Samfélagið

Maya Staub, starfandi framkvæmdastjóri: Rýnt í rannsókn sem gerð var á upplifunum og reynslu innflytjenda á Íslandi þar sem ljósi var varpað á þær hindranir sem þau standa frammi fyrir - ekki hvað síst þegar kemur að íslenskunni. Málfarsmínúta Helga Lára Þorsteinsdóttir, safnstjóri RÚV: Ólöf Rún Skúladóttir fréttakona ræðir við Lindu Pétursdóttur áriða 1988, rétt áður en Linda keppir í Ungfrú heimur. Við endurflytjum svo viðtal sem var fyrst flutt í Samfélaginu í vor, við íslenskan jarðfræði, Eld Ólafsson, sem fer fyrir námafyrirtæki sem leitar að gulli á Grænlandi - og gott betur en það, hefur fundið það, því fyrr í mánuðinum birtust fréttir um að tíu tonn af gulli hafi fundist í námu sem fyrirtækið vinnur í.

Dagur íslenskrar náttúru er í dag. Samfélagið fór að pæla í fólkinu sem leggur mikið á sig til að nálgast náttúruna okkar og í þeim sem eru að selja, markaðssetja og sýna náttúruna. Þetta er ferðafólkið annarsvegar og ferðaþjónustufólkið hinsvegar. Við ræddum við mægðurnar Ragnheiði Önnu Róbertsdóttur og Sigrúnu Elsu Smáradóttur sem reka ferðaþjónustufyrirtæki sem bíður upp á sérsniðnar ferðir um Ísland, við Perlu Magnúsdóttur sem hefur selt túristum ferðir um árabil og er nú farin að leiðsegja þeim og svo var rætt við nokkra ferðamenn við Hallgrímskirkju og þeir þingaðir um ferðalagið um landið. Á leiðinni í vinnuna eftir Vesturlandsveginum í morgun sá umsjónarmaður Samfélagsins fólk í gulum jökkum vera að grafa. Þetta var neðan við veginn við mörk Blikastaðalands og lands Korpúlfsstaða. Mosfellsbæjarmegin semsagt. Og þegar betur var að gáð kom í ljós að þarna var í gangi fornleifauppröftur. Rétt fyrir neðan þessa alfaraleið sem er Vesturlandsvegurinn. Hermann Hjartarson fornleifafræðingur tók vel í að spjalla við Samfélagið og leiddi okkur í allan sannleika um hvað er þarna á seyði. Málfarsmínúta Eððvarð Atli og Gunnella: fjölskyldan leyfir okkur fylgjast með hvernig gengur í átakinu plastlaus september.

Birgitta Steingrímsdóttir, sérfræðingur í hringrásarhagkerfinu hjá Umhverfisstofnun er ein þeirra sem þar tekur til máls síðar í dag þegar Bláskelin verður afhent, en það er viðurkenning fyrir framúrskarandi plastlausa lausn sem stuðlar að minni plastnotkun og plastúrgangi í samfélaginu. Að afhendingunni lokinni verður haldið málþingið ?Plastvandinn. Reddast þetta?? í Veröld, húsi Vigdísar. Birgitta sest hjá okkur og fer yfir hvernig gengur að leysa plastvandann. Aldís Erna Pálsdóttir, nýdoktor og fuglafræðingur: áhrif skógræktar, mannvirkja, raflína og vega á vaðfugla. Mun söngur sumarsins hverfa? Erpur Snær Hansen, fýlsungabjörgun. Stefán Gíslason flytur okkur svo umhverfispistil í lok þáttar.

Leiðangrar sem farnir hafa verið á vegum Hafrannsóknastofnunar til að mynda hafsbotninn allt frá árinu 2004 hafa leitt í ljós talsvert af rusli á hafsbotninum í kringum landið. Aðallega veiðarfæri sem flest eru úr plastefnum. Petrún Sigurðardóttir líffræðingur hefur rannsakað þetta. Samhliða framþróun í menntamálum hefur meðal menntunarstig aukist töluvert, semsagt fleiri eru með háskólagráður en áður. Þrátt fyrir það er töluverður munur á menntunarstöðu ólíkra félagshópa og þau sem tilheyra hærri stéttum líklegust til að ljúka meiri menntun. VIð ætlum að ræða við Öddu Guðrúnu Gylfadóttur félagsfræðing sem rannsakaði stéttamun í námsvali á Íslandi meistararitgerð sinni í Oxford skóla. Við fræðumst um nýtt orgel í Grafarvogskirkju. Það verður vígt næsta sunnudag en söfnun hefur staðið yfir í nokkurn tíma. Svona orgel kostar nefnilega skildinginn. Svo verður málfarsmínútan á sínum stað og Edda Olgudóttir spjallar um vísindi. Að þessu sinni um hreyfingu og Parkinson sjúkdóminn.

Þingsetning er í dag og Samfélagið heimsótti Alþingi og ræddi við starfsfólk sem var á þönum út um allt hús að undirbúa. Páll Líndal umhverfissálfræðingur flutti pistil.

Við erum alltaf að heyra meira og meira um kolefnisjöfnun, en þessu fyrirbæri er haldið á lofti víða í samfélaginu, hjá fyrirtækjum, stofnunum og einstaklingum, og því haldið fram að með kolefnisjöfnun sé verið að þurrka út kolefnissporið sem fylgir nánast öllum mannanna verkum. En kolefnisjöfnun er hinsvegar flókið dæmi og það er ekki endilega samasemmerki á milli kolefnisjöfnunar og raunverulegar kolefnisbindingar. Áður en farið er í að rýna í raunverulega virkni kolefnisjöfnunar þarf að skilgreina hana betur - og Staðlaráð Íslands vinnur hörðum höndum að því. Viðmælendur: Helga Sigrún Harðardóttir framkvæmdastjóri Staðlaráðs og Haukur Logi Jóhannsson verkefnastjóri loftslagsverkefna Svefnbyltingin er hafin í Háskólanum í Reykjavík en þar stendur nú yfir rannsókn á lífstíl fólks á aldrinum 18-40 ára og mögulegum áhrifum á kæfisvefn. Katrín Ýr Friðgeirsdóttir doktorsnemi við íþróttafræðideild skólans segir okkur meira um þetta. Málfarsmínúta VIð fáum svo neytendaspjall við ætlum að ræða við Ívar Halldórsson stjórnanda evrópsku neytendavaktarinnar um helstu umkvörtunarefni ferðalanga sem rata inn á þeirra borð.

Helena Jónsdóttir sálfræðingur hefur starfað á ýmsum vettvangi fyrir samtökin Lækna án landamæra. Við ætlum að forvitnast um störf hennar og þeirra, en verið er að auglýsa eftir fólki. Við sláum svo á þráðinn til Finnlands og heyrum hljóðið í Guðmundi Fylkissyni lögreglumanni sem starfar þessa dagana með lögreglunni í Helsinki. Málfarsmínúta Gunnella Hólmarsdóttir og Eððvarð Birgisson: Plastlaus september, Gunnella og Ebbi ætla að taka þátt í átakinu.

Jörð skalf í nótt við Grímsey. Páll Einarsson, jarðeðlisfræðingur, fræðir okkur um skjálftana og hvað er þarna á seyði. Vorið 2011 brutust út blóðug átök í Sýrlandi. Og enn er barist. Ólöf Ragnarsdóttir fréttamaðir ræðir við okkur um stríð í Sýrlandi. Nýr pistlahöfundur flytur sinn fyrsta umhverfispistil - Bryndís Marteinsdóttir, plöntuvistfræðingur.

Lúðvík Geirsson hafnarstjóri í Hafnarfirði: Það eru miklar framkvæmdir fyrirhugaðar við höfnina í Straumsvík vegna áforma um niðurdælingu á koltvísýringi fyrir Carbfix verkefnið. . Svana Andrea Halldórsdóttir, hjúkrunarfræðingur: Svana starfar á landspítalanum, en ætlar að söðla um og verða hjúkkan á Tene - flytja til Tenerife og bjóða þar upp á hjúkrunarþjónustu fyrir Íslendinga, sem dvelja þar í þúsundatali, sérstaklega yfir vetrarmánuðina. Ruslarabbið Málfarsmínúta Vísindaspjallið með Eddu Olgudóttir - hún ætlar að ræða um tengsl frunsu og hlaupabólu við alsheimers.

Anna Heiða Ólafsdóttir, fiskifræðingur hjá Hafró: Í sumar var farinn umfangsmikill rannsóknarleiðangur þar sem magn uppsjávarfiska í norðaustur Atlantshafi var metið. Í leiðangrinum í sumar mældist útbreiðsla makríls mun meiri við Ísland samanborið við síðustu tvö ár. Arna Laufey Steinarsdóttir: Við heyrum um áhugaverða meistarannsókn í viðskiptafræði sem kannaði áhrif persónuleika fólks á skattasiðferði og áform um skattsvik. Hvað er það við persónueinkenni fólks sem hefur mótandi áhrif á skattasiðferði þeirra, það er hversu líkleg þau eru til að borga skattana sína með glöðu geði eða hvort þau reyna að skjóta undan skatti við hvert tækifæri. Anna Sigríður Þráinsdóttir, málfarsráðunautur: Má kalla pizzu pissu? Og fleiri pælingar um framburð á til að mynda kaffidrykkjum, bakkelsi og réttum sem koma erlendis frá.