Reportaże i dokumenty Polskiego Radia

Czy do uratowania raju potrzebny jest cud? Od ponad sześciuset lat słychać tu ptaki, żaby i plusk wody. Trudno uwierzyć, że ten świat mógł zniknąć. Kiedy 22 Stawy Podgórzyńskie w Karkonoszach zostały wystawione na sprzedaż za astronomiczną cenę, wielu ludzi zadało sobie pytanie, czy da się jeszcze ocalić to miejsce. Rozpoczął się wyścig z czasem, pełen niepewności, emocji i zwrotów akcji. To opowieść o ludziach, których połączyła troska o niezwykły zakątek przyrody: mieszkańcach, przyrodnikach i wszystkich, którzy uwierzyli, że warto walczyć o wspólne dobro, bo niektórych miejsc po prostu nie wolno stracić. Ta historia pokazuje, że również za drzwiami urzędów rodzą się emocje, determinacja i prawdziwe zaangażowanie. A kiedy wydawało się, że szanse są coraz mniejsze… zdarzył się cud.

Centrum Archiwistyki Społecznej tworzy wyjątkowe archiwum pamięci mieszkańców Polski. W wybranych miejscowościach organizuje spotkania, podczas których mieszkańcy udostępniają do skopiowania rodzinne fotografie, często także te sprzed II wojny światowej. Z zebranych zdjęć powstają "bazy pamięci lokalnej", dokumentujące losy ludzi, przemiany obyczajowe oraz historię lokalnych społeczności. Bohaterką reportażu jest Teresa Świerkot z Pszczyny. Od lat z pasją popularyzuje historię swojego miasta, pszczyńskiego zamku i związanej z nim księżnej Daisy. Podziwia ją za niezależność, silny charakter i działalność na rzecz najuboższych. W rocznice związane z Daisy angażuje się w wydarzenia historyczne, często nawiązując strojem do swojej bohaterki. Wspomina też własne dzieciństwo naznaczone biedą, życie w szkolnym budynku, śląską "godkę" oraz losy dziadka przymusowo wcielonego do niemieckiego wojska.

"Nie ma nic piękniejszego niż zapach lata, smak świeżych truskawek i ciepły piasek pod stopami" - mówiła Astrid Lindgren. I właśnie o takim czasie, pełnym słońca, odpoczynku i wakacyjnych przygód opowiada reportaż Urszuli Żółtowskiej. Autorka zwraca uwagę na zaskakujące zjawisko - wielu Polaków nie potrafi naprawdę odpoczywać. Zamiast regenerować siły podczas urlopu, myślimy o pracy, obowiązkach i sprawach, które czekają na nas po powrocie. Jak sprawić, by wakacyjny czas rzeczywiście pozwolił nam odetchnąć i nabrać energii?

Polinezja, rajskie wyspy na odległym Południowym Pacyfiku. Lazur laguny, kobalt oceanu, malownicze skały, błękitne niebo i barwny świat podwodny. Turystyczne eldorado. Miliony turystów i codzienne życie mieszkańców. Jednym z bohaterów reportażu jest Christian Mozgawa, Francuz polskiego pochodzenia, który przybył na Tahiti z tęsknoty za słońcem. Drugi to Hel Nui, który urodził się na wyspie Raiatea. Historia Christiana splata się z życiem Hel Nui. Obydwaj są obywatelami Republiki Francuskiej. Ale czy oprócz huraganów, które nawiedzają wyspy, czają się tutaj inne niebezpieczeństwa? Realizacja akustyczna reportażu: Michał Czajkowski

Przemysław Paczkowski od kilku miesięcy prowadzi w Elblągu tak zwane Męskie Kręgi. To grupa, która działa pod patronatem Fundacji Masculinum z Warszawy. Zrzesza mężczyzn, którzy chcą szczerze porozmawiać o swoim życiu. Mówienie o własnych potrzebach i emocjach nadal jest dla wielu współczesnych mężczyzn sporym wyzwaniem. Wielu z nich bagatelizuje problemy ze zdrowiem fizycznym, psychicznym i zgłasza się po pomoc lekarza, dopiero gdy dopada ich życiowy kryzys. Podobnie było u Przemysława Paczkowskiego. Sam wspomina, że żył szybko, pracował dużo, ale zaniedbywał zdrowie. Punktem przełomowym okazał się jednak rozpad jego małżeństwa. Nałożenie się problemów doprowadziło go na skraj wyczerpani. Kilka miesięcy temu Przemysław podjął leczenie i usłyszał od lekarza diagnozę: AuDHD, czyli współwystępowanie ADHD oraz spektrum autyzmu. Dzięki temu zaczął na nowo budować swoje życie.

Tadeusz Konwicki to jeden z najwybitniejszych polskich pisarzy i reżyserów. Urodził się na Wileńszczyźnie. Jako nastolatek walczył w Armii Krajowej, później w partyzantce. Po wojnie przyjechał do Warszawy. Początkowo zaangażował się w socrealizm, by z czasem stać się jednym z najostrzejszych krytyków PRL-u. Grał z czytelnikami i widzami w ciągłą, nieoczywistą grę. Wciągał ich do realistycznego świata fikcji. Jako człowiek był skomplikowany. Asceta z wielkim poczuciem humoru i skryty. Kochał koty, długie spacery i spotkania w Czytelniku i u Bliklego. Reportaż "W pośpiechu" przypomina życie i twórczość Tadeusza Konwickiego.

Były kolporterkami niezależnych wydawnictw, organizowały punkty informacyjne, redagowały biuletyny, łączyły ludzi i pisały na maszynach. A jednocześnie pracowały zawodowo, wychowywały dzieci i prowadziły domy. Wiele historii nigdy nie ujrzałoby światła dziennego, a niejedna osoba nie otrzymałaby pomocy gdyby nie one. To reportach o kobietach w KORze. Reportaż to spotkanie z Heleną Łuczywo, Ewą Milewską i Danutą Kuroń, kobietami, które nie tylko były świadkami historii, ale ją współtworzyły. Mija 50 lat od wydarzeń w Ursusie i Radomiu, które doprowadziły do powstania KOR u. Jak wyglądał tamten czas ich oczami? Jakie emocje, ryzyko i codzienność kryły się za wielkimi słowami o oporze i solidarności? To opowieść o sile i codzienności PRL-u, która nie potrzebowała wielkich deklaracji bo działała w ciszy. Konsekwentnie, dzień po dniu.

Optymistyczna historia pana Adama, który wyszedł z kryzysu bezdomności. Do schroniska trafił mając przy sobie jedynie jedną reklamówkę. Wkrótce został objęty programem prowadzony przez Towarzystwo św. Brata Alberta, które razem z gminą pomagają zacząć nowe życie w nowym mieszkaniu. Pan Adam ze schroniska trafił do tak zwanego mieszkania treningowego. Mieszkają w nim 3-4 osoby i na nowo uczą się odpowiedzialności za siebie. Za pokój muszą pokój, ale ceny te są znacznie niższe niż na wolnym rynku. Muszą też dbać o porządek i znaleźć pracę. Nie wolno też przyjmować żadnych substancji psychoaktywnych. Mieszkając w takim mieszkaniu można złożyć wniosek do miasta o przyznanie lokalu socjalnego. Pan Adam złożył taki wniosek, a na mieszkanie czekał około dwóch lat. Kiedy dostał klucze wyremontował je, a z czasem wykupił. W środowisku nazywany "deweloper", oczywiście z przymrużeniem oka.

Muzyka klasyczna w murach więzienia. Orkiestra Polskiego Radia w Warszawie zagrała na przełomie maja i czerwca dwa koncerty w więzieniu na Białołęce. Jeden dla osadzonych, a drugi dla dzieci osadzonych, które rodzice-więźniowie zaprosili do aresztu na dzień dziecka. W sali przyozdobionej balonami, kolorowymi rysunkami postaci z kreskówek odbyło się niecodzienne i wzruszające spotkanie. Dyrektor Orkiestry, Kajetan Prochyra, przyznaje, że w ten sposób muzycy chcieli stworzyć przestrzeń i okazję, w której dzieci mogły się swobodnie spędzić czas z rodzicami. W ten sposób przez parę godzin przenikały się dwa światy, świat za kratami i świat sztuki, która daje wolność. Czy muzyka klasyczna może poruszyć więźniów? Czy ma moc resocjalizacji? I jakie emocje towarzyszą muzykom przyzwyczajonym do biletowanych koncertów dla melomanów.

We Wrocławiu działa program, który pokazuje, że z miejskiej ławki można trafić do własnego mieszkania. Towarzystwo św. Brata Alberta wraz z gminą prowadzi system mieszkań treningowych dla osób w kryzysie bezdomności. Warunkiem jest praca i udział w warsztatach rozwojowych. Po 2-3 latach uczestnicy otrzymują lokale socjalne. W reportażu historia Pana Adama, który po 20 latach bez adresu dziś mieszka na swoim oraz Pani Anny, która po udarze straciła zdrowie i dorobek życia, teraz czeka na przydział własnego lokalu.