Reportaże i dokumenty Polskiego Radia

Ma 34 lata, jest drobna i ma wygląd nastolatki, a zajmuje się filmową kaskaderką. Bohaterka reportażu, Zofia Presz sama mówi, że tym co pcha ją w życiu do przodu jest możliwość rozwoju i pracy nad rzeczami, które są trudne, żeby stały się mniej trudne. W dzieciństwie marzyła o pracy z końmi w cyrku. Dziś o obecności zwierząt w cyrku, nie chce słyszeć. W wieku 19 lat została pierwszą warszawską dorożkarką. Życie zmieniło jej plany, gdy w czasie covidu, nie jeździły dorożki, a trzeba było utrzymać i konie i siebie. Ponieważ trenowała akrobatykę, sztuki walki i capoeirę, brazylijską sztukę walki, postanowiła zostać kaskaderką filmową. W kaskaderce odnajduje coś bardzo dla niej ważnego, pracę w grupie. To mniej niej ważniejsze niż zrobienie numeru solo, gdy bardzo dużo ludzi musi się zgrać i kiedy im to wyjdzie. Na swoim koncie ma udział w około trzydziestu filmach i reklamach. Lubi samochodówki i skoki z wysokości. I lubi swoje życie, bo żyje tak jak chce.

Pani Daniela jest dyplomowanym analitykiem medycznym. Skończyła biologię na UMCS-ie w Lublinie. Zafascynowała się mikrobiologią, a po studiach zaczęła pracować w laboratorium medycznym. Od wielu lat prowadzi własne. Robi badania i potrafi je zinterpretować, pomaga w ten sposób pacjentom zanim się dostaną do lekarza. Dodatkowo sama pobiera krew. Mówi, że pomimo 82 lat rękę ma pewną. Bohaterka reportażu ma swoje sposoby, żeby po wkłuciu nie zostawał siniak. A jeśli pojawi się strachliwy pacjent, to Pani Daniela tak go zagaduje, że nawet nie wiadomo kiedy igła trafia w żyłę.

Historia Kozaków wraca dziś na Ukrainie z nową siłą. Karmi narodową mitologię, która pomaga przetrwać czas bezlitosnej wojny. Rosyjska agresja nie ustaje, a poczucie niesprawiedliwości narasta. Wojna wyznacza rytm życia Ukrainy. Widać ją wszędzie. Żółto-niebieskie flagi łopoczą na cmentarzach, wojskowe pickupy pędzą przez drogi, mężczyźni bez kończyn siedzą na ławkach pod szpitalami. Czy wszystko to oznacza, że doszło do militaryzacji społeczeństwa? Autorzy reportażu odwiedzają szkołę dronów Trzeciej Brygady Szturmowej i nacjonalistyczny obóz młodzieżowy Chołodnyj Jar. Są także na wojskowym pogrzebie na Chortycy w Zaporożu. A całość dopełnia komentarz filozofa Wołodymyra Jermołenki, szefa ukraińskiego PEN Clubu.

Reportaż przenosi słuchaczy do Czańca, rodzinnej miejscowości kuzynów Karola Wojtyły. Reporterka odwiedziła to miejsce w 2005 roku, próbując odpowiedzieć na pytanie, jak krótkie, lecz niezapomniane spotkania z "Wujaszkiem" wpłynęły na życie jego bliskich? Czerwiec był dla Polaków miesiącem szczególnym, bo właśnie wtedy odbywały się papieskie pielgrzymki Jana Pawła II do ojczyzny. Wyjątkowe znaczenie miała pielgrzymka z 1987 roku, uznawana przez wielu historyków za najbardziej polityczną. Jej przesłanie wzmacniało społeczne dążenia do wolności i tworzyło warunki dla przełomu, który nastąpił w 1989 roku. Symbolem tej zmiany stały się pierwsze częściowo wolne wybory z 4 czerwca 1989 roku, rozpoczynające proces demokratycznych przemian w Polsce.

Reportaż to wyprawa na daleką północ Kanady, śladami ludzi, którzy przed ponad stu laty poszukiwali tu złota. To spacer przez surowe krajobrazy Jukonu aż do legendarnego miasteczka Skagway, dziś wielkiej atrakcji turystycznej tylko latem, ale niegdyś bramie do legendarnej krainy złota i łez, do mroźnego Klondaik. Alaska jest pięciokrotnie większa od Polski, a zamieszkuje ją niespełna 800 tysięcy ludzi, z czego około 300 tysięcy to mieszkańcy Anchorage. Stany Zjednoczone dzielą z Kanadą nie jedną, ale dwie granice. Pierwsza biegnie w poprzek całego kontynentu, druga wzdłuż kanadyjskiego Jukonu. Dlatego Amerykanie, żeby dostać się drogą lądową do swojego największego stanu, czyli na Alaskę, muszą przez dwa lub trzy dni jechać przez Kolumbię Brytyjską. Dziś jednak większość wybiera samolot.

Roman Kosecki to legenda piłkarskiego boiska, najczęściej z numer 10 plecach. 69 występów w reprezentacji Polski i były zawodnik między innymi Legii Warszawa, Galatasaray SK, Atletico Madryt czy FC Nantes. Boiskowy buntownik z długimi włosami i kolczykami, ale też i człowiek, który miał zawsze własne zdanie i potrafił walczyć o swoje. Teraz, na piłkarskiej emeryturze, spełnia swoje marzenia. Założył własną szkółkę piłkarską, miejsce, gdzie młodzi zawodnicy uczą się nie tylko techniki gry w piłkę nożną. Kosecki przekazuje im także swoje doświadczenia zdobyte na największych stadionach Europy. Lata kariery Romana Koseckiego to opowieść o transferach "za walizkę dolarów", o poznawaniu świata i próbach budowania profesjonalnych warunków gry dla reprezentacji. To także rozdział polityczny, praca w sejmie udział w tworzeniu Orlików. I trudne momenty, jak zakończenie reprezentacyjnej kariery z czerwoną kartką, które, jak się okazuje, Kosecki dziś widzi z zupełnie innej perspektywy.

Za sprawą misji Artemis II w kwietniu 2026 roku, po 53 latach, ludzie wrócili w okolice Księżyca. A wielu Polakom wróciły wspomnienia pierwszego lądowania człowieka na Księżycu w lipcu 1969 roku. Polska była jedynym krajem bloku wschodniego, który w radiu i telewizji na żywo relacjonował to epokowe wydarzenie. Czyżby Polakom wyjątkowo bliski był Księżyc? Nie może być inaczej, skoro pierwszym człowiekiem na Księżycu wcale nie był Neil Armstrong, tylko Polak, XVI-wieczny szlachcic Pan Twardowski. Kiedy w XX wieku Ameryka i Związek Radziecki dopiero walczyły o wpływy na Księżycu, w Polsce dwóch wpływowych twórców dokonało pierwszego w historii ludzkości podziału Księżyca. Poza wszystkim, oryginalna amerykańska taśma z zapisem z lądowania została skasowana. Sądzono pewnie, że istnieje kopia. A w Polskim Radiu zachował się świetnej jakości zapis audycji dokumentującej wydarzenia z nocy 21.07.1969. Polacy lubią Księżyc, a Księżyc lubi Polaków.

Bohaterami reportażu są mieszkańcy czterech łódzkich kamienic zagrożonych zawaleniem. Powodem są prace przy budowie tunelu kolejowego tuż pod budynkami. Drążenie tunelu przerwano we wrześniu 2024 roku, gdy osunęła się ściana z kilkoma mieszkaniami. Wtedy z zagrożonych katastrofą budowlaną kamienic przeprowadzono około trzystu osób. Dostali propozycje wynajmu lub mieszkania w hotelu. Część mieszkańców mogła do swojego domu. Nadzór budowalny uznał, że, mimo popękanych ścian, ich mieszkania są bezpieczne. Pozostali wciąż czekają.

Kocha konie i pracuje w zawodzie, który właściwie nie istnieje. A jednak trudno bez jego udziału wyobrazić sobie wiele produkcji polskiego kina. Tomasz Biernawski, bohater reportażu Grażyny Wielowieyskiej ze swojej pasji uczynił profesję, a z profesji sztukę. Jest specjalista od koni, militariów, scenografii oraz filmowej rekonstrukcji historycznej. Do licznych filmowych hitów przygotowywał konie, aktorów, jeźdźców, dbał o detale scenografii, a czasem sam stawał przed kamerą. Tomasz Biernawski przyznaje, że w jego życiu dużą rolę odegrał przypadek. Potrafił go jednak dostrzec i wykorzystać. Z wykształcenia jest etnografem, od dziecka fascynowały do Indie. Wiele lat temu założył warszawski studencki klub jeździecki. Ostatecznie jednak to kino stało się jego drogą życiową. Jak sam mówi, jego filmową specjalnością są militaria i konie. Pracował między innymi w produkcjach Jerzego Hofmana, Jerzego Kawalerowicza, Andrzeja Żuławskiego czy Steve’a Spielberga. W sumie przy około 70 filmach.

Reportaż powstał w 2007 roku, kilka dni przed pierwszą rocznicą śmierci Kazimierza Górskiego. Nagrywany był w jego mieszkaniu przy ul. Madalińskiego na warszawskim Mokotowie. Spotykają się dzieci Pana Kazimierza - Urszula i Darek oraz wnuczka Berenika. Mieszkanie pełne jest pucharów, orderów i przeróżnych podarunków gromadzonych tu przez wiele lat. W otoczeniu przedmiotów należących do legendarnego trenera odżywają wspomnienia.