Raport o stanie świata Dariusza Rosiaka

Kto płaci za nasze jedzenie?

Po raz pierwszy w dziejach więcej ludzi umiera dlatego, że jedzą za dużo, a nie dlatego że jedzą za mało. Dziś ponad dwa miliardy ludzi cierpi na nadwagę, niedożywienie dotyka 850 milionów osób. Jedzenie jest tańsze i bardziej dostępne niż kiedykolwiek wcześniej. I jest go za dużo.

Nadprodukcja taniego jedzenia umożliwiła grupie gigantycznych korporacji opanować rynek spożywczy, wypierając z niego mniejszych producentów, zalewając ludzi nadmiarem złego jedzenia, które i tak nie trafia do tych najbardziej potrzebujących. Prawdziwy koszt produkcji taniego jedzenia znacznie wykracza poza cenę, którą widzimy na opakowaniu. Te niewidzialne koszty ponosi nasza planeta – gleba, woda, klimat, zwierzęta, a także ludzie – najczęściej ci najbiedniejsi.

Jakie będzie jedzenie przyszłości? Czy naukowcom uda się stworzyć jedzenie etyczne – niebędące źródłem cierpienia zwierząt, ludzkich dramatów i pogłębiającego się kryzysu klimatycznego? A równocześnie na tyle tanie, by mogło rozwiązać problem głodu powiększającej się populacji?

W odcinku występują:

- Rick Dove: amerykański aktywista walczący z przemysłową hodowlą świń

- Stefano Liberti: włoski dziennikarz, autor książki „Władcy Jedzenia”

- Łukasz Mucha: polski rolnik z Rakowca

- Carolyn Steel: brytyjska pisarka, autorka książki „Sitopia. Jak jedzenie może ocalić świat”.

Autorka: Agata Kasprolewicz

Współpraca: Mateusz Kacperski

Realizacja: Kris Wawrzak, studio „Efektura”

Partner Raportu z przyszłości: 

https://incredibleinspirations.com

Kto będzie rządził Czechami? W przyszłym  tygodniu wybory, które zdecydują o tym, czy ten kraj będzie zbliżał się do Rosji i Chin, czy też obierze bardziej pro-europejską politykę. Karty rozdaje prezydent Zeman, ale czy uda mu się nagiąć system, tak by premierem został ponownie Andrej Babisz?

Rosyjscy najemnicy będą doradzać władzom Mali w dziedzinie bezpieczeństwa. Jak Kreml rozszerza swoje wpływy w Afryce?

Chiński gigant deweloperski Evergrande na granicy bankructwa. Czy pociągnie za sobą cała gospodarkę chińską?

Japonia będzie miała nowego premiera. Jaka przyszłość czeka ten kraj pozostający dziś w cieniu chińskiej potęgi.

Płynie strumień lawy na kanaryjskiej wyspie La Palma. Skąd się biorą erupcje wulkanów i jaki mają wpływ na klimat?

I jeszcze: jak padają bohaterowie i jak później się podnoszą? Niektórzy.

Rozkład jazdy:

(2:21) Rokia Traore - Tounka

(5:28) Tomasz Maćkowiak o wyborach w Czechach

(24:36) Zbigniew Parafianowicz o kremlowskich wpływach w Afryce

(37:29) Bassekou Kouyate - Waati

(41:55) Świat z boku - Grzegorz Dobiecki o padających bohaterach

(46:35) Raport z przyszłości

(54:25) Podziękowania

(58:34) Marcin Pośpiech o bliskim bankructwa Evergrande

(1:11:45) Jacek Wan o nowym premierze Japonii

(1:28:19) Tomasz Rożek o erupcjach wulkanów

(1:48:55) Do usłyszenia

(1:50:02) Salif Keita - Madan

Korea Północna testuje pociski hipersoniczne, czyli takie, które mogą latać siedem razy szybciej niż wynosi prędkość dźwięku. To już trzeci test pocisków nowej generacji przeprowadzony przez Pjongjang w tym miesiącu. Co chce przez to powiedzieć światu Kim Jong-un? Jaka może być reakcja Zachodu?

Gość - Oskar Pietrewicz

Niemcy wybierają, świat patrzy. Nowy kanclerz przejmie Niemcy, które decydują o kształcie Unii Europejskiej i liczą się na świecie, a równocześnie zmagają się z dramatycznymi opóźnieniami w dziedzinie cyfryzacji i nie potrafią  unowocześnić źródeł pozyskiwania energii. Jakie będą nowe Niemcy? I dlaczego wszyscy kandydaci przekonują wyborców, że są podobni do Angeli Merkel?

Gwałtowne wzrostu cen energii w całej Europie. Skąd bierze się ten kryzys i jak z niego wybrnąć?

W Dubaju z pandemicznym opóźnieniem rozpoczyna się EXPO 2020. Przy organizacji wystawy pracowały tysiące robotników najemnych. Jak są traktowani w krajach Zatoki Perskiej?

Straż graniczna w Teksasie deportuje tysiące Haitańczyków nie dając im prawa do złożenia wniosków o azyl. Czy i w tej dziedzinie prezydent Biden kontynuuje politykę poprzednika?

I jeszcze: co zrobić, gdy grupa młodych ludzi głoduje w obronie Ziemi i istot na niej żyjących?

Rozkład jazdy:

(2:13) - Georg Solti, Wiener Philharmoniker - Die Walkure

(5:21) - Adam Traczyk o wyborach w Niemczech

(24:53) - Jakub Wiech o gwałtownym wzroście cen prądu

(42:37) - Moonlight Benjamin - Nap chape

(45:51) - Świat z boku - Grzegorz Dobiecki o strajku głodowym w Niemczech

(50:08) - Podziękowania

(54:11) - Anna Dudzińska o EXPO 2020 w Dubaju

(1:12:38) - Joanna Gocłowska-Bolek o deportacjach Haitańczyków z Teksasu

(1:28:22) - Robin Alexander o karierze politycznej Angeli Merkel

(1:47:46) - Do usłyszenia

(1:48:31) - Kraftwerk - Abzug

Australia będzie miała dostęp do amerykańskiej i brytyjskiej technologii budowy okrętów podwodnych o napędzie nuklearnym. Francja, która miała wcześniej konkurencyjną umowę z Australią na budowę okrętów z napędem konwencjonalnym – wstrząśnięta, a jej politycy mówią o zdradzie. Chiny ostrzegają przed odradzaniem się zimnowojennej mentalności. Jak AUKUS, nowy układ między Australią, Stanami Zjednoczonymi i Zjednoczonym Królestwem zmienia rozkład sił w rejonie Pacyfiku i stosunki dyplomatyczne między państwami Zachodu?

Gość - Bogdan Góralczyk

W Rosji wybory lokalne i parlamentarne bez udziału prawdziwej opozycji. Władimir Putin buduje system, który tylko z nazwy jest demokracją. Ale po co potrzebna mu jest, choćby wymuszona, legitymacja społeczna? I czy społeczeństwo rosyjskie, zmęczone kryzysem gospodarczym i skutkami pandemii, wystąpi otwarcie przeciwko rządzącym?

Wybory również w Kanadzie. Premier Trudeau rozpisał je w nadziei na wzmocnienie władzy. Może się przeliczyć.

Co dalej z uprawami maku lekarskiego w Afganistanie? Talibowie twierdzą, że ograniczą produkcję opium, ale czy można im wierzyć?

Międzynarodowa Stacja Kosmiczna przecieka i psuje się w niej światło. Czy kończy się życie tego owocu współpracy międzynarodowej w Kosmosie?

Porozmawiamy również o filmie „Aida”, opowiadającym o masakrze w Srebrenicy w 1995 roku. Ludobójstwo nigdy nie jest wynikiem działania demonów, tylko bardzo konkretnych ludzi w konkretnych warunkach społecznych.

A także o tym jak powstają słowa pochodzące od imion różnych ludzi. Niekoniecznie wielkich.

Rozkład jazdy:

(2:13) Sabaton – We Burn

(5:20) Maria Domańska o wyborach w Rosji

(23:32) Konstanty Gebert o filmie Aida

(56:12) Alanis Morissette - Ironic

(1:00:00) Świat z boku - Grzegorz Dobiecki o słowach po imionach

(1:05:04) Podziękowania

(1:09:13) Adrian Bąk o uprawach maku lekarskiego w Afganistanie

(1:25:54) Marcin Gabryś o wyborach w Kanadzie

(1:39:54) Tomasz Rożek o sypiącej się Międzynarodowej Stacji Kosmicznej

(1:57:20) Do usłyszenia

(1:58:08) Maher Zain - Srebrenica

Australia zapowiada ograniczenie restrykcji koronawirusowych, ale jeszcze nie teraz. Niemal całkowite zamknięcie granic, drastyczne obostrzenia w poruszaniu się po kraju, zakaz wychodzenia z domu i aplikacja kontrolująca poruszanie się mieszkańców – to wszystko sprawia, że coraz więcej Australijczyków zadaje pytanie: czy nie przekroczyliśmy granicy, za którą w imię ochrony życia likwidujemy wolność?

Gość - Jarosław Błaszczak

Aktorzy nadają literaturze nowe zupełnie inne życie – tekst wybrzmiewający mocnym aktorskim głosem na deskach teatru staje się osobną opowieścią. Jakimi czytelnikami są aktorzy? Czym staje się tekst czytany kilkadziesiąt razy, zapamiętywany? O tym opowie znany państwu aktor, który specjalnie dla Raportu o książkach interpretuje fragmenty literackie - Robert Czebotar.

Teatralny szlak wrześniowego Raportu o książkach poprowadzi nas przez Grecję i Śląsk. Czym jest greckość, czym jest śląskość? O tym opowiedzą autorzy dwóch znakomitych książek: Dionis Sturis – który napisał „Zachód Słońca na Santorini” i Zbigniew Rokita, autor książki która znalazła się w finale NIKE 2021 „Kajś. Opowieść o Górnym Śląsku”.

I tu nie zabraknie teatralnych wątków. Zaprasza Agata Kasprolewicz.

(2:24) La Lupe - Puro Teatro

(5:34) Rozmowa z Dionisem Sturisem o książce "Zachód słońca na Santorini"

(41:42) Negros Tua Moria - Athineos

(44:09) John Banville "Zaćmienie"

(51:41) Rozmowa z Robertem Czebotarem cz.1

(1:33:56) Henry Purcell, aria Dydony z III Aktu "Dydony i Eneasza"

(1:37:05) Michaił Bułhakow "Mistrz i Małgorzata"

(1:48:43) Rozmowa z Robertem Czebotarem cz.2

(2:00:06) Vincent Youmans - Hallelujah, rosyjska wersja orkiestry Aleksandra Cvasmana z 1928r

(2:01:39) Podziękowania

(2:05:38) Rozmowa ze Zbigniewem Rokitą o książce "Kajś: opowieść o Górnym Śląsku"

(2:38:44) Wisława Szymborska "Wrażenia z teatru"

(2:41:02) Do usłyszenia

(2:41:32) Wiesław Gołas  - "Mackie Majcher"

Dwadzieścia lat temu wszyscy byliśmy Nowojorczykami. Dziś, dwie dekady po zamachach 11 września, Ameryka odwraca się od świata, a świat patrzy na amerykańską potęgę z niepewnością. Czy jesteśmy bezpieczniejsi niż 20 lat temu? Czy terroryzm międzynarodowy odszedł w niepamięć czy tylko przegrupowuje szyki?

W nowym rządzie Afganistanu nie ma nowych twarzy – jest stara gwardia talibów. Nie ustają prześladowania i pobicia przeciwników nowego reżimu. Czy należy współpracować z takimi władzami?

W Norwegii wybory - pod znakiem polowań na wilki i pytań o przyszłość złóż ropy, które zbudowały potęgę tego kraju.

Teksas praktycznie zakazuje aborcji, nawet w przypadku ciąży pochodzącej z gwałtu i kazirodztwa. Czy inne stany pójdą tą samą drogą?

W Czarnogórze zamieszki uliczne w związku z intronizacją nowego zwierzchnika kościoła prawosławnego. W tle Serbia, Rosja i polityka.

Opowiemy również o uczuciu, które obecnie towarzyszy nam może bardziej niż każde inne – o strachu.

Rozkład jazdy:

(2:08) Liza Minelli – New York, New York

(5:34) Kacper Rękawek o USA 20 lat po zamachach 11 września

(29:23) Jagoda Grondecka o sytuacji w Afganistanie

(47:24) Bruce Springsteen – My City In Ruins

(52:31) Świat z boku - Grzegorz Dobiecki o strachu

(57:13) Raport o książkach

(1:03:52) Podziękowania

(1:07:57) Adrian Bąk o wyborach w Norwegii

(1:20:28) Andrzej Kohut o zakazie aborcji w Teksasie

(1:33:50) Marko Babić o zamieszkach w Czarnogórze

(1:46:09) Do usłyszenia

(1:46:50) Wiesław Gołas – W Polskę idziemy

Kandydat socjaldemokratów Olaf Scholz prowadzi w sondażach na niecałe trzy tygodnie przed wyborami w Niemczech. Jakim sposobem SPD, która jeszcze w maju była skazana na porażkę, dziś ma realne szanse na stworzenie rządu? I co rządy lewicy mogą oznaczać zarówno dla samych Niemiec, jak i dla całego kontynentu?

Gość - Anna Kwiatkowska