Psikiyatri ve Duvarın Ardı

Bir zamanlar DSM’de “sosyopatik kişilik bozukluğu” başlığı altında yer alan eşcinsellik, bugün artık insan doğasının doğal bir varyasyonu olarak kabul ediliyor. Peki bu dönüşüm nasıl oldu? Stonewall ayaklanmalarından, Dr. John Fryer’ın maskeyle çıktığı tarihi panel konuşmasına… Charles Silverstein’ın bilimsel müdahalesinden, Robert Spitzer’ın etik cesaretine kadar uzanan bir hikâye bu. Spitzer’ın “bozukluk” kavramına getirdiği işlevsellik ölçütü, sadece eşcinselliğe değil, psikiyatrinin bütününe bakışımızı değiştirdi. Bu bölümde, eşcinselliğin psikiyatrik tanıdaki tarihsel, kavramsal ve etik bağlamdaki dönüşümünü konuşacağız.

instagram: @cengizarca

X (twitter): @arcacengiz

Bu podcastin hazırlanmasına yardımcı olanlar: Stj. Dr. İrem Karabudak, Stj. Psk. Gökçennur Ünlüer

Kaynakça

Silverstein, C. (1977). “Even Psychiatry can Profit Form It’s Past Mistakes.” Journal of Homosexuality, 2(2), 153–158. https://doi.org/10.1300/J082v02n02_06

Wakefield J. C. (2024). R. Spitzer and the depathologization of homosexuality: some considerations on the 50th anniversary. World psychiatry : official journal of the World Psychiatric Association (WPA), 23(2), 285–286. https://doi.org/10.1002/wps.21206

Silverstein, C. (1977). “Even Psychiatry can Profit Form It’s Past Mistakes.” Journal of Homosexuality, 2(2), 153–158. https://doi.org/10.1300/J082v02n02_06

Bayer R. Homosexuality and American psychiatry: the politics of diagnosis. New York: Basic Books, 1981.

Decker H. he making of DSM- III: a diagnostic manual’s conquest of American psychiatry. New York: Oxford University Press, 2013.

Silverstein C. J Homosexuality 1976;2:153-8.

Drescher J., Out of DSM: Depathologizing Homosexuality. Behavioral Sciences MDPI, 2015.)

Laumann E.O., Gagnon J.H., Michael R.T., Michaels S. The Social Organization of Sexuality: Sexual Practices in the United States. University of Chicago Press; Chicago, IL, USA: 1994. 

Kinsey, A. C., Pomeroy, W. B., & Martin, C. E. (1948). Sexual behavior in the human male. Philadelphia, PA: W.B. Saunders.

Kinsey, A. C., Pomeroy, W. B., Martin, C. E., & Gebhard, P. H. (1953). Sexual behavior in the human female. Philadelphia, PA: W.B. Saunders.

Bayer, R. (1981). Homosexuality and American psychiatry: The politics of diagnosis. New York, NY: Basic Books.

Drescher, J., & Merlino, J. P. (Eds.). (2007). American psychiatry and homosexuality: An oral history. New York, NY: Routledge.

Burton, N. (2019). The meaning of madness (2nd ed.). Acheron Press.

Eylemsizlik bazen büyük acı verir. Zihnin içinde dönüp duran o erteleme, bekleme hali… İşte bu yüzden bazen tek çare “bite the bullet” yani kurşunu ısırmaktır. Bu bölümde eylemsizlikle yüzleşmeyi, acıya rağmen harekete geçmeyi ve psikolojideki yansımalarını konuştum.

instagram: @cengizarca

X (twitter): @arcacengiz

Bu podcastin hazırlanmasına yardımcı olanlar: Stj. Psk. Seray Çakmak, Stj. Psk. Gökçennur Ünlüer

• Kaynakça
  Clark, A. J. (1996). Defense mechanisms in counseling: Applications for therapeutic intervention. Thousand Oaks, CA: Sage.
• Gerber, J. P. (2018). Social comparison theory. In V. Zeigler-Hill & T. K. Shackelford (Eds.), Encyclopedia of personality and individual differences (pp. 1–8). Springer. https://doi.org/10.1007/978-3-319-28099-8_1191-1
• Helvacı, F. G., & Hacıoğlu, Ç. (2018). Kasıtlı kendine zarar verme davranışı. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, 10(3), 250–265.
• Klonsky, E. D. (2007). The functions of deliberate self-injury: A review of the evidence. Clinical Psychology Review, 27(2), 226–239. https://doi.org/10.1016/j.cpr.2006.08.002
• van der Kolk, B. A. (2014). The body keeps the score: Brain, mind, and body in the healing of trauma. New York, NY: Viking.
• Wang, Y.-X., & Yin, B. (2020). A new understanding of the cognitive reappraisal technique: An extension based on the schema theory. Frontiers in Psychology, 11, 858. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2020.00858
• Carver, C. S., Scheier, M. F., & Weintraub, J. K. (1989). Assessing coping strategies: A theoretically based approach. Journal of Personality and Social Psychology, 56(2), 267–283. https://doi.org/10.1037/0022-3514.56.2.267
• Karakaş, S. (2006). Psikoloji sözlüğü. Ankara: Nobel Yayınları.
• Psikoloji Türkiye. (t.y.). Savunma mekanizmaları ve örnekleri. Erişim: https://www.psikolojiturkiye.org
• No Sweat Shakespeare. (t.y.). Bite the bullet: Origin and meaning. Erişim: https://nosweatshakespeare.com
• Scientific American. (2006). Mind on pain: The psychology of pain. Scientific American Mind. Erişim: https://www.scientificamerican.com
• Reader’s Digest. (2021). Bite the bullet meaning: The history behind the phrase. Erişim: https://www.rd.com/article/bite-the-bullet-meaning

Yeni sezondan herkese merhaba! Hayatımızda bazen kendimizi durdurulamaz hissederiz; “prime dönemimizdeyizdir” adeta. Başarı üstüne başarı gelir ve yapabileceklerimize dair inancımız güçlenir. Fakat bazen de tam tersi olur: her şey elimizde kalır, evrenle aramızda gizli bir problem varmış gibi hissederiz. Bu podcast bölümünde tam da bu duyguların ardındaki psikolojik mekanizmaları konuşuyorum. Bandura’nın öz-yeterlilik kuramından, atıf teorilerinden ve öğrenilmiş çaresizlik deneylerinden yola çıkarak başarıların ve başarısızlıkların benlik algımıza nasıl dokunduğunu inceliyoruz. Hedeflerin yalnızca sonuçlar değil, kimliğimiz ve değerlerimizle derin bağlara sahip olduğuna değiniyor; başarı kadar başarısızlıktan da neler öğrenebileceğimizi tartışıyoruz.

instagram: @cengizarca

X (twitter): @arcacengiz

Bu podcastin hazırlanmasına yardımcı olanlar: Stj. Psk. Abdullah Emre Öner, Stj. Psk. Gökçennur Ünlüer

Kaynakça

Bandura, A. (1977). Self-efficacy: Toward a unifying theory of behavioral change. Psychological Review, 84(2), 191–215. https://doi.org/10.1037/0033-295X.84.2.191

Beck, A. T. (1967). Depression: Clinical, experimental, and theoretical aspects. New York: Hoeber.

Berglas, S., & Jones, E. E. (1978). Drug choice as a self-handicapping strategy in response to noncontingent success. Journal of Personality and Social Psychology, 36(4), 405–417. https://doi.org/10.1037/0022-3514.36.4.405

Emmons, R. A. (1992). Abstract versus concrete goals: Personal striving level, physical illness, and psychological well-being. Journal of Personality and Social Psychology, 62(2), 292–300. https://doi.org/10.1037/0022-3514.62.2.292

Karniol, R., & Ross, M. (1996). The motivational impact of temporal focus: Thinking about the future and the past. Annual Review of Psychology, 47, 593–620. https://doi.org/10.1146/annurev.psych.47.1.593

Mikulincer, M. (1986). Attributional processes in the learned helplessness paradigm: Behavioral effects of global attributions. Journal of Personality and Social Psychology, 51(6), 1248–1256. https://doi.org/10.1037/0022-3514.51.6.1248

Seligman, M. E. P., & Maier, S. F. (1967). Failure to escape traumatic shock. Journal of Experimental Psychology, 74(1), 1–9. https://doi.org/10.1037/h0024515

Vancouver, J. B., Thompson, C. M., & Williams, A. A. (2006). The changing signs in the relationships among self-efficacy, personal goals, and performance. Journal of Applied Psychology, 91(6), 1086–1095. https://doi.org/10.1037/0021-9010.91.6.1086

Weiner, B. (1985). An attributional theory of achievement motivation and emotion. Psychological Review, 92(4), 548–573. https://doi.org/10.1037/0033-295X.92.4.548

Westrick, P. A., Le, H., Robbins, S. B., Radunzel, J. M. R., & Schmidt, F. L. (2015). College performance and retention: A meta-analysis of the predictive validities of ACT® scores, high school grades, and SES. Educational Assessment, 20(1), 23–45. https://eric.ed.gov/?id=EJ1054065

Bu bölümde, bir insanın kendi deneyimini dile getirme hakkının neden bu kadar önemli olduğunu konuşuyoruz. Tanıklık adaleti nedir? Bir kişi, sırf “hasta” olduğu düşünüldüğü için sözünün ağırlığını neden yitirir? DSM kodlarının ötesinde, yaşayan bir insanın hikâyesine kulak vermenin, sadece bir klinik görev değil, etik bir sorumluluk olduğunu hatırlatıyoruz. Bu bölüm, sesini duyuramayanlara adanmıştır.

instagram: @cengizarca

X (twitter): @arcacengiz

Dikkat dediğimiz şey nedir? Gerçekte ne olur zihinde? Küçük direnişler, zihinsel şınavlar, şimdi değil deme kasından bahsettiğim bu bölümde dikkatimizi nasıl sahipleneceğimizden bahsediyorum.

instagram: @cengizarca

X (twitter): @arcacengiz

Bu bölümde okuduğumuz, tükettiğimiz bilgi kaynaklarını unutmadan hayatımız boyunca nasıl aklımızda tutabileceğimizi anlatıyorum. İki aşamlı bir sistemden bahsettiğim bu bölümle ilgili fikirlerinizi merak ediyorum.

instagram: @cengizarca

X (twitter): @arcacengiz

Bu bölümde 21. yüzyılda terapistlerin nasıl bir gerçeklik içinde yaşadıklarını ve hasta-terapist ilişkisinin flu alanları hakkında konuşuyoruz. Konuk: Uzm. Dr. Merve Cura

Grand Kartal Otel’de hayatını yitiren sevdiklerimiz ve masum insanların adalet mücadelesini yürüttüğümüz sayfaları takip ederseniz çok memnun olurum. @baskacanimizyok hesabı twitter ve instagram’da takip eder misiniz? Bu uzun sürecek bir mücadelenin sosyal medya ayağı.

instagram: @cengizarca

X (twitter): @arcacengiz

Bu bölümde anlatma arzumuz ve ihtiyacımız üzerine tartışıyoruz. Yeni öznelliğin nasıl inşa edildiği, konuşan özne olma meselesi, konuşulanları dinleme ve bir dinleyici ihtiyacı üzerine konuşuyoruz. Konuğum: Uzm. Dr. Merve Cura

Grand Kartal Otel’de hayatını yitiren sevdiklerimiz ve masum insanların adalet mücadelesini yürüttüğümüz sayfaları takip ederseniz çok memnun olurum. @baskacanimizyok hesabı twitter ve instagram’da takip eder misiniz? Bu uzun sürecek bir mücadelenin sosyal medya ayağı.

instagram: @cengizarca

X (twitter): @arcacengiz

Bu bölümde akıl hastalıklarının kötülükle olan ilişkisi, bazı konuşmalarda başvurulan insandışılaştırma ve saldırganlık arasındaki konular hakkında konuşuyoruz. Konuğum: Uzm. Dr. İbrahim Aylak

Grand Kartal Otel’de hayatını yitiren sevdiklerimiz ve masum insanların adalet mücadelesini yürüttüğümüz sayfaları takip ederseniz çok memnun olurum. @baskacanimizyok hesabı twitter ve instagram’da takip eder misiniz? Bu uzun sürecek bir mücadelenin sosyal medya ayağı.

instagram: @cengizarca

X (twitter): @arcacengiz

Psikiyatri tanılarının doğası hakkında konuştuğumuz bu bölümde gözlem, teori, hakikat hakkında konuşuyoruz. Podcastin başında ise iyileşme kapasitesi ve hastalarımızla kurduğumuz insani ilişkilere dair anektodal birkaç şeyden bahsediyoruz. Konuk: Uzm. Dr. İbrahim Aylak

instagram: @cengizarca

X (twitter): @arcacengiz