SBS Macedonian - СБС Македонски

The federal government has committed to tackling Australia's heartbreaking stillbirth rate. It's  investing 52 million dollars in research and education, as well as bereavement services for families who have lost babies.In the last two decades there have been significant advancements in health care and medical practices.But one thing has remained the same - Australia's stillbirth rate. Since 1997 more than 2,000 babies have died each year, either before or during delivery. And a new report from the Australian Institute of Health and Welfare AIHW shows stillbirth rates are still significantly higher among Indigenous people. The Institute's Michael Frost says a number of factors may be contributing to Indigenous perinatal deaths - those are deaths in the weeks before or after birth.Health Minister Greg Hunt says the government will develop a National Stillbirth Action and Implementation Plan in collaboration with state and territory governments, aimed at reducing the rate of stillbirth in Australia by 20 per cent over three years.In line with the report's recommendations, the government is also seeking to improve access to publicly-funded stillbirth autopsies.They aren't routinely carried out on stillborn babies, and they can cost grieving families thousands of dollars.The University of Queensland's Centre of Research Excellence in Stillbirth will receive three million dollars in funding for its Safe Baby Bundle project, which aims to reduce the rate of stillbirth after 28 weeks gestation by at least 20 per cent. - Федералната влада се залага за справување со раѓањето на мртво-роденчињата во Австралија. Бладата инвестира 52 милиони долари во истражувањето и образованието, како и услуги за ужалување за семејствата кои ги загубиле бебињата. Во последните две децении се забележува значителен напредок во здравството и медицинските практики. Но, едно нешто остана исто - стапката на мртво-родени деца во Австралија. Од 1997 година повеќе од 2.000 бебиња починале секоја година, било пред или за време на породувањето. И нов извештај од Australian Institute of Health and Welfare AIHW покажува дека стапките на мртво-родени бебиња сè уште се значително повисоки кај домородните луѓе. Mајкл Фрост od институтот вели дека голем број фактори можат да придонесат за домородните перинатални смртни случаи - тоа се смртни случаи во неделите пред или по раѓањето.Министерот за здравство, Грег Хант, вели дека владата ќе изработи Национален акционен план за акција и имплементација во соработка со владите на државите и териториите, чија цел е намалување на стапката на мртвородени бебиња во Австралија за 20 отсто во текот на три години.Во согласност со препораките на извештајот, владата, исто така, се обидува да го подобри пристапот до државно финансираните аутопсии на мртвородени бебиња. Тие не се рутински изведувани на мртво-родени бебиња, и  можат да чинат илјадници долари за погодените семејства.Центарот за Истражувaња на Mртвородени при Универзитетот во Квинсленд- Centre of Research Excellence in Stillbirth, ќе добие три милиони долари за проектот “Safe Baby Bundle”, кој има за цел да ја намали стапката на мртвородени бебиња после 28 недели гестација за најмалку 20 проценти. 

Schools across the country are highlighting Aboriginal history as part of NAIDOC week celebrations.

At one New South Wales school, Aboriginal students put their teaching skills to the test -  passing on their knowledge of Indigenous culture to their peers.

-

И училиштата низ целава земја се фокусираа на историјата на Абориџините по повод неделата  NAIDOC.
Во едно училиште во Нов Јужен Велс, учениците од Абориџинско потекло ги испитаа своите вештини за предавање - пренесувајќи го своето знаење за Домородната култура на своите врсници.

In the “homeland of the proud Miyatsi”- the village of Galicnik, the tradition and folklore of Macedonians have been preserved with care and passion. Each year, on St. Peter’s day, they have been proudly presented to the world through the popular cultural event known as "Galicnik Wedding" for nearly five decades.

This year’s couple Marina Petrovska and Ognen Karadjozovski will be the main focus of Galicnik Wedding 2019, which will be held on 13th and 14th July.

SBS Macedonian discusses the details of this Macedonian cultural event, with Rubens Muratovski, a well-known Macedonian actor, himself a descendant of Galicnik. 

-

Велат “За Петровден кај и да си, во Галичник да си!” - во татковината на гордите Мијаци, што љубоморно ја чуваат македонската традиција и фолклор, и секоја година, токму за овој празник, гордо ја презентираат пред светот, преку културно-сценската манифестација “Галичка свадба”. Годинава, во фокусот на 46 издание на оваа манифестација, од 12 до 14 јули, ќе бидат невестата Марина Петровска и младоженецот Огнен Караѓозовски.

За деталите во врска со овој битов културен настан, “СБС на македонски “ разговара со Рубенс Муратовски, познат македонски актер, по потекло од Галичник.

In a country as addicted to barbecues as Australia, the prospects for meat grown from cells in a laboratory don't see strong.

But lab-grown beef, poultry, pork and fish may be part of an answer to climate change and animal welfare.

 

says Uma Valeti,  CEO of the US-based company behind the program, Memphis Meats.

 

A report released in June by a consulting firm, A.T. Kearney, predicts that by 2040, cell-based meat will make up 35 percent of meat consumed worldwide. This cultured meat is produced by extracting cells from a donor animal and growing those cells into raw meat.

 Memphis Meats is one of a few pioneering firms in the area and have attracted some significant investors, including Richard Branson and Bill Gates.

But Valeti - who trained as a cardiologist and started the company after seeing the power of stem cells to treat disease - admits they're far from mainstream.

But he says as the population grows, and the production of meat by traditional methods becomes more problematical, the project is all about increasing choice.

 

 

-

Во земја што е зависна од скари како Австралија, изгледите за месо одгледувани од клетки во лабораторија не гледаат силно.
Но, говедско, пилешко, свинско месо и риба може да бидат дел од одговорот на климатските промени и благосостојбата на животните.

Мириса на пилешко. Изгледа како пилешко. Дури има и вкус како пилешко, меѓутоа, одгледувано е од една клетка во лабораторија. Ума Валети е извршниот директор на американската компанија зад програмата, Мемфис Митс. Тој вели ги земаат клетките од високо-квалитетни животни, ги хранат со хранливи материи од овие клетки за да станат месо, а откако ќе станат месо, го собираат и го готват во производ што го сакаат.
Во извештај објавен во јуни од страна на консултантската фирма, А.Т. Kearney, се предвидува дека до 2040 година, месото засновано на клетки ќе сочинува 35 проценти од месото кое ќе се консумира низ целиот свет.

Ова култивирано месо се произведува преку екстракција на клетки од животно-донатор и одгледување на тие клетки во сурово месо. Господинот Валети вели дека со порастот на населението, и се по проблематичното производството на месо по традиционални методи, проектот работи на зголемување на изборот.

 

 

 

 

Australians could vote on a proposal to recognise Indigenous Australians in the Constitution within the next three years.

In his first major address since becoming the first Aboriginal Minister for Indigenous Australians, Ken Wyatt has pledged to bring forward what he's calling a "consensus option" during this term of parliament.

-

Австралијците би можеле да гласаат за предлогот за признавање на Домородните Австралијци во Уставот во следните три години.
Во својата прва голема порака откако стана прв Абориџински Министер за Домородните Австралијци, Кен Уајат вети дека ќе го претстави она што тој го нарекува "консензусна опција" за време на овој мандат на парламентот.

The book “Busava Azbuka” that in the early 80’s spurred the hugely popular eponymous TV program and helped numerous generations of children in Macedonia learn to read and write using the Cyrillic alphabet, recently saw its digitalized version.  

Thanks to the initiative and efforts invested by a Macedonian computer programmer Goce Mitevski, the book resumes its life on the Internet busavaazbuka.mk

This project availed Macedonian descendants in Australia and around the world of another valuable resource to learn Macedonian.

-

Книгата “Бушава азбука”, која во 80тите години од минатиот век, прерасна во култна, телевизиска програма, со која генерации деца во Македонија научија да читаат и пишуваат на Кирилица, неодамна доби и своја дигитална верзија.

Благодарение на компјутерскиот програмер и дизајнер Гоце Митевски, кој ја дигитализираше книгата “Бушава азбука”, таа сега живее и на интернет, на адресата busavaazbuka.mk

Со тоа и децата од македонски потекло во Австралија и ширум светот, што сакаат да учат македонски јазик, добија драгоцен, бесплатен извор на знаење.

The state of Victoria is a navigating a Treaty deal with its Aboriginal people for the first time in Australia.The process aims to acknowledge Aboriginal rights and improve the community's future by recognising past wrongdoing.Victoria is the first state in Australia to introduce treaty legislation for its Aboriginal people.It passed the Treaty bill a year ago to start formal negotiations to reach a deal. The Victorian government says the Treaty would help to improve the lives of Aboriginal Victorians. It's also a chance for reconciliation and to recognise people's pain. Victoria's Treaty Advancement Commissioner Jill Gallagher has told NITV's The Point the purpose of the Treaty is to recognise the Aboriginal community as the original people of the land.The State's Indigenous Affairs Minister, Gavin Jennings, has told SBS News he agrees land justice, health outcomes, education, employment, cultural heritage and language protection are all areas open for discussion in Victoria and admits there could be more than one or even dozens of treaties negotiated.Incoming Federal Indigenous affairs minister Ken Wyatt told NITV Aboriginal and Torres Strait Islander agreements are taking place across Australia. - Државата на Викторија подготвува договор со својот Абориџински народ, прв договор од ваков вид во Австралија. Процесот има за цел да ги признае правата на Абориџините и да ја подобри иднината на заедницата со признавање на лошото постапување во минатото.Викторија е првата држава во Австралија која ќе воведе легислатива за договор со своите Абориџини. Предлог-законот беше донесен пред една година за да започнaт формалните преговори за постигнување договор. Викториската влада вели дека Договорот ќе помогне да се подобрат животите на викториските Абориџини. Тоа е исто така шанса за помирување и да се препознае болката на луѓето. Викторискиот комесар за унапредување на договорот Џил Галагер вели најголемиот предизвик е да се донесат сите заедно поради што има луѓе кои веројатно имаат поинакво гледиштe, што е во ред бидејќи цекој треба да добие можност да биде слушнат. Госпогицата Галагер за програмата The Point на каналот NITV, рече дека целта на Договорот е да ја препознае заедницата на Абориџините како оригиналнитe луѓе на земјата. Адвокатот Мајкл Мансел објаснува дека "Ќе мора да има договор на земјиште".Министерот за Домородни Прашања на државата, Гавин Џенингс се согласува дека правдата во однос на земјиште, здравствените резултати, образованието, вработувањето, културното наследство и заштитата на јазикот се сите области отворени за дискусија во Викторија и признава дека може да се преговара за повеќе од една или дури повеќе десетици договори.Новиот федерален министер за Домородни Пражања Кен Уајат за каналот NITV изјави дека договори со Абориџините и Oстровјаните на Торес Стрејт се одвиваат низ цела Австралија.

Indigenous babies are twice as likely to die during early childhood compared to their non-Indigenous counterparts. One hospital has dramatically boosted the number of Aboriginal maternal health workers in a bid to close the gap. Staff say it’s showing promising results. 

-

Домородните бебиња имаат двојно поголеми шанси да умрат во раното детство, во споредба со децата од не-домородно потекло во Австралија. Една болница драматично го зголеми бројот на здравствените работници кои им помагаат на мајките- Абориџини, во обид да го затвори таквиот јаз. Персоналот на болницата вели дека програмата покажува ветувачки резултати.

Five Aboriginal women from a remote Northern Territory community will fly to France in October to show off their artwork. The Babbarra Women's Centre in Arnhem Land is sending some of its artists to Paris for an exhibition and series of workshops.

-

Пет уметници-Aбориџинки, од оддалечена заедница во Северната територија, во октомври годинава, ќе патуваат во Франција, за да ги прикажат своите дела. Женскиот центар "Бабара" во Арнхем, испраќа неколку свои уметници во Париз, за изложба и серија работилници. Дел од уметниците не можеа да заминат, поради неможноста да добијат пасош, во недостиг на лична документација.

The way to a man's heart is through his stomach, goes an old saying. Along the same line is the belief that one of the best cultural ambassadors for an ethnic group might be their national cuisine. Hence, upon meeting Vietnamese people the first thing that springs to mind is Bahn Mi, Sushi for Japanese, Pad Thai dish for Thai people, or Pasta for Italians. SBS Macedonian tries to discover what gourmet flavors Australians attribute to Macedonians.

-

Се вели дека до срцето се стигнува преку стомакот. На иста линија е и идејата дека примамливите вкусови на една национална кујна, се најдобрите амбасадори на културата на еден народ. Впрочем, првата асоцијација ни е Бан Ми кога доаѓаме во контакт со пријатели од Виетнам, суши со оние од Јапонија, дамплингс и вонтон за позниците од Кина, Па Таи за оние од Тајланд и неодолива паста за Италијаните.

“СБС на македонски” истражуваше на кој неодолив, гастрономски вкус им асоцираат Македонците на другите народи во Австралија, односно што има на менито на рестораните што нудат македонска храна во државава.