Reportaże i dokumenty Polskiego Radia

Polskie Radio upamiętniło swoich pracowników, którzy we wrześniu 1939 r. mobilizowali Polaków do obrony przed inwazją wojsk niemieckiej Trzeciej Rzeszy. W Polskim Radiu odsłonięto tablicę pamiątkową. Przez cały miesiąc bardzo ciężkich walk w obronie Warszawy Polskie Radio nadawało komunikaty, informowało o niebezpieczeństwach, pomagało przetrwać mieszkańcom Warszawy. Trudno sobie wyobrazić, co przeżywali pracownicy Polskiego Radia, walcząc o każdy dzień, każdą minutę, każdą sekundę emisji. Na pamiątkowej tablicy umieszczono kilkadziesiąt nazwisk radiowców, ale może być ona uzupełniana. Świadectwem bohaterstwa pracowników rozgłośni Polskiego Radia są też ocalone przez nich stalowe płyty gramofonowe z nagraniami z września 1939 r., m.in. z przemówieniami prezydenta walczącej stolicy Stefana Starzyńskiego i ministra spraw zagranicznych Józefa Becka.

Na mocy postanowień traktatu wersalskiego podpisanego w czerwcu 1919 roku Polska zorganizowała w Wolnym Mieście Gdańsku własną służbę pocztowo-telegraficzną. Oczywiście obok istniejącej gdańskiej. Zawieszono polskie skrzynki pocztowe, a umundurowani w polskie uniformy pocztowcy pojawili się na ulicach miasta. Zarówno władze, jak i znaczna część niemieckiego społeczeństwa Gdańska nigdy tego faktu nie zaakceptowała. Kilkanaście lat funkcjonowania Poczty Polskiej naznaczone było konfliktami i szykanami ze strony niemieckiej. Tuż przed wojną dochodziło do aktów fizycznej agresji wobec pocztowców. Potem było już coraz gorzej. Zapraszam do opowieści o bohaterstwie obrońców Poczty Polskiej i niewyobrażalnym okrucieństwie, które człowiek zgotował człowiekowi. Reportaż "Człowiek-człowiekowi" w realizacji Aleksandry Woźniak.

Od roku na warszawskiej Woli działa chór mówiony kobiet. To grupa artystyczna prowadzona przez aktorkę i reżyserkę Hankę Brulińską. To przestrzeń, która daje kobietom szansę na rozwój własnych umiejętności i talentów. Na zajęcia przychodzą panie w różnym wieku, wykonujące różne zawody. Łączy je kilka rzeczy. Chcą aktywnie spędzać czas wolny. Nie boją się trudnych pytań, odkrywać nowe horyzonty. Dzielą się swoimi trudnymi, codziennymi doświadczeniami… Co ważne, między kobietami zawiązują się również  przyjaźnie. Czego dowiedziały się o sobie, po roku zajęć w Wolskim Centrum Kultury…?

Denuncjowanie i oszczędzanie wody staje się coraz bardziej konieczne. O czym przekonali się ostatnio mieszkańcy górskich miejscowości. Wszystko przez anomalie pogodowe. Brak wystarczającej ilości opadów i długotrwała susza w tym roku sprawiły, że w okresie letnim powysychały przydomowe studnie, a co za tym idzie część mieszkańców górskich miejscowości nie miało w te wakacje dostępu do bieżącej wody. W niektórych domach brakowało dostępu do bieżącej wody nawet przez kilka tygodni. Głównie ci, którzy korzystają tylko z przydomowych studni. Spadek wód gruntowych spowodował ich wysychanie. Tak było m.in. w gminie Gródek nad Dunajcem, gdzie nie wszędzie jest doprowadzona sieć wodociągowa. Problem jest trudny do rozwiązania, bo rozbudowa sieci w górskim terenie jest bardzo kosztowna. W niektórych miejscach ze względu na rozproszenie domów wręcz niewykonalna - mówi wójt gminy Józef Tobiasz. Problemy z brakiem wody pojawiły się też m.in na terenie Podegrodzia, czy Kamionki Wielkiej.

3 września w Ogrodzie Saskim w ramach Narodowego Czytania lekturą były "Ballady i romanse" Adama Mickiewicza. Z tej okazji przedstawiamy sylwetkę Joanny Żółkowskiej, która wprawdzie nie uczestniczyła w tym wydarzeniu, ale swoją karierę aktorską zaczęła właśnie od roli w spektaklu z epoki romantyzmu. Zagrała Zosię w "Dziadach" Adama Mickiewicza w reżyserii Konrada Swinarskiego w Teatrze Starym w Krakowie. Zaś na swój jubileusz 50-lecia pracy aktorskiej wybrała sztukę francuskiego autora poświęconą Chopinowi. To też okazja do przypomnienia jej znakomitych ról w teatrze, filmie i teatrze telewizji. Ale to też okazja do opowieści o znakomitej aktorce i niezwykle ciekawej kobiecie. A mało kto wie, że też pisarce…

Opowieść o losach Adama Dudały wyróżniona w konkursie o Grand Prix Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji w 2013 za "niezgodę na krzywdę choćby jednego człowieka i poszukiwanie prawdy". Adam Dudała spędził już w więzieniu ponad 12 lat. Skazany został na 25 lat za zabójstwo, którego - jak mówi - nie popełnił. Sceptycy zaczęli mu wierzyć, gdy sędzia Barbara Piwnik oceniała dowody w trzech procesach, pośrednio związanych z Adamem Dudałą. Jej odkrycia podważyły wiarygodność świadków w jego procesie. Sprawę badali także dziennikarze telewizyjni, prasowi, detektywi i znaleźli kolejne argumenty przemawiające za rozpatrzeniem sprawy na nowo. Ostatnio do tego grona dołączył też prawnik z Fundacji Helsińskiej. Oni wszyscy chcą za wszelką cenę  doprowadzić do wznowienia postępowania sądowego, które pozwoliłoby przedstawić nowe dowody. Za to wymiar sprawiedliwości za wszelka cenę nie chce do tego dopuścić. Dlaczego?

W 1999 roku doszło do podwójnego zabójstwa. Od ran postrzałowych w pobliżu jednej ze szczecińskich stacji benzynowych zginęli Marek C. i Robert S. Za tę zbrodnię w marcu 2001 roku Sąd Okręgowy w Szczecinie skazał na dożywocie Arkadiusza Kraskę. Wyrok ten utrzymał 3 lipca 2001 roku Sąd Apelacyjny w Poznaniu. 45-letni Arkadiusz Kraska, po 20 latach zamknięcia w więzieniu, usiłuje znaleźć swoje miejsce na wolności i zrozumieć proces sądowy i postawę prokuratury.

Echa ludzkich losów zaklęte w trzech pomnikach: w Helenowie, Woli Gułowskiej i sercu rezerwatu Jata przypominają o następstwach, jakie dla polskiego wojska oznaczał w 1939 r. pakt Ribbentrop-Mołotow. Janina Tymińska z Helenowa miała 7 lat, kiedy na kocach po bitwie pod Wolą Gułowską przyniesiono rozszarpanych żołnierzy. Od tamtej pory opiekuje się mogiłami. Mieszkańcy Helenowa nie oddali poległych żołnierzy na żaden cmentarz, zrobili im na środku wsi swój. To tak jakby chcieli, by pomiędzy nimi zamieszkali. Postawili im pomnik, który potem jeden z rodziny poległych zmienił na inny. Drugi pomnik to budynek użyteczności publicznej - Dom Kultury Pomnik Czynu Bojowego Kleeberczyków, a w nim nowoczesna multimedialna placówka muzealna. Do trzeciego pomnika docieramy, pokonując spory kawałek leśną drogą rezerwatu Jata, gdzie stacjonował oddział Wacława Rejmaka ps. "Ostoja". Tu spotykamy ostatnich żyjących partyzantów związanych m.in. z bitwą pod Gręzówką: mjr. Polikarpa Paducha i por. Stanisława Osypińskiego.

Dziś uczniowie wracają do szkoły i kończy się ich wakacyjna beztroska. Ale 1 września 1939 r. zamiast pierwszego dzwonka na lekcje zabrzmiały obce dźwięki wojny, a uczestniczenie w lekcjach stało się ryzykiem, przez które można było stracić życie. W 1946 r. Ministerstwo Oświaty ogłosiło konkurs dla uczniów na wypracowania pt. "Moje przeżycia wojenne". W sumie w Archiwum Akt Nowych jest ich około 600. Są obrazowe, poruszające i też dużo w nich dźwięku. Wspomnienia uczniów z II wojny światowej czytają współcześni nastolatkowie. Wypracowania dziecięce spisane w 1946r. można znaleźć na stronie zapisyterroru.pl. W reportażu swoich głosów użyczyli uczestnicy warsztatów historycznych w Muzeum Domu Pileckich: Oliwia Depta, Natalia Kurta, Oliwia Podbielska, Kamil Łukasiak, Szymon Trzciński oraz Jeremiasz Cieśluk.

W Sali BHP przygotowywana jest wystawa artysty, fotografującego Stocznię Gdańską oraz tereny postoczniowe od końca lat 90. XX wieku, ale także bohaterów wydarzeń, które doprowadziły do powstania Solidarności – 44-latka Michała Szlagi. Tytuł ekspozycji: "Stocznia. W tym samym mniej więcej czasie, czyli od początku sierpnia, w jednej z ocalałych hal, na terenie dawnej tzw. Stoczni Cesarskiej, realizowano premierę spektaklu pod tytułem "Anna". Aktorka – Agnieszka Przepiórska – zaproponowała Annie i Michałowi Grubmanom realizację  spektaklu o Annie Walentynowicz. Postanowiono pokazać ten spektakl 14 sierpnia, w 42. rocznicę wybuchu strajku w Stoczni Gdańskiej. Wyreżyserowała go Anna Gryszkówna na podstawie scenariusza Piotra Rowickiego. Źródłem tego scenariusza była biografia autorstwa Doroty Karaś i Marka Sterlingowa – "Walentynowicz. Anna szuka raju".