Reportaże i dokumenty Polskiego Radia

Julita Ilczyszyn jest nauczycielką, wielokrotnie startowała w maratonach m.in. przebiegła Saharę. Tym razem przebiegła już trzecią pustynię Atacame w Chile. Chce zostać pierwszą Polką, która przebiegnie cztery pustynie: Namibia, Kaukaz, Atacama, Antarktyda, każda na dystansie 250 km. Warunki pogodowe na pustyni były skrajne, w nocy temperatura poniżej zera, w dzień ponad 40 stopni. Największy kryzys dla Julity to burza piaskowa. Piasek dostawał się wszędzie, uniemożliwiał bieg. Kilkunastu zawodników ewakuowano, wiele osób opatrywało rany. Kolejnym etapem to kaniony i bardzo zimna woda, która wielu biegaczom sprawiała ból. Julita ukończyła bieg. Już za kilka tygodni wyjeżdża na Antarktydę, by tam ukończyć kolejny wyścig. Bieganie po pustyni jest dla niej czymś wyjątkowym i niepowtarzalnym, przekraczaniem własnych granic.

4 listopada w Gdańsku odbyły się uroczystości pogrzebowe Obrońców Westerplatte. Po 83 latach zostały dopełnione powinności wobec polskich żołnierzy. Pamięć, szacunek i godny pogrzeb. Warto przypomnieć, że jesienią 2019 r. zespół archeologów z Muzeum II Wojny Światowej odnalazł szczątki dziewięciu obrońców Westerplatte. Dzięki współpracy z Pomorskim Uniwersytetem Medycznym w Szczecinie oraz Oddziałową Komisją Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu Instytutu Pamięci Narodowej w Gdańsku udało się zidentyfikować siedmiu poległych obrońców Westerplatte. Odkrycie przez archeologów Muzeum II Wojny Światowej grobów obrońców Westerplatte ma szczególny wymiar nie tylko naukowy, ale również – a może przede wszystkim – społeczny i patriotyczny. Heroiczna obrona polskiej placówki we wrześniu 1939 r. stała się symbolem niezłomności i odwagi w walce przeciw złu, a sami bohaterowi – postaciami uosabiającymi najlepsze cechy żołnierza, obywatela i Polaka podkreśla dyrektor Muzeum II Wojny Światowej dr hab. Grzegorz Berendt.

Reportaż otrzymał Grand Prix KRRiT 2022. Opowiada on o Annie Paniszewie, dyrektorce szkoły polskiej w Brześciu. Kobieta po przygotowaniu lekcji poświęconej Żołnierzom Wyklętym została aresztowana i osadzona w białoruskim więzieniu. Śpiew pomagał jej przetrwać najtrudniejsze chwile. Uwolniona po ponad dwóch miesiącach, od czerwca przebywa w Polsce. Teraz w Lublinie szuka swojego miejsca i sposobu na życie, choć chciałaby kiedyś móc wrócić na Białoruś.

Reportaż otrzymał Grand Prix KRRiT 2022. Opowiada on o Annie Paniszewie, dyrektorce szkoły polskiej w Brześciu. Kobieta po przygotowaniu lekcji poświęconej Żołnierzom Wyklętym została aresztowana i osadzona w białoruskim więzieniu. Śpiew pomagał jej przetrwać najtrudniejsze chwile. Uwolniona po ponad dwóch miesiącach, od czerwca przebywa w Polsce. Teraz w Lublinie szuka swojego miejsca i sposobu na życie, choć chciałaby kiedyś móc wrócić na Białoruś.

Reportaż opowiada o polskich księżach i siostrach zakonnych pracujących i mieszkających na Syberii. O tym, jak odbudowywali struktury Kościoła katolickiego, jak starają się utrzymać kontakt z wiernymi i o ich codziennym życiu. Zespół Pomocy Kościelnej dla Katolików na Wschodzie powołany przez Konferencję Episkopatu Polski w roku 1989 ma na celu organizowanie i niesienie pomocy duchowej i materialnej katolikom na Wschodzie. Pomoc Kościołowi na Wschodzie płynąca z Polski jest wyrazem chrześcijańskiego braterstwa.

W czasie wojny doświadczała zarówno lęku, jak i odwagi, lojalności i zdrady, przyjaźni i miłości. To wszystko przeplata się w opowieści o życiu Franciszki Ramotowskiej. Jej losy, od momentu wstąpienia w szeregi Armii Krajowej, wspominają najbliżsi. Kiedy jako młodziutka dziewczyna podejmowała tę decyzję, nie spodziewała się, że zaważy ona na całym jej życiu. Dołączyła wtedy do oddziału "Bruzdy" majora Jana Tabortowskiego. Działali w strukturach AK w obwodach Łomży i Grajewa. W ramach przygotowań do akcji "Burza" w 1944 roku "Tola" znalazła się w bazie Kobielno na bagnach biebrzańskich. Była łączniczką i sanitariuszką. Za walkę u boku "Bruzdy" przyszło jej zapłacić okrutną cenę. Do końca swoich dni miała problemy ze zdrowiem, nie opuścił jej też strach. Reportaż poświęcony Franciszce Ramotowskiej otrzymał Grand Prix KRRiT 2022.

Statuetkę Melchiora w kategorii "Reportaż" otrzymał Mariusz Kamiński z Radia Lublin za reportaż "To ostatnie takie trio", który opowiada o Panu Józefie mieszkającym pod Parczewem. Od kilku lat Pan Józef, wraz z kolegą, para się niezwykłym jak na dzisiejsze czasy zajęciem. Przez kilka tygodni, wiosną i jesienią, pomaga starszym ludziom, którym orze przydomowe ogródki. Wykorzystanie konia do tej pracy to jedyny sposób, aby to zrobić, na tak małej przestrzenni. Jak się okazuje praca ta to swego rodzaju terapia. Bowiem kilkanaście lat temu pana Józefa spotkała wielka tragedia, kiedy zaginęła jego ukochana żona.

16 i 17 listopada 2022 roku reportażyści z całego kraju mieli ucztę audialną, podczas tych dwóch dni posłuchali 10 reportaży, dowiedzieli się jak samorealizować reportaże i dokumenty, dowiedzieli się co dzieje się z reportażem na świecie. Próbowali odpowiedzieć na pytanie czy słuchowisko może być dokumentem, a także zasmakowali archiwalnych reportaży. To wszystko działo się podczas Ogólnopolskiego Seminarium Reportażystów. Czym różni się reportaż od informacji? Jakie są jasne i ciemne strony zawodu reportażysty? Melchiory to konkurs, który odbywa się co roku. Jury wybiera najlepszy reportaż radiowy w kategoriach: Inspiracja Roku (dla dziennikarza telewizyjnego, który inspiruje reportażystów radiowych), Reportaż i Dokument. Konkursowi towarzyszy rozdanie Grand Prix KRRiT. Reportaż "Rzemieślnicy, czyli artyści" opowiada o tym wydarzeniu, o seminariach, nastrojach towarzyszących nominowanym przed rozdaniem, ale przede wszystkim o sztuce dziennikarskiej, rzemiośle, ale co ważniejsze - sztuce.

Anna od dziecka żyła ze świadomością, że ma chore serce, że szansę na dalsze życie, będzie miała tylko wtedy, jeśli dotrwa do czasu, kiedy będzie można dokonać przeszczepu i znajdzie się właściwy dawca. Nie było jej łatwo bo jej, również chory na serce brat, zmarł trzy tygodnie po przeszczepie. Kardiomiopatia przerostowa to choroba genetyczna, którą oboje odziedziczyli po mamie. Na transplantację czekała kilkanaście lat, spędzając więcej czasu w szpitalach niż w domu. Ale rodzice starali się, by żyła normalnie. Spotykała się z przyjaciółmi, chodziła do szkoły. Uczyła się w liceum plastycznym, malowała pejzaże i czekała na telefon z Zabrza. Wierzyła, że jej się uda. I tak się stało. Doczekała przeszczepu. Po paru latach zakochała się i wyszła za mąż. Jest pierwszą kobietą w Polsce i 12 na świecie, która urodziła po przeszczepie dwójkę dzieci. Ukończyła ASP w Łodzi, zawodowo spełnia się w malarstwie sztalugowym olejnym.

Reportaż opowiada o czterech studentkach położnictwa z Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku udają się na wędrówkę po Łodzi śladami bohaterskiej położnej Stanisławy Leszczyńskiej. Stanisława Leszczyńska w czasie II wojny światowej przyjęła ponad trzy tysiące porodów na ceglanym piecu w obozie koncentracyjnym Auschwitz-Birkenau, które przeżyły zarówno matki, jak też ich dzieci. Co studentki czerpią dla siebie z życia Stanisławy? Kogo spotkają w miejscach związanych z położną? Jak wygląda pamięć o Stanisławie w jej rodzinnym mieście?