Poza kontekstem

Rozmowa z dr. Michałem Wasilewski (Instytut Archeologii UJ) na temat  antropologii i psychologii kolekcjonerstwa. Rozmowa jest próbą  odpowiedzi na pytania o to kim są kolekcjonerzy i jakie kierują nimi  motywacje. 

Czy pierwsze kolekcje człowiek tworzył już w epoce kamienia? Kiedy  człowiek rozpoczął kolekcjonowanie przedmiotów? Czym różni się zbieracz  od kolekcjonera? Czy kobiety i mężczyźni kolekcjonują inaczej? Jakie są  motywacje kolekcjonerów? Co zbierają współcześni kolekcjonerzy? Jakie są  najdziwniejsze kolekcje? Czy kolekcjoner może zbierać wspomnienia lub  wrażenia? Czy istnieje etyka kolekcjonowania? Czy każdy może być  kolekcjonerem?

Rozmowa z dr. Jackiem Kołtanem (Europejskie Centrum Solidarności) na temat dziedzictwa wielkiego ruchu Solidarność, który obudził nadzieję i energię Polski i świata w 1980 roku.

Czym była Solidarność z roku 1980 i czym jest „dziedzictwo Solidarności”? Czy można mówić o jednym „dziedzictwie Solidarności” czy raczej o wielu pamięciach o tamtych wydarzeniach? Jaka wizja Polski wyłania się z ruchu i dokumentów Solidarności w latach 80-81? Dlaczego idee, które zjednoczyły tak liczną grupę ludzi w latach 80-tych nie doprowadziły do celów, które przyświecały ich twórcom. Jaką rolę idee Solidarności odegrały w zmianach, które zaszły w Europie w latach 80tych i 90tych XX wieku? Czy pamięć o tamtych wydarzeniach jest rodzajem narodowego fantazmatu, marzeniem o państwie doskonałym, utopią niemożliwą do zrealizowania? Jak opowiadać o „Solidarności” i jej dziedzictwie i czy to jest możliwe bez wywoływania konfliktów? Co znaczy dziś, szczególnie dla młodego człowieka, bycie „spadkobiercą Solidarności”? Czy ten ruch, te idee nas do czegoś zobowiązują? Czy czeka nas ponowna potrzeba budowania ruchu wolnościowego na zwór Solidarności?

Rozmowa z drem Marcinem Czarnowiczem (Instytut Archeologii UJ) na temat frontu wschodniego I Wojny Światowej, który przebiegał przez tereny obecnej Polski. Walczyło i ginęło na nim wielu Polaków, żołnierzy armii zaborczych. Część z nich stała się kadrą Wojska Polskiego, odrodzonego po 1918 roku. Dziś miejsca walk i cmentarze wojenne z tamtego czasu pozostają w większości zapomniane.

Dlaczego I Wojna Światowa jest tak słabo obecna w naszej zbiorowej pamięci? Czy to była "nasza" wojna? Ilu Polaków walczyło i zginęło na wschodnim froncie wielkiej Wojny? Jak wygląda upamiętnienie tych wydarzeń na terenie Polski? Kto dba o ślady tamtych wydarzeń i jak one wyglądają? Dlaczego tamte wydarzenia powinny być dla nas ważne i jak dbać o zachowanie pamięci o nich? Czy naukowcy badają ślady Wielkiej Wojny w Polsce? Co archeolodzy odkrywają podczas prac badawczych na dawnym froncie wschodnim I Wojny Światowej?

Rozmowa z dr. Wojciechem Ejsmondem (Instytut Kultur Śródziemnomorskich i  Orientalnych PAN, kierownik misji badawczej w Gebelein) na temat  miejsca współczesnej egiptologii w nauce i pracy archeologów w Egipcie.  

Jaka jest różnica pomiędzy archeologiem a egiptologiem? Czym zajmują się  dzisiaj badacze dziejów starożytnego Egiptu? Czy w Egipcie jest jeszcze  coś do odkrycia? Jakie zagadki tamtej cywilizacji pozostają  nierozwiązane? Jak wygląda polska obecność naukowa w Egipcie? Czy polscy  archeolodzy  odnoszą na tym polu sukcesy? Czy popkulturowy wizerunek  archeologa-egiptologa pokrywa się z naukową rzeczywistością? Czego uczą  nas dzieje starożytnego Egiptu? Jak zostać egiptologiem?

Rozmowa z dr Rozalią Sasor (kierowniczka Pracowni Studiów Katalońskich, Instytutu Filologii Romańskiej UJ) na temat historii i teraźniejszości Katalonii. Próba odpowiedzi na pytania o genezę i przyszłość katalońskiej walki o niepodległość.

Co mówi nam historia Katalonii o katalońskiej tożsamości? Co to znaczy być Katalończykiem i jakie są elementy katalońskiej tożsamości. Dlaczego Katalończycy to odrębny naród? Dlaczego młodzi Katalończycy są bardziej aktywnie zaangażowani w walkę o niepodległość niż starsze pokolenia? Jak dba się w Katalonii o utrzymanie tożsamości i tradycji? Czy Katalonia znacząco różni się od Hiszpanii? Czy Katalonia będzie kiedyś niepodległym państwem? Jak Europa patrzy na Katalonię?

Historia niezwykłego znaleziska archeologicznego z terenu Mezopotamii, gdzie odkryto gliniane tabliczki z najstarszymi przepisami kucharskimi.

Rozmowa z dr Aleksandrą Powierską (Uniwersytet Pedagogiczny w Krakowie)  na temat kondycji współczesnych mediów i ich roli w społeczeństwie. W  rozmowie pojawiają się takie tematy jak wszechobecne fake newsy,  brutalny i przerysowany przekaz czy manipulacje i pseudonaukowe teorie. Czy w świecie postprawdy jest miejsce na rzetelny przekaz medialny? Czy  historia mediów to dzieje manipulacji i oszustw? Czy autorzy przekazu  medialnego to genialny psycholodzy? Czy jesteśmy przygotowani by  samodzielnie szukać w mediach prawdy? Kto jest winny brutalizacji  przekazu medialnego? Jak zmieniło świat mediów pojawienie się  internetowych mediów społecznościowych? Czy można być dobrym tzw.  dziennikarzem obywatelskim? Jak w czasach pandemii nie zwariować  korzystając z mediów?

Rozmowa z dr Pauliną Komar (Instytut Archeologii UKSW) na temat  początków winiarstwa i kultury winiarskiej w starożytnym Rzymie. Badania  nad pochodzeniem wina i handlem tym trunkiem stanowią dzisiaj jeden z  najważniejszych i najciekawszych tematów naukowych, odpowiadających na  pytania o antyczną ekonomię. Kto pierwszy rozpoczął produkcję wina? Czy wino w starożytnym Rzymie  było napojem dla wszystkich? Jak transportowano, przechowywano i pito  wino? Gdzie produkowano najbardziej cenione gatunki wina? Czy dzisiejsze  wino przypomina to antyczne? Jak dzisiaj badane są ślady dawnego  winiarstwa?

Historia regionu Hallstatt gdzie po raz pierwszy wydobywano sól na skalę przemysłową i gdzie rozwinęła się niezwykła społeczność epoki żelaza.

Historia Apicjusza - rzymskiego kucharza i sybaryty - i jego dzieła "O sztuce kulinarnej ksiąg dziesięć". 

SMAK CZASU to podróż w przeszłość, w poszukiwaniu smaków i zapachów. W poszukiwaniu żywności, której już nie ma lub takiej, której nikt dziś już nie konsumuje. W poszukiwaniu zwyczajów i kulinarnych rytuałów oraz umiejętności naszych przodków i źródeł ich zainteresowania różnymi produktami. W poszukiwaniu nas samych i naszej drogi od paleolitycznych polowań do skomplikowanych przepisów i kuchennych technologii.