SBS Tigrinya - ኤስ.ቢ.ኤስ ትግርኛ

ብ 7 ጥቅምቲ 2023 ሓምስ ኣብ ልዕሊ እስራኤል ሃንደበታዊ መጥቃዕቲ ድሕሪ ምፍናው፡ ግጭት እስራኤል ፍልስጢኤም ናብ ዝኸፍአ ኩነታት ኣምሪሑ ኣሎ። ኣብ እስራኤል ካብ ዝነብሩ ኣስታት 30,000 ኣፍሪቃውያን ስደተኛታት እቶም ኣስታት 17,000 ዝኾኑ ኤርትራዊያን እዮም። እዚ ኩነታት ብኸመይ ይጸልዎም ከም ዘሎን ዝወስድዎ ስጉምቲ እንተሎን ኩነታቶም ገሊጾምልና ኣለዉ።

ንሎሚ 17 ጥቅምቲ 2023 ዝተዳለዉ ዜናታት ኣርእስታት፡ ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ ብዛዕባ ሕቶ ቀይሕ ባሕሪ ድሕሪ ዝገበሮ መደረ ኤርትራ መልሲ ሂባትሉ፡ ድሕሪ እቲ ኣብ እስራኤል ብወታሃደራት ሓማስ እተፈነወ መጥቃዕቲ ንሰሙን ዝኣክል ኣብ ጋዛ ዝተኻየደ ደብዳብ ነፈርቲ ፡ ልዕሊ 2800 ሰባት ተቐቲሎም ኣብ ደቡብ ሱዳን ንዘሎ ሕጽረት መግቢ ንምምካት ዝውዕል ናይ 500 ሚሊዮን ዶላር ኣሜሪካ ተሓቲቱ።

ሽድሽተ ተምሃሮ ዩኒቨርሲቲ ዓዲግራት ህይወቶም ሓሊፉ። ኢትዮጵያ ዞባዊ ጽልውኣ ከተረጋግጽ ኣብ እትጥምተሉ ዘላ እዋን ቀይሕ ባሕሪ ወሳኒ መድረኽ ክወሃቦ ዝጠልብ ሰነድ ኣዳልያ I

ሰሙናዊ መደብ ስፖርት (16/10/2023) * ኢትዮጵያውያን ትዕግስት ኣሰፋን ጉዳፍ ጸጋይን ንስልማት ብልጽቲ ኣትሌት ዓመተ 2023 ተሓጽየን፣ * ሻምፒዮን ኦሎምፒክስ 2016 ኢትዮጵያዊት ኣልማዝ ኣያና ኣብ ፍርቂ ማራቶን ደልሂ ክትዕወት’ንከላ መሰረት በለጠ ከኣ ኣብ ማራቶን ኣምስተርዳም ብሉጽ ውልቃዊ ብምምዝጋብ ተዓዊታ፣ * ኤርትራዊ ዳዊት የማነ ብሓፈሽኡ መበል 12 ደረጃ ሒዙ ተሳትፎኡ ኣብ ፕረዚደንታዊ ቅድድም ብሽግለታ ዙር ቱርኪየ ክዛዝም እንከሎ ተቐዳደምቲ ኢትዮጵያን ኤርትራን ከኣ ኣብ ቅ/ብ ጂሮ ደል በነቶ ዝነኣድ ምንቅስቓስ ኣርእዮም፣ * ትዕግስት ኣሰፋ ዝሓለፈ እዋን ሓድሽ ክብረወሰን ማራቶን ደቀንስትዮ ኣመዝጊባ ናብ ዓዳ ኣብ ዝተመልሰትሉ ድሙቕ ኣቀባብላ ተገይሩላ፣ ሳእኒ ዝተወዳደረትሉ ግን መዛረቢ ኣርእስቲ ኮይኑ፣

ናይ ሎሚ ሰኑይ 16 ጥቅምቲ 2023 ምሉእ ትሕዝቶ፡ ኣውስትራሊያውያን ነቲ ድምጺ ደቀባት ምእንቲ ክቐውም ሕገ መንግስቶም ክቕየር ዝቐረበሎም እማመ በቲ ኣብ ረፈረንደም ዝሃብዎ ድምጺ ነጺጎሞ። ብዘይካ ACT ሽዱሽቲአን ግዝኣታትን ኖርዘርን ተሪቶሪ ኣብቲ ረፈረንደም ኣይፋል ኣድሚጾም። ነዚ ኣመልኪቱ ዝተዳለወ ትሕዝቶ ኣለና። ቆልዑ ብዝተፈላለዩ ምኽንያት'ዮም ናብ መናበይቲ ዝውሰዱ። ን ኣብነት ኣብ ስድራ ዝፍጠር ግጭት ወይ'ውን ንንውሕ ዝበለ እዋን ቆልዑ ኣብ ገዛኦም ዓመጽ ምስዝፍጸሞም እዩ። ስድራኦም ብዝተፈላለዩ ምኽንያታት ከዕብይዎም ዘይከኣሉ ቆልዑ ንምእላይ ካብ ዝተፈላለየ ድሕረ ባይታ ዘለዎም ሰባት ነዞም ቆልዑ ንኽኣልዩ ጠለብ ይበዝሕ ኣሎ። ትንታነ ዜና ሰሙናዊ መደብ ስፖርትን’ውን ኣካል ናይዚ መደብ ትህዝቶና እዩ። ኣርእስታት ዜና፥ ** ብዙሓት ቀዳሞት ህዝቢታት ኣውስትራሊያዊያን ውጽኢት ረፈረንደም ንምሕዛን "ሰሙን ስቕታ" ይገብሩ ኣለዉ። ** ሰራዊት እስራኤል መጥቃዕትታቶም ብመሬት ንምስፋሕ ወጢኖም ከም ዘለዉ ዝገልጽ መግለጺ ድሕሪ ምውጽኡ ፡ ብኣሽሓት ዝቝጸሩ ፍልስጤማውያን ካብ ጋዛ ይሃድሙ ኣለዉ ። ** ብሄራዊ ሓዘን ትግራይ ሎሚ ሰኑይ ክዛዘም እዩ።

ብሄራዊ መዓልታት ሓዘን ን ሰለስተ መዓልታት ዝተገብረ ኮይኑ፡ ኩለን ኣብያተ ክርስቲያናት መቐለ ካብ ወጋሕታ ጀሚረን ንሰማእታት ዝኸውን ሃይማኖታዊ ስነ-ስርዓት ብምክያድ፡ ሓዘንተኛታት ስድራ ተኣኪቦም ሓዘኖም ገሊጾም። ኣብ ኣውስትራሊያ ዝርከቡ ኣባላት ማሕበረሰብ'ውን ኣብዚ ዝኽሪ ብዝተፈላለዩ መገዲ ተሳቲፎም ውዒሎም።

እዚ ሓደ ካብቲ ኣብ ዓለም ዘሎ ዘሕዝንን ብዙሕ ህይወት ዘጥፍእ ከቢድን ግጭታት እዩ ፡ እንተኾነ እቲ ኣብ መንጎ እስራኤልን ፍልስጢኤምን ዘሎ ግጭት ብኸመይ እዩ ጀሚሩ ፡ ኣብ መጻኢኸ እንታይ እዩ ክኸውን ?

ን ሎሚ ሓሙስ 12 ጥቅምቲ 2023 ዝተዳልዉ ትሕዝቶታት ፡ ኣውስትራሊያዊያን ጽባሕ ቀዳም 14 ጥቅምቲ ናይ ደቀባት ድምጺ ኣብ ፓርላም ዘግብር ኣብ ሕገ መንግስቲ ኣውስትራሊያ ንኽሰፍር እወ ወይ ኣይፋልን ኢሎም ከድምጹ ክውዕሉ እዮን፡ ነዚ ዘብርህ ሓደ ትሕዝቶ ከነቕርብ ኢና። ሓማስ ካብ ጋዛ ተበጊሱ ኣብ እስራኤል መጥቃዕቲ ድሕሪ ምፍጻሙ ኣብ መንጎ እስራኤልን ዕጡቕ ሓማስን ዝምዕብል ዘሎ ግጭት ናይ ዝሓለፉ መዓልታት ዝጠመተ ሓደ ትሕዝቶ’ውን ኣለና። ብምኽንያት ቅነ ኣፍልጦ ጥዕና ኣእምሮ ምስ ዶ/ር መሓመድ ብርሃን ዓሊ ከሊል፡ ብዛዕባ ጥዕና ኣእምሮ ኣፍልጦና ንምዕባይ፡ ብኣጋ ስጉምቲ ንምውሳድን ምሳና ዝርርብ ገይሩ ነይሩ፡ ሎሚ ናባኹም ከነብሎ ኢና ። ኣብ ምንባር ኣብ ኣውስትራሊያ፥ ማእለያ ዘይብሉ ዝጓሓፍ ክዳውንቲ ኣብ ጥቕሚ ንምውዓል ዝውሰድ ስጉምቲ፡ ዝብል ኣርእስቲ ዝሓዘ እዩ ክቐርብ፡ ቀንዲ ነጥቢታት ዜና፡ ** ብምኽንያት ሕጽረት ነዳዲ እቲ እንኮ መመንጨዊ ሓይሊ ኤለክትሪክ ጋዛ ደው ብምባሉ እቲ ዞባ ኣብ ዓቢ ቅልውላው ክኣቱዩ ክብሉ ሰብ መዚ ጋዛ ኣጠንቂቖም። ** ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ፡ ኣብቲ ምስ ሩስያ እተካይዶ ውግእ ኣድላዪ ክሳዕ ዝዀነ ንዩክረይን ከም እትድግፍ ገሊጻ ። ** ጋንታ ኤርትራ ኣብ ውድድር 'ሮቦቲክስ ዓለም' ወርቂ መዳልያ ተዓዊታ።

ብምኽንያት ቅነ ኣፍልጦ ሕማም ኣእምሮ ምስ ዶ/ር መሓመድ ብርሃን ዓሊ ከሊል፡ ብዛዕባ ጥዕና ኣእምሮ ኣፍልጦና ንምዕባይ፡ ብኣጋ ስጉምቲ ንምውሳድን ምሳና ዝርርብ ጌሩ ኣሎ።

ኣውስትራሊያውያን ኣብ ዓመት ልዕሊ 200,000 ቶን ዝኸውን ክዳን ናብ ጓሓፍ ከምዝድርብዩ ትፈልጡ ዶ? እዚ ብገምጋም ኣብ ነፍሲ ወከፍ 10 ኪሎግራም ክዳን እዩ ። ይኹን እምበር ፡ ነቲ ዘይተደልየ ኽዳውንትና እንደገና ኣብ ጥቕሚ ንኽውዕል ወይ ኽንውፍዮ እንተ መሪጽና ፡ ነቲ ኣብ ኣውስትራልያ ዘሎ ናይ ዓለባ ጸገም ጓሓፍ ኣብ ምቅላስ ክንሕግዝ ንኽእል ኢና ።