Reportaże i dokumenty Polskiego Radia

To opowieść o marzeniach, które rodzą się z odwagi i codziennego wysiłku, niewidocznego dla świata. Reportaż zagląda za kulisy pracy młodych tancerzy ze Starego Sącza, Emilii i Franciszka Dubielów, Mistrzów Świata i Polski w tańcu jazzowym, oraz ich dziewięcioletniej siostry Kai, stawiającej pierwsze kroki na międzynarodowych scenach. Za medalami, tytułami i owacjami kryją się lata wyrzeczeń, bolące mięśnie, brak wolnych weekendów i nieustanna walka z własnymi słabościami. To historia talentu, który rozkwita tylko wtedy, gdy wspiera go determinacja i poświęcenie całej rodziny.

Czy da się obudzić zapomnianą tradycję? W Cieplicach Śląskich-Zdroju ktoś postanowił to sprawdzić. Po 80 latach przerwy wrócił Tallsackmarkt, dawny Jarmark Długich Worków, dziś znany jako Jarmark Safanduły. Kiedyś przyciągał tłumy kupców i gości z okolic, a nawet z zagranicy. Jego korzenie sięgają czasów pogańskich i gdyby trwał nieprzerwanie, byłby najstarszym jarmarkiem w Europie. Dziś znów tętni życiem. Są stragany, rękodzieło, regionalne smaki, trochę chaosu, trochę wiatru, dużo emocji i dobrej energii. A za tym wszystkim stoi Renata Czaplińska, ciepliczanka, która uwierzyła, że lokalna historia może wrócić na swoje miejsce. Reportaż "Jarmark-reaktywacja” to spacer po cieplickim parku i placu, między straganami., ludźmi i wspomnieniami. Autorka sprawdza czy naprawdę warto wracać do przeszłości i co można w niej odnaleźć dzisiaj.

Białoruski dziennikarz o polskich korzeniach, Andrzej Poczobut, od pięciu lat siedzi w więzieniu. Aresztowany 25 marca 2021 roku, skazany w 2023 na osiem lat kolonii karnej, trafił tam tylko za uczciwe wykonywanie swojej pracy. Dziennikarstwo było dla niego misją, a marzeniem wolna i demokratyczna Białoruś. Koledzy z redakcji "Gazety Wyborczej" mówią wprost, że to osobisty więzień Łukaszenki. Nie złamały go groźby ani kolejne zatrzymania. Nie wyjechał z ukochanego Grodna, choć proszono go, by ratował siebie i rodzinę. Został tam, gdzie, jak powtarzał, jest jego miejsce i obowiązek. Wciąż opisywał to, co władza chciała ukryć. Jego przyjaciele wciąż walczą, by świat o nim nie zapomniał i by mógł wrócić do redakcji w Warszawie. Reportaż powstał pod redakcją Janusza Deblessema.

Reportaż opowiada o jednym z najbardziej niezwykłych zwierząt polskich lasów, łosiu, który po II wojnie światowej niemal zniknął z naszego krajobrazu. Gdy w latach 90. jego populacja ponownie zaczęła dramatycznie spadać, niespodziewanymi sprzymierzeńcami okazały się środowiska myśliwskie. To właśnie na ich wniosek w 2001 roku wprowadzono moratorium zakazujące polowań na łosie. Dziś, po latach ochrony, wraca pytanie czy i kiedy znów będzie można na nie polować? Łoś nadal figuruje jako zwierzyna łowna, a chętnych na takie trofeum w Polsce nie brakuje. Zwolennicy powrotu do odstrzałów powtarzają trzy argumenty - populacja łosia jest zbyt duża, zwierzęta powodują wypadki drogowe i wyrządzają szkody w uprawach i lasach. Czy naprawdę zaczyna brakować dla nich miejsca, czy może to my coraz bardziej wkraczamy w ich przestrzeń? I dlaczego los łosia wciąż budzi tak gorące dyskusje.

Reportaż to wspomnienia Julity Maciejewicz‑Ryś, wnuczki Eugeniusza Kwiatkowskiego, jednego z ojców sukcesu Gdyni. Kwiatkowski, wybitny inżynier chemik, wicepremier oraz minister przemysłu i handlu, a później minister skarbu, nadał budowie portu tempo, które odmieniło losy miasta i uczyniło je polskim "oknem na świat". To dzięki jego wizji powstała także flota handlowa, uniezależniająca kraj od obcych armatorów. Wnuczka wspomina lata spędzone u dziadków w Sopocie jako najpiękniejszy czas dzieciństwa. Podkreśla jego pracowitość, spokój i czułość, cechy, dzięki którym mimo powojennych trudów potrafił stworzyć rodzinie bezpieczny, pełen miłości dom.

Z początkiem wiosny na drogach pojawia się coraz więcej rowerzystów. Rosnąca popularność dwóch kółek idzie w parze z rozwojem infrastruktury. Powstają nowe ścieżki rowerowe, a wraz z nimi kolejne programy edukacyjne dotyczące bezpieczeństwa komunikacyjnego. Autorka reportażu zadaje kilka ważnych pytań. Jak zachowują się rowerzyści na drogach? Jak widzą ich policjanci, piesi i kierowcy? Jak duża jest skala wypadków z ich udziałem? Jakie błędy popełniają najczęściej? I co zrobić, by poprawić bezpieczeństwo wszystkich uczestników ruchu? Reportaż powstał w 2019 roku.

Reportaż opowiada o pierwszym w Polsce procesie o kradzież głosu przy wykorzystaniu sztucznej inteligencji i to głosu jednego z najbardziej rozpoznawalnych lektorów, Jarosława Łukomskiego. Lektor oskarża firmę JFC Polska o bezprawne wykorzystanie jego brzmienia w materiałach promocyjnych. W procesie sąd powołał biegłego, który ma ocenić, czy w reklamach rzeczywiście słychać Jarosława Łukomskiego. Prezes spółki zasłania się niewiedzą i chorobą pracownika odpowiedzialnego za kampanię. Reportaż zagląda też za kulisy pracy lektorów, pokazuje drogę zawodową Jarosława Łukomskiego i odsłania szerszy problem, rosnącą skalę wykorzystywania przez sztuczną inteligencję cudzych głosów, wizerunków i treści bez zgody twórców.

Reportaż o rodzącej się w dzieciństwie fascynacji światem wyobraźni, która z czasem przerodziła się w niezwykłą, rodzinną misję. Jan Tokarczyk wraz z żoną prowadzi w małopolskiej Przysietnicy Teatr Lalek Bajka, miejsce, gdzie bajki stają się nie tylko opowieściami dla najmłodszych, lecz także pełnymi ciepła drogowskazami, niosącymi wartości i emocje. Bohater reportażu pokazuje, że teatr może być sposobem na dostrzeganie dobra w codzienności. To także historia o lokalnym zaangażowaniu i mocy rodzinnej współpracy, o miejscu, które potrafi inspirować i przypominać, że nawet niewielki teatr może zmienić sposób, w jaki patrzymy na świat.

Jazda na motocyklu bywa czymś więcej niż hobby. Potrafi stać się życiową pasją. Tak było w przypadku bohaterki reportażu, Ireny Kwapisz. W 2009 roku, gdy powstał reportaż, miała 89 lat i od ponad sześciu dekad żyła w świecie motocykli. Prawo jazdy zdobyła w 1954 roku, a motocyklowy warsztat prowadziła najpierw z mężem, potem samodzielnie. Każdego dnia rozkręcała silniki i pomagała miłośnikom zabytkowych maszyn przywracać je do życia. Warsztat prowadziła aż do 94. roku życia. Swoją miłość do motocykli przekazała kolejnym pokoleniom - synowi i wnuczce.

Helena Pilejczyk na jednym z pierwszych treningów upadła na lód, lecz natychmiast wstała i pobiegła dalej, by trener tego nie zauważył. Osiem lat później, w 1960 roku, zdobyła brązowy medal na igrzyskach w Squaw Valley, otwierając nowy rozdział w polskim łyżwiarstwie szybkim. Reportaż Antoniego Rokickiego przypomina zmarłą trzy lata temu olimpijkę z Elbląga, która bez wsparcia dietetyków i psychologów ustanowiła 40 rekordów Polski i wychowała kolejne pokolenia sportowców. Kierowała się fair play, przyjaźniła z rywalką Elwirą Seroczyńską, a mimo problemów zdrowotnych zawsze wykazywała ogromną siłę walki. O siebie i o bliskich.