Reportaże i dokumenty Polskiego Radia

Brześć. Białoruś. Dziadek pokazuje wnuczce gwiazdy i opowiada jej o konstelacjach gwiezdnych. Liliya pierwszy raz wtedy pomyślała, że może w przyszłości zajmie się z kosmosem. Kilkanaście lat później rozpoczęła studia na Politechnice Wrocławskiej i dołączyła do koła naukowego PWr in Space. Poznała w nim osoby, które łączy pasja do budowania rakiet. W kole naukowym jest obecnie ponad 50 osób: to miłośnicy rakiet, technologii kosmicznych oraz eksploracji kosmosu. Studiują na różnych wydziałach Politechniki Wrocławskiej, a teoretyczną wiedzę z zajęć przekuwają w praktykę w hangarze na terenie Wrocławskiego Parku Przemysłowego. Najnowsza konstrukcja to R4 v2 – 4,1 metra długości i 32 kilogramy wagi włącznie z paliwem (pusta waży 27 kg – najlżejsza wśród hybrydowych w Europie). Lata z prędkością ponad 200 metrów na sekundę, czyli 720 kilometrów na godzinę. To oznacza, że konkursową odległość trzech kilometrów pokonuje w około 15 sekund.

Uczą się, jak rozkładać broń, w jaki sposób bronić się przed napastnikiem czy jak prawidłowo udzielić pierwszej pomocy. Ponad setka śmiałków w różnym wieku zdecydowała się zobaczyć, jak wygląda życie wojskowe od kuchni. Najmłodszy uczestnik miał 18 lat, a najstarszy 65. Wszystko to w ramach ministerialnej akcji "Trenuj z wojskiem". Inicjatywa spotkała się z ogromnym zainteresowaniem. Tak też było w Centrum Szkolenia Wojsk Lądowych w Poznaniu.

Lotnictwo to ich pasja. Jednak nie chodzi o latanie, a o budowanie żelaznych ptaków. Członkowie Koła Naukowego Sae Aero Design Politechniki Warszawskiej. Ich celem są zawody Aero Design, które odbywają się co roku w Stanach Zjednoczonych. Polegają one na  zaprojektowaniu, zbudowaniu oraz zaprezentowaniu zdalnie sterowanych bezzałogowych samolotów udźwigowych. Maszyny członków koła powstają w podziemiach Uniwersytetu. Pracują tam bez wytchnienia, nawet nocą. I są efekty. Koło jest najbardziej utytułowaną drużyną w historii zawodów. Wygrywają z drużynami z całego świata. Jak powstają samoloty na zawody? Jak ważnym czynnikiem jest pogoda? Jaka atmosfera panuje na zawodach w Stanach?

Z ich pomocy korzysta rocznie co najmniej kilka tysięcy osób najbardziej potrzebujących. Mowa o Lekarzach Nadziei. Krakowski oddział stowarzyszenia działa już od prawie 30 lat. Zajmuje się głównie prowadzeniem przychodni lekarskiej dla ludzi bezdomnych i ubogich. Organizacja Pożytku Publicznego prowadzi też dystrybucję leków z Apteki Darów oraz materiałów medycznych dla domów Opieki Społecznej, Hospicjów, Sierocińców itp. Dostarcza też leki dla Polaków na Wschodzie w różnym kierunku: Kazachstan, Białoruś, Ukraina, Mołdawia.

Marek Łączyński całe swoje życie poświęcił antykom. Z pomocą żony i córki prowadzi w Warszawie imponujących rozmiarów antykwariat, w którym najstarsza książka pochodzi z 1610 roku. Można tu spotkać nie tylko ciekawe książki, ale również stare aparaty fotograficzne czy zegarki. Zaczęło się wszystko 17 lat temu, gdy kolega zaproponował mu sprzedaż tanich książek, a że miał sklep z zabawkami, przystał na tę propozycję bardzo chętnie. Pierwsze cztery kartony sprzedawał po złotówce. Po jakimś czasie książek przybywało i w sklepie stanął regalik. Dziś w swoim antykwariacie ma zbiór liczący 200 tysięcy książek. Prowadzenie antykwariatu jest dla niego nie tylko pracą, ale przede wszystkim ogromną pasją.

Piękna architektura i bogata historia wzgórza katedralnego w Chełmie urzekają i przyciągają od setek lat. Jedną z zafascynowanych tym miejscem osób jest Alicja Siatka, pochodząca z Chełma historyczka sztuki. Odkąd wyjechała na studia do Wrocławia, przemierza świat biorąc udział w różnych międzynarodowych projektach skupionych m.in. na ratowaniu i udostępnianiu zabytków. Ale od pewnego czasu coraz częściej wraca w rodzinne strony. Można ją spotkać także na Chełmskiej Górce, gdzie z pokrewnymi sobie duszami angażuje się w rewitalizację architektury, odkrywając piękno tego miejsca.

To jest historia walk o niepodległość i sylwetek młodych ludzi, którzy oddali życie za wolność Polski.

29 grudnia 1944 roku Niemcy zrównali z ziemią Pałac Saski. Kompleks stojący na dzisiejszym placu Piłsudskiego pierwotnie należał do Jana Andrzeja Morsztyna, a przez lata zmieniał właścicieli i funkcje. Ostatecznie został zniszczony przez Niemców po upadku Powstania Warszawskiego. Od 1862 do 1915 roku budynek zajmowała carska armia. Po odzyskaniu niepodległości pałac wrócił w polskie ręce. Znajdował się w nim Sztab Generalny Wojska Polskiego. Dziś po Pałacu Saskim został jedynie Grób Nieznanego Żołnierza. Teraz można oglądać wystawę "Okruchy przeszłości", gdzie można zobaczyć odkrycia archeologiczne i liczne pamiątki z piwnic pałacu.

Ulica Polska 1 to symptomatyczny adres Muzeum Emigracji w Gdyni powstałego w modernistycznym budynku przedwojennego Portu Morskiego, z którego wyjeżdżali zazwyczaj na zawsze polscy emigranci. W Muzeum jest multimedialna wystawa stała, która opowiada historię polskiej emigracji; są i czasowe wystawy, np. czynna do końca roku familijna wystawa "Przeprowadzki", której głównymi bohaterami są dzieci polskie i ukraińskie. Gościł też w tzw. "Suplemencie" młody artysta ukraiński Yura Biley. Postanowiłam odszukać go. Mieszka od lat we Wrocławiu. Chciałam, by opowiedział swoją historię. Jest ona symboliczna. Miałam okazję poznać już innych artystów z Ukrainy: świetnego dyrygenta z Charkowa czy asystenta na gdańskiej ASP ze Lwowa. Przyglądam się ich emigranckiemu życiu, ale też generalnie zjawisku naszej "gościnności". Ta nie wzięła się znikąd. Mamy zobowiązania wobec imigrantów, czego dowodem jest historia naszego emigranckiego losu.

Sylwetki wspaniałych i zaangażowanych społecznie kobiet, mało są obecne w naszej historii. Ciężko znaleźć ich życiorysy i dokonania w archiwach. Dociekliwi historycy znajdują wiedzę o nich w rozproszonych po Polsce i na świecie listach, pamiętnikach, zapiskach rodzinnych. Warto przywołać naszej pamięci te niezwykle ciekawe postaci. Co ciekawe, Lwów jest takim miastem, które od wieków może poszczycić się takimi nieprzeciętnymi kobietami.