertaligheid langs deze meetlat en verkennen hoe scholen in Nederland invulling geven aan meertaligheid. Te gast zijn:
 
   
Joana Duarte is lector Meertaligheid en Geletterdheid bij de NHL Stenden Hogeschool. Tevens is zij bijzonder hoogleraar voor Wereldburgerschap en Tweetalig Onderwijs aan de Universiteit van Amsterdam en universitair hoofddocent aan de Rijksuniversiteit Groningen.

   
Ellen-Rose Kambel is oprichter en directeur van de Rutu Foundation, een non-profit organisatie die zich wereldwijd sterk maakt voor intercultureel meertalig onderwijs.

   
Eke Krijnen is onderwijsonderzoeker bij het Kohnstamm Instituut in Amsterdam. Zij is gespecialiseerd in de samenwerking tussen ouder en school in het stimuleren van de taalontwikkeling van kinderen.
   

Meer weten?

• Op 3 november 2021 vond een debat plaats in De Balie rondom dit thema. Kijk dit terug op https://debalie.nl/programma/op-school-spreken-we-nederlands-03-11-2021/. 
• In het volgende artikel vind je een overzicht van 5 apps om taaldiversiteit in de klas leuker en makkelijker te maken: https://www.nhlstenden.com/nieuws-en-artikelen/5-apps-om-taaldiversiteit-in-de-klas-leuker-en-makkelijker-te-maken.

In deze podcast gaan we dieper in op het welzijn van leerlingen in het basisonderwijs (PO) en bespreken we de effecten van social distancing op jongeren en volwassenen. Welk effect heeft de corona crisis gehad op de veerkracht van jongeren en volwassen? Wat is er nodig om de aankomende periode de kansengelijkheid te verbeteren en welke interventies hebben een positief effect op het welzijn en welbevinden van jongeren?

    
We bespreken deze thema’s aan de hand van actueel uitgevoerd wetenschappelijk onderzoek. Drie wetenschappers zijn in de studio:
   

Lisa Gaikhorst werkt als universitair docent binnen de opleiding Onderwijswetenschappen en de Universitaire Pabo van de UvA en is als onderzoeker verbonden aan het Research Institute of Child Development and Education. Doet voornamelijk onderzoek in het PO. Centrale thema’s waar ze zich op richt zijn: voorbereiding en ondersteuning van (beginnende) leraren m.b.t. het lesgeven in een grootstedelijke context, kansenongelijkheid, samenwerkingsverbanden tussen scholen en kennisinstituten. Ze is ook projectleider van de werkplaats Gelijke onderwijskansen.
   

Femke Scheffers: Orthopedagoog en gedragsdeskundige bij MEE. Zij voert psyscho diagnostisch onderzoek uit waarbij sprake is van een vermoeden van een verstandelijke beperking. Om hen zo door te verwijzen naar passende ondersteuning. Naast haar werk in de praktijk is ze promovenda bij de UVA en dit promotieonderzoek is gericht op veerkracht bij volwassenen met een verstandelijke beperking.
   

Levi van Dam: gepromoveerd op natuurlijk mentorschap in de jeugdhulp, werkzaam bij de UvA forensische orthodepogiek als docent en onderzoeker. Daarnaast is hij actief in de jeugdhulp door nieuwe initiatieven te ondernemen zoals JIM, Jouw Ingebrachte Mentor en Garage2020, innovatienetwerk voor jeugdvraagstukken. Dit laatste doet hij vanuit Levvel, specialisten voor jeugd en gezin. 

Deze podcast aflevering bespreekt de gevolgen van de coronacrisis als het om school, ouder, kind en hulpverlening. De volgende vraag staat centraal: hoe gaven leerkrachten vorm aan het onderwijs op afstand en hoe heeft dit het welbevinden van leerlingen beïnvloed? Drie wetenschappers van de Universiteit van Amsterdam zijn in de studio:
 

Frank Cornelissen, universitair hoofddocent en programmagroepsleider Onderwijswetenschappen. In zijn onderwijs en onderzoek richt hij op de innovatie en organisatie van onderwijs en het leren van professionals. Hij leidt verschillende onderzoeksprojecten, waaronder het project ‘Kansen in crisis: hoe geven scholen vorm aan educatief partnerschap?” dat met een COVID19 spoedsubsidie wordt gefinancierd door ZonMw.


Geertjan Overbeek. Werkt als hoogleraar Preventieve Jeugdhulp en Opvoeding aan de UvA, en is met name geïnteresseerd in hoe ouders en leeftijdgenoten van invloed zijn op de ontwikkeling van kinderen en jongeren. Hij kijkt daarbij naar waar het niet goed gaat (bijv. de ontwikkeling van probleemgedrag bij kinderen, en kwetsbare opvoedsituaties), maar ook naar waar het wel goed gaat (bijv. de ontwikkeling van prosociaal en gezond gedrag van kinderen, en positieve opvoedsituaties).


Floor van Rooij. Zij is als universitair docent verbonden aan de leerstoelgroep Forensische Orthopedagogiek van de afdeling Pedagogische en Onderwijswetenschappen van de Universiteit van Amsterdam. Ze heeft dit onderzoek samen uitgevoerd met Joyce Weeland, die als universitair docent bij Ortho- en gezinspedagogiek van de Erasmus Universiteit Rotterdam werkt.