Reportaże i dokumenty Polskiego Radia

Czym dla młodych ludzi mieszkających od urodzenia na wsi, jest fakt, że ich wieś staje się miastem?

Chcieli podzielić się bliskością i czułością... Stworzyli rodzinę zastępczą. Mama porzuciła korporację, by przyjąć pracę na "cały etat" w domu, a tacie spodobał się ten pomysł. Nie było łatwo, ale konsekwentnie przecierali szlaki nowych wyzwań. Czy teraz są szczęśliwi razem? Stabilna praca, odchowane córki, dom za miastem - Dorota i Maciej Muczyńscy postanowili wywrócić swoje spokojne życie do góry nogami. Stali się rodziną zastępczą, w ciągu trzech lat przyjęli do siebie trzech małych chłopców. Co ich zaskoczyło, co im daje radość, a co sprawia największą trudność? Czy gdyby mogli decydować raz jeszcze, ponownie podjęliby się tego zadania?

Ponad 10 lat temu 60-hektarowy stary las w Korolówce w powiecie włodawskim z zasobów państwowych trafił w prywatne ręce. Wykorzystując zawiłości przepisów i rynkową koniunkturę właściciele chcieliby dziś prawdopodobnie zarobić na wykarczowaniu tego terenu. Włodawscy aktywiści i przyrodnicy chcą uchronić jednak cenną przyrodniczo nieruchomość przed wycinką. Organizacja zwróciła się z prośbą o interwencję między innymi do Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Lublinie. W audycji wypowiadają się również miłośnik i fotograf przyrody Mieczysław Kozioł, Joanna Gryglicka z Urzędu Gminy Włodawa, starosta włodawski Andrzej Romańczuk i Janusz Holuk, naczelnik chełmskiego wydziału Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Lublinie.

Latowicz jest jedną z najstarszych osad w południowo-wschodniej części Mazowsza. Położony na wzgórzu, oblanym dookoła Świdrem i jego odnogą miał charakter obronny. Pierwsze wzmianki o Latowiczu pochodzą z wieku XIII. W 1420 roku otrzymał prawa miejskie na prawie magdeburskim, lecz w 1869 roku je utracił. Teraz po 154 latach Latowicz wraca do statusu miasta i z dniem 1 stycznia 2023 r. staje się nowym miastem na mapie Polski. A wójt już nie jest wójtem, tylko burmistrzem. To nie pierwsza wieś w Polsce, która ubiegała się o prawa miejskie. Dlaczego mieszkańcy wsi dążą do zmiany statusu swoich miejscowości? Co zyskują, a co tracą w wyniku takiej transformacji? Czy chodzi tylko o to, żeby mówić innym: "jestem z miasta"? Z czego wynikają takie decyzje?

Sitawka, niewielka wieś w gminie Janów, zasłynęła szlakiem deskali. Te malowidła na starych stodołach przyciągają turystów z całego kraju. Jednak to nie deskale są skarbem Sitawki. Żyją tu mieszkańcy, którzy pamiętają i zachowują niektóre dawne pieśni i zwyczaje związane z czasem świąt Bożego Narodzenia. Wiele z tych zwyczajów budowało więzi w wiejskiej społeczności. Jakie przesłania niosły z sobą? Jak wygląda obecnie życie w wiejskiej wspólnocie zimową porą w okolicach Świąt Bożego Narodzenia?

"Chleba naszego powszedniego daj nam dzisiaj i odpuść nam nasze winy..." - ta modlitwa znana wszystkim zjadaczom chleba doskonale opisuje reportaż "Więzienna piekarnia", w którym jest mowa o chlebie wypiekanym z pasją i o więzieniu, miejscu odkupienia swoich win. Prawdziwy, zdrowy chleb na zakwasie wypiekany jest w starym zamkniętym więzieniu na Warmii i Mazurach. - W momencie, kiedy zamknięto więzienie, wystąpiliśmy do Starostwa, że chcemy otworzyć Centrum Integracji Społecznej, gdzie ludzie z różnymi problemami będą mogli powoli się wdrażać w rynek pracy. My występowaliśmy z koncesją, żeby wejść na teren starego więzienia. Udało nam się przekonać władze, że jesteśmy partnerem dla takiej przestrzeni, która jest ogrodzona w zasieki i do niedawna gościła skazanych - opowiada jeden z bohaterów reportażu.

Ania jest mądrą, miłą kobietą. Od kilkunastu miesięcy jest mamą. Nieodwracalnie jej życie zmienili bandyci, którzy napadli na bank w sąsiedniej wsi i postrzelili ją, gdy była małą dziewczynką. Stało się to 7 października 1998 r. To był napad z kałasznikowami na Bank Spółdzielczy w niedużej wsi. Rozegrał się dramat, po którym zostały tylko krótkie informacje w starych gazetach. Dzięki wielu zaangażowanym ludziom życie Ani odmieniło się diametralnie…

"Młode z rakiem" to nie tylko ładne zdjęcia i ich historie prezentowane na zamku Topacz we Wrocławiu. To projekt, który może uratować innym młodym kobietom zdrowie, a nawet życie, bo wcześnie wykryta zmiana jest uleczalna, a rak – to żaden wyrok. Dlatego tak ważna jest profilaktyka. Ta wystawa ilustruje, w jaki sposób sztuka może być wykorzystywana do edukacji i staje się pomostem do radzenia sobie z trudnymi tematami. Fotografie dostarczają artystycznego wglądu w naturę życia z diagnozą, zachęcając widza do zwrócenia się ku tym emocjom z większą empatią.

W czasie wojny na Ukrainie na stajnie, w której pracowała Masza spadła bomba. Zginęło wiele koni, cześć rozbiegła się po polach. Masza z matką wyjechały do Polski. Dziewczyna początkowo pracowała w stajni, a następnie zajęła się wyprowadzeniem psów Warszawiaków. Dzięki temu, że uczy się w technikum weterynaryjnym, była w stanie nie tylko wychodzić ze zwierzakami na spacer, ale też podawać im odpowiednią karmę, a nawet leki. Zaufało jej wielu właścicieli psów. Dzisiaj jednak Masza znowu jest na Ukrainie. Jak przyznaje, wciąż czuje ogromny niepokój, wciąż brakuje prądu i nie ma światła, ale czuje, że jest w domu.

Odkrywa uroki wsi i dawnej Łemkowszczyzny. Iwona Iskra wraz ze swoim mężem Łemkiem przeniosła się z Wrocławia do Beskidu Niskiego. Wyjazd z dużego miasta nie był dla niej łatwą decyzją, ale jak twierdzi warto było podjąć to wyzwanie. Tu odnalazła ciszę i spokój, czego jej zdaniem brakuje w większych aglomeracjach. To też dla niej okazja, aby poznać korzenie rodzinne swojego męża. Iwona Iskra należy do grupy śpiewaczej RUTY UWITE. Zespół przybliża dawne pieśni łemkowskie. Łemkowie w przeszłości licznie zamieszkiwali tzw. Łemkowszczyznę, czyli Beskid Niski i część Beskidu Sądeckiego. W związku z akcją "Wisła" w 1947 roku zostali przesiedleni w inne rejony Polski. Mieszkają m.in. województwach: warmińsko-mazurskim, lubuskim, zachodniopomorskim i dolnośląskim.