Samfélagið

Ragnhildur Friðriksdóttir sérfræðingur hjá Byggðastofnun: Ættu og ætla byggðir landsins að búa sig undir loftlagsbreytingar? Hvaða áhrif hefur loftlagsváin á þéttbýli Íslands? Hagsmunaaðilar hafa komið saman og skoðað hvernig aðlaga má innviði okkar, atvinnuvegi og samfélög að því sem vænta má. Við gerðum okkur ferð suður í Kópavog í morgun og hittum þar einn af kyndilberum pönks á Íslandi, Gunnar Lárus Hjálmarsson; Dr. Gunna. Hann mun leiða göngu á miðvikudaginn næsta um slóðir pönksins í Kópavogi. Hann rekur fyrir okkur pönksöguna. Málfarsmínúta Helga Lára Þorsteinsdóttir, safnstjóri RÚV: úr safni rúv fannst gamall bútur úr síðdegisþætti frá fyrstu árum Rásar 2, þar sem Margrét Blöndal og Broddi Broddason áttu sviðið.

Rætt um matvælasvindl og leiðir til að stemma stigu við því. Sæmundur Sveinsson fagstjóri hjá Matís beitir erfðatækni til að staðfesta uppruna og tegund matvæla. Mörg sem hafa farið í gegnum nám, sérstaklega í háskóla, þekkja hversu erfitt og flókið og stundum óyfirstíganlegt það er að gera ritgerðir. Rætt við forstöðukonu Ritvers HÍ, Emmu Björg Eyjólfsdóttur, um hvernig þau taka á móti nemendum með ritstíflu og hvað þau gera til að koma þeim áfram með verkið. Fyrir rétt tæpu ári brann kirkjan í Grímsey til grunna sem var mikið áfall fyrir samfélagið þar. Nú er risin ný kirkja og styttist í að hún verði tekin í gagnið. Ragnhildur Hjaltadóttir í Grímsey var á línunni. Málfarsmínúta. Algengt er að fuglar fljúgi á rúður í húsum, oft þannig að þeir stórslasast eða drepast. Það er erfitt að finna fuglshræ í umvörpum fyrir neðan sama gluggann og því reyna vonandi flestir að grípa til ráðstafana til að draga úr fugladauða. En hvaða leiðir virka best? Rætt við Tómas Grétar Gunnarsson vistfræðing.

Ágúst Torfi Hauksson stjórnarformaður landssamtaka sláturleyfishafa og framkvæmdastjóri Kjarnafæði Norðlenska: Brátt verður fé rekið af fjalli, og flest þaðan og í sláturhúsin. Það er komin sláturtíð, rætt um afurðaverð og framboð, fallþunga dilka, mönnun í komandi vertíð og ýmislegt fleira. Bandaríska alríkislögreglan rannsakar nú hvort, og í hvaða mæli, Donald Trump fyrrverandi forseti hélt eftir ýmsum skjölum tengdum embættinu eftir að hann hætti sem forseti. Birta Björnsdóttir fréttamaður ætlar að segja okkur frá rannsókn bandarísku alríkislögreglunnar sem bendir til þess að sum þessara skjala hafi verið háleynileg. Ruslarabb Finnur Ricart Andrason: Umhverfispistill um eyjur sem sökkva í sæ.

Vonin um að útrýma eða takmarka verulega tilfelli riðu í sauðfé hér á landi hefur aukist mjög eftir að verndandi arfgerðir fundust í fé hér á landi. En hvernig er það gert? Eyþór Einarsson ráðunautur hjá Ráðgjafarmiðstöð landbúnaðarins ætlar að segja okkur allt um málið. Mávar eiga undir högg að sækja á höfuðborgarsvæðinu, Garðbæingar vilja stinga á eggin þeirra og í borgarstjórn hefur verið lögð fram tillaga um fækka þeim. Við ætlum nálgast þetta efni á heimspekilegu nótunum í þætti dagsins, ræðum við Ólaf Pál Jónsson heimspeking um tegundahyggju, tilvistarrétt, sambýli manna og dýra og það hvort það sé rangt að þykja mávurinn kannski bara vera ljótur og leiðinlegur fugl. Málfarsmínútan verður á sínum stað og svo kemur Edda Olgudóttir til okkar í vikulegt vísindaspjall.

Fyrr í þessum mánuði var sagt frá því að viðkoma rjúpu hefði verið slök sumstaðar á landinu en útlitið í vor þótti býsna gott. Ólafur Karl Nielsen vistfræðingur hjá Náttúrufræðistofnun hefur rannsakað stöðu rjúpnastofnsins og horfur og kemur með nýjustu fréttir. Hrafnhildur Sigmarsdóttir ráðgjafi á Stígamótum var kölluð kolklikkuðkunta á kommentakerfinu eftir að hafa skrifað grein um kynferðisofbeldi. Hún ákvað að í stað þess að leiða þetta hjá sér, að skrifa aðra grein og orðræðu- og atferlisgreina niðrandi upphrópanir og dónaskap sem er svo algengur á samfélagsmiðlum. Ruslarabb Páll Líndal umhverfissálfræðingur með pistil.

Nú fyrir helgi skipaði menningar- og viðskiptaráðherra í stöðu þjóðminjavarðar, en Harpa Þórsdóttir verður flutt úr embætti safnstjóra Listasafns Íslands í embætti þjóðminjavarðar. Sú aðferð að færa til embættismann en ekki auglýsa stöðuna hefur verið töluvert gagnrýnd síðustu daga. Harpa Þórsdóttir ræðir þetta við okkur, en líka um starf þjóðminjavarðar, sín fyrri störf og hvernig það var að eiga heima á Þjóðminjasafninu sem barn - en Harpa er dóttir Þórs Magnússonar fyrrverandi þjóðminjavarðar. Sigrún Huld Jónasdóttir doktor í sjávarlíffræði:Sigrún er var að koma í land í morgun, hefur alið manninn á rannsóknarskipi við Grænland síðustu vikurnar. Hún skoðaði sérstaklega hvernig loftlagsáhrif breyta afkomu átunnar - sem er undirstaða flestra okkar helstu nytjastofna. Fleiri rannsóknir voru gerðar um borð og við ætlum að forvitnast um þær og ferðina. Málfarsmínúta Brynhildur Pétursdóttir ritstjóri neytendablaðsins: Neytendaspjall um þá ákvörðun danskra stjórnvalda að hafa meira vistkerafæði, loftlagsvænt fæði, á boðstólnum í opinberum mötuneytum.

Kristín Jónsdóttir jarðskjálftafræðingur: verkefni um ljósleiðara á Vatnajökli sem er notaður sem jarðskjálftamælir. Ljósleiðarar liggja víða um land og milli landa. Það gæti verið tækifæri til jarðskjálftavöktunar á áður óþekktum skala. Sigurð Jóhannesson forstöðumann Hagfræðistofnunarinnar: Afhverju borgar það sig að rafvæða hafnir en ekki að niðurgreiða kaup á rafbílum? Hagfræðistofnun hefur gefið út skýrslu þar sem kostnaður og ábati af nokkrum helstu aðgerðum stjórnvalda í loftlagsmálum er metinn - og það kemur eitt og annað forvitnilegt í ljós. Dýraspjall (e) Guðný Vala Þorsteinsdóttir, örverusérfræðingur/ grjótætusérfræðingur/geimlíffræðingur kemur í dýraspjallið til okkar og segir frá hinum mögnuðu og lífseigu örverum.

SIgrún Ólafsdóttir prófessor í félagsfræði og Sóllilja Bjarnadóttir doktorsnemi í félagsfræði: Við ætlum að skoða viðhorf Íslendinga til aðgerða í loftlagsmálum, hvað heldur almenningur að aðgerðirnar skili - er fólk almennt til í að fórna eigin hægindum og lífsstíl fyrir framtíð jarðar, treystum við stjórnmálum og stofnunum til að breyta rétt? Við ætlum líka að forvitnast um sjálfvirknivæðingu við ræktun matjurta. Sprotafyrirtækið Surova fékk á dögunum styrk úr Matvælasjóði til að fullgera tækni sem gerir slíka ræktun alsjálfvirka - allt frá sáningu til pakkningar. Tómas Helgi Hjartarson er framkvæmdastjóri Surova og hann segir okkur meira. Þó engin virkni sé á gosstöðvunum í Meradölum vilja margir berja nýja hraunið augum og leggja leið sína þangað. Og þrátt fyrir enga virkni eru ýmis tilmæli og reglur í gildi á svæðinu. Hjördís Guðmundsdóttir samskiptastjóri almannavarnadeildar ríkislögreglustjóra segir okkur frá þeim. (891 7090) Svo fáum við umhverfispistil frá Stefáni Gíslasyni. Þ