Reportaże i dokumenty Polskiego Radia

Są ludzie rozmiłowani w miejscach, gdzie żyją. Angażują się w życie lokalne, znakomicie znają historię i chętnie dzielą się opowieściami o najciekawszych sprawach. Mogliby się przeprowadzić do dużych miast, ale nie chcą. Dlaczego?

Początek roku szkolnego w połowie września? Tak naukę rozpoczęły pani Magda i jej dwie córki. Bez dzwonków i kartkówek, w domu. To ich trzeci rok edukacji domowej. Na decyzję o zmianie wpłynęła przede wszystkim pandemia i edukacja zdalna, ale i problemy młodszej córki. Pani Magda wspomina, że pierwszy rok edukacji domowej to była nauka "odszkolenienia". Musiały we trzy na nowo wypracować metody nauki i oswoić się ze zmianą. Takich rozwiązań w ostatnich latach poszukuje coraz więcej rodziców. Jakie są cienie, a jakie blaski nauki w domu?

Fundacja Dr Clown została założona w 1999 roku stawiając sobie za główny cel wywołanie uśmiechu na smutnych twarzach pacjentów w szpitalach. Czy uśmiech rzeczywiście jest tak ważny w trudnej sytuacji, kiedy największym zmartwieniem jest jak najszybszy powrót do zdrowia? Tak, ponieważ uśmiech pomaga leczyć! Te zdrowotne właściwości śmiechu wolontariusze wykorzystują prowadząc w szpitalach terapię śmiechem, której zadaniem jest rozładowanie napięć emocjonalnych i wsparcie pacjentów w szybkim powrocie do zdrowia oraz w rehabilitacji i rekonwalescencji. Doktorzy Clowni, ubrani w fantazyjne stroje i wyposażeni w magiczny rekwizyt-kolorowy nosek, rozśmieszają i bawią pacjentów, odwracając ich uwagę od szpitalnej rzeczywistości. Wyszkoleni wolontariusze wykorzystują swoją wiedzę teoretyczną i umiejętności praktyczne (m.in. żonglerka, iluzja), aby rozładować stresy i napięcia nerwowe związane z chorobami, bólem i lękiem. Oferują wsparcie emocjonalne nie tylko najmłodszym pacjentom, ale także osobom dorosłym i seniorom. Przywracają radość na ich twarzach.

Magda jest psychologiem w areszcie śledczym w Zielonej Górze, Sebastian jest przewodnikiem 9-letniego wilczura Noty. To jej czuły nos jest w stanie wykryć nawet minimalną ilość narkotyku na terenie aresztu. Piotr odpowiada za tak zwany dozór elektroniczny, gdy osoba skazana odbywa karę w miejscu swojego zamieszkania. Jest także Damian, który jest obserwatorem i za pośrednictwem kamer - w pomieszczeniu przypominającym centrum dowodzenia Wielkiego Brata - śledzi każdy krok osadzonych. Ich codzienne obowiązki przeczą stereotypowemu wizerunkowi pracownika aresztu. Jak sami podkreślają, tu liczy się wiedza, szybkość podejmowania decyzji, ale także pasja.

Międzynarodowy Memoriał z Pokojową Nagrodą Nobla. Jest to organizacja badawczo – edukacyjna, która dokumentowała stalinowskie zbrodnie. Pod koniec grudnia minionego roku Sąd Najwyższy Rosji wydał postanowienie o likwidacji Międzynarodowego Memoriału. Wniosek o likwidację stowarzyszenia złożyła Prokuratura Generalna. Prokuratorzy zarzucili Memoriałowi łamanie ustawy o zagranicznych agentach. Chodziło o brak odpowiedniej adnotacji przy niektórych publikacjach. W trakcie mów końcowych, oskarżyciele stwierdzili, że Memoriał - tworzy kłamliwy wizerunek Związku Radzieckiego jako państwa terrorystycznego. Proces obserwował nasz moskiewski korespondent, który jeszcze przed ogłoszeniem orzeczenia rozmawiał z pracownikami Memoriału oraz adwokatem stowarzyszenia.

Rok 2022 w gminie Poronin został ustanowiony Rokiem Profesora Franciszka Łukaszczyka. Franciszek Łukaszczyk (1897-1956), pochodzący ze znanych góralskich rodów był pionierem polskiej radioterapii onkologicznej. W 1932 r. we współpracy z Marią Skłodowską-Curie współorganizował Instytut Radowy w Warszawie, którego został pierwszym dyrektorem. Wybitna uczona uważała, że odkryty przez nią radioaktywny pierwiastek powinien uczynić Polskę jednym z czołowych ośrodków wykorzystania go w medycynie. W czasie II wojny światowej lekarz wsławił się ukrywaniem radu, przekazanym mu przez Marię Skłodowską-Curie, najpierw na działce letniskowej pod Warszawą, a po wybuchu Powstania Warszawskiego we własnym domu w Poroninie. Dzięki temu, że ukrył pierwiastek, możliwe było po wojnie szybkie wznowienie leczenia pacjentów onkologicznych. Jego walka o zachowanie radu, bez odpowiednich zabezpieczeń, zakończyła się jego śmiercią. Zmarł na białaczkę w maju 1956 roku. Dwukrotnie został odznaczony Złotym Krzyżem Zasługi.

"Kartka dla Powstańca" - to projekt organizowany przez kampanię BohaterON – włącz historię! Polega na tym, że ludzie, którym bliska jest historia Powstania Warszawskiego, wysyłają kartki zaadresowane do bohaterów 44 roku. – Spędziłem wiele godzin na stronie Muzeum Powstania Warszawskiego i czytałem życiorysy Powstańców – opowiada Bartek, pochodzący z Włocławka, który od kilku lat wysyła listy do uczestników Powstania. Jedną z takich osób był Kazimierz Wilczyński, pseudonim Orlik, żołnierz "Żywiciela". Kiedy Powstaniec otrzymał kartkę od Bartosza, chciał na nią odpowiedzieć. W liście nie podano jednak adresu zwrotnego. Kazimierz Wilczyński poprosił więc o pomoc swoją wnuczkę Zuzannę. Ta skontaktowała się z Bartkiem przez Internet. Między młodymi zawiązała się znajomość…

Nawet 14 milionów Polaków dotyka wykluczenie komunikacyjne. Tak podaje Klub Jagielloński. Grupą, która najbardziej cierpi z powodu nieistniejącej lub źle zorganizowanej komunikacji jest młodzież mieszkająca poza miastem. Każdy młody człowiek musi znaleźć sposób, aby dotrzeć do szkoły albo po prostu na dodatkowe zajęcia czy spotkanie ze znajomymi. Często z tych ostatnich rezygnują, bo autobusy jeżdżą za rzadko albo o pewnej porze nie jeżdżą wcale, a oni po prostu nie mają jeszcze prawa jazdy albo pieniędzy na samochód. W których miejsca w Polsce problem jest największy? Jak wygląda tam kwestia autobusów? Jak często kursują? Z jakich rzeczy młodzi muszą rezygnować ze względu na słabą komunikację miejską?

Cały świat zaczął myśleć o oszczędzaniu wody. Ale jak my sami możemy dołożyć swoją cegiełkę, tak prywatnie? Uczą o tym w szkołach, prowadzą zajęcia na ten temat organizacje ekologiczne. Czy trafia to do młodego pokolenia, czy myślą o tym problemie dzisiaj i czy korzystają z tej wiedzy...

Reportaż historyczny o stalinowskich zbrodniach popełnionych na Polakach. O swoich losach i losach najbliższych, a także o badaniach dotyczących tego tematu opowiadają Polacy mieszkający w Rosji i na Białorusi, a także rosyjscy historycy niezależni.