SBS Tigrinya - ኤስ.ቢ.ኤስ ትግርኛ

ሰለስተ ግንቦት መዓልቲ ነጻነት ፕረስ እዩ። ኣብዚ መዓልቲ ሃገራት ብመንጽር ነጻነት ፕረስ ተዓቂነን ይስርዓ እየን። ብ Reporters Without Borders (RSF) ዝወጸ ተርታ ኣብ ናይ 2023 ኤርትራ ካብ 180 ሃገራት መበል 174 ኢትዮጵያ ድማ መበል 130 ተሰሪዐን ኣለዋ። ብሓፈሻ ብዛዕባ ነጻነት ፕረስ ኣብ ኤርትራውያን ከመይ ከም ዝመስል ምስ ጋዜጠኛ ኻልድ ዓብዱ ዝተገብረ ቃለ ምልልስ።

ሓሙስ 4 ግንቦት 2023 ንሓደ ሰዓት ዝጸንሕ መደብና፥ ኣሜሪካ 'ምሉእ ትግባረ ስምምዕ ፕሪቶርያ ዕቱብ ምክትታል ከም ዘድልዮ ገሊፃ። ልኡኽ ዋና ጸሓፊ ሕቡራት ሃገራት ምስ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ተመያይጡ ኮሚሽን ስግኣት ሓደጋ ትግራይ ኣብ ምቁራጽ ምብጻሕ ሓገዝ ፕሮግራም መግቢ ዓለም ምላሽ ሂቡ። ፕረዚደንት ግዝያዊ ምምሕዳር ትግራይ ጌታቸው ረዳ ምኽባር ሕጊ ከም ዝጀመረ ኣፍሊጡ ኣሎ። ምስ ኣምባሳደር ስዊድን ኣብ ኢትዮጵያ ሃንስ ሄኔርክ ሉንዱኬስት ዘትዩ። ዝብሉን ካልእ ትሕዝቶታትን ዝሓዘ ጸብጻብ ልኡኽና ክቐርብ እዩ። ዶ/ር ሰላም ኪዳነ፡ ናይ ኣእምሮ ጥዕና ኪኢላ እያ። ኣብቲ ናታ መጽናዕቲ ምርኩስ ብምግባር ናይ ኤርትራዊያን መንእሰያት ኩነተ ኣእምሮን ዘለዎም በሰላ ዝገልጽሉ ዘለዉ ኣገባብን ገሊጻ ኣላ። ኣብ ናይ ቃለ መሕትት መደብና ዝቐርብ ትሕዝቶ እዩ። ምስ ጎረቤት ዘይምስምማዕ ምስ ዝፍጠር ብኸመይ ይፍታሕ፧ ናይ ሎሚ መደብ ምንባር ኣብ ኣውስትራልያ ኣርእስቲ እዩ። ቀንዲ ነጥቢታት ዜና፡ ** ምክትል መራሒ ሰልፊ ግሪንስ ኣውስትራልያ መህረን ፋሩኪ ፡ ኣብ ልዕሊ መራሒት ዋን ኔሽን ፖሊን ሃንሰን ክሲ መስሪታ። ** ክርምሊን ፡ ዩክረይን ንቭላድሚር ፑቲን ብድሮን ንምቕታል ከም ዝፈተነት ከሲሳ ። ** ኤርትራን ኢትዮጵያን ብምጭፍላቕ ናፅነት ፕረስ ሎሚ ውን ብፕሬስ ተወቒሰን።

ኣሜሪካ 'ምሉእ ትግባረ ስምምዕ ፕሪቶርያ ዕቱብ ምክትታል ከም ዘድልዮ ገሊፃ። ልኡኽ ዋና ጸሓፊ ሕቡራት ሃገራት ምስ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ተመያይጡ ኮሚሽን ስግኣት ሓደጋ ትግራይ ኣብ ምቁራጽ ምብጻሕ ሓገዝ ፕሮግራም መግቢ ዓለም ምላሽ ሂቡ። ፕረዚደንት ግዝያዊ ምምሕዳር ትግራይ ጌታቸው ረዳ ምኽባር ሕጊ ከም ዝጀመረ ኣፍሊጡ ኣሎ። ምስ ኣምባሳደር ስዊድን ኣብ ኢትዮጵያ ሃንስ ሄኔርክ ሉንዱኬስት ዘትዩ። ዝብሉን ካልእ ትሕዝቶታትን ዝሓዘ ጸብጻብ ልኡኽና ክቐርብ እዩ።

Learn how to talk with a real estate agent before buying a house. Also, practise listening and understanding to an auction. - ቅድሚ ገዛ ምግዛእኩም ነቶም ገዛ ዘሽጡ ትካላት ( real estate ) ብኸመይ ከምትዘራረቡ፡ ገዛ ኣብ ዝሽየጠሉ ጨረታ ምስማዕን ምርዳኡን ንኽትክእሉ መላመዲ። Learn how to talk with a real estate agent before buying a house. Also, practise listening and understanding to an auction.

ናይ ኣውስትራሊያ ሓይሊ ኣየር ን ልዕሊ 190 ኣውስትራሊያዊያን ምስ ስድራቤቶም ካብ ሱዳን ንኽወጹ ሓጊዙ። እቲ ካብ ሱዳን ምውጻእ ዝግበር ዘሎ ስርሒት ሰራዊትሱዳንን ሓይልታት ቅልጡፍ ደገፍ ንሰሙን ዝኣክል ተዅሲ ደው ከብሉ ምስ ተሰማምዑ እዩ ።

ቤትና እቲ ዝበለጸ ምሹእ መንበሪናይ እዩ ። እዚ ስምዒት እዚ ግን ምስ ጐረባብትና ኣብ ዘይንስማማዓሉ እዋን እናነከየ ወይ እናጠፍአ ክኸይድ ይኽእል እዩ ። ሓደ ሓደ ግዜ ናይ ሓደ ጎረቤት ተግባር ወይከኣ ባህሪ ኣሉታዊ ጽልዋ ከሕድረልካ ይኽእል እዩ ። ኣብዚ ናይ ሎሚ ምንባር ኣብ ኣውስትራሊያ መደብ ፡ ምስ ጎረባብትና ክለዓል ዝኽእል ዘይምስምማዕን ብዛዕባ መገዲታት ኣፈታትሕ ኡን ክንድህስስ ኢና ፣ ስለዚ ፡ ንዝፍጸም ዘይምስምማዕ ኵነታት ብኸመይ ብዝበለፀ መገዲ ክትፈትሖ ከም እትኽእል ክትውስን ዘኽእል እዩ ።

ናይ ሰኑይ ሓደ ግንቦት 2023 ምሉእ ትሕዝቶ፡ ሱዳን ኣብ መንጎ ተቐናቐንቲ ወታደራዊ ሓይልታት ዝግበር ዘሎ ንሳልሳይ ሰሙን ሒዝሉ ኣብ ዘሎ እዋን፡ ኣብ ካርቱም መጥቃዕቲ ነፈርትን መዳፍዕን ቀጺሉ ኣሎ። እቲ ኲናት ደው እንተዘይኢሉ ብዙሓት ሰላማውያን ሰባት ክሃድሙን ዝሰፍሐ ህውከት ከስዕብ ከም ዝኽእል መጠንቀቕታ ይወሃብ ኣሎ። ነዚ ዝምልከት ትንታነ ዜና ኣለና። ኣብ ናይ ቃለ መሕትት መደብና’ውን ምስዚ ዝተሓሓዝ ምስ ጋዜጠኛ ብርሃን እስማዒል ዝገበርናዮ ቃለ መሕትት ካልኣይ ክፋል እዩ። ልኡኽና ካብ ዝለኣኸልና ጸብጻብ ኣርእስታት፦ ኩባንያ ዕደና ወርቂ ኣውስትራልያ ላይኮፖድየም ምስ ኢትዮጵያ ትካል ዕደና ወርቂ ስምምዕ ተፈራሪሙ። መንግስቲ ኢትዮጵያ ብገበን ራዕዲ ካብ ዝጠርጠሮም ሰባት ነቶም 47 ከም ዝኣሰረን ንካልኦት ይሃድን ከም ዘሎን ኣፍሊጡ። ኢትዮጵያ ወተሃደራዊ ኣገልግሎት ንምጅማር ኣዋጅ ከም ዘፅደቐት ተገሊጹ። ኣብ ትግራይ ተቛሪፀንሐ ኣገልግሎት ጉምሩክ ዳግማይ ጀሚሩ ሰሙናዊ መደብ ስፖርት ናይ ኢብራሂም ዓሊ ካብዝድህስሶም ዜናታት ስፖርት፥ ኣብ ከተማ በልፋስት፣ ሰሜን ኣየርላንድ፣ ኣብ ዝተኻየደ ውድድር ጉያ እግሪ ማራቶን ኢትዮጵያዊት ሽዋየ ወልደመስቀል ተዓዊታ፣ * ኣብ ጀርመን ኣብ ዝተኻየዱ ውድድራት ጉያ እግሪ ኢትዮጵያውያን ኣትሌታት ዓብላሊ ዓወታት ኣመዝጊቦም፣ ኣርእስታት ዜና፥ ** ብዙሓት ኣውስትራሊያውያን ናይ መጀመርያ መንበሪ ገዛ ንምግዛእ ሓገዝ ይረኽቡ ** ማሕበራት ሰራሕተኛ ፈረንሳ ሎሚ [1 ግንቦት] ዓለምለኻዊ መዓልቲ ሰራሕተኛታት ምኽንያት ብምግባር ኣብ መላእ እታ ሃገር ናይ ተቓውሞ ሰልፍታት የካየድ ኣሎ ። ** ኣብ ግጥማት ኩዕሶ እግሪ ፕሪምየር ሊግ ዓዲ እንግሊዝ ማንቸስተር ሲቲ ድሕሪ 10 ሰሙናት ንፈለማ ግዜ መሪሕነት መሳልል ተርታ ጋንታታት ተረኪባ፣ ሊቨርፑል ንቶተንሃም ስዒራ ናብ ሓምሻይ ተርታ ደይባ፣

ልኡኽና ካብ ዝለኣኸልና ጸብጻብ ኣርእስታት፦ ኩባንያ ዕደና ወርቂ ኣውስትራልያ ላይኮፖድየም ምስ ኢትዮጵያ ትካል ዕደና ወርቂ ስምምዕ ተፈራሪሙ። ሰብመዚ ኣሜሪካን ሕብረት ኣፍሪቃን ግዳማውያን ሓይልታት ካብ ትግራይ ክወፁ ሓቲቶም። መንግስቲ ኢትዮጵያ ብገበን ራዕዲ ካብ ዝጠርጠሮም ሰባት ነቶም 47 ከም ዝኣሰረን ንካልኦት ይሃድን ከም ዘሎን ኣፍሊጡ። ኢትዮጵያ ወተሃደራዊ ኣገልግሎት ንምጅማር ኣዋጅ ከም ዘፅደቐት ተገሊጹ።

ሰሙናዊ መደብ ስፖርት (24/04/2023) * ኣብ ከተማ በልፋስት፣ ሰሜን ኣየርላንድ፣ ኣብ ዝተኻየደ ውድድር ጉያ እግሪ ማራቶን ኢትዮጵያዊት ሽዋየ ወልደመስቀል ተዓዊታ፣ * ኣብ ጀርመን ኣብ ዝተኻየዱ ውድድራት ጉያ እግሪ ኢትዮጵያውያን ኣትሌታት ዓብላሊ ዓወታት ኣመዝጊቦም፣ * ኣብ ፖላንድ ቅድድም ብሽግለታ ካርፓቲያን ኮሪየርስ ረይስ ኤርትራዊያን ናሆም ዘርኣይን ኤፍሬም ገብረህይወትን ይሳተፉ’ለዉ፣ * መርሃዊ ቅዱስን ናትናኤል ተስፋጽዮንን ኣብ ጂሮ ድ’ኢታልያ ክሳተፉ ምዃኖም ተረጋጊጹ፣ * ኬንያ፣ ታንዛንያን ኡጋንዳን ግጥማት ኩዕሶ እግሪ ዋንጫ ሃገራት ኣፍሪቃ 2027 ብሓባር ከአንግዳ ድሌት ከምዘለወን ብምግላጽ መመልከቲአን ናብ ኮንፈደረሽን ኩዕሶ እግሪ ኣፍሪቃ ኣቕሪበን፣ * ኣብ ናይ’ዚ ሰሙን ግጥማት ኩዕሶ እግሪ ፕሪምየር ሊግ ዓዲ እንግሊዝ ማንቸስተር ሲቲ ድሕሪ 10 ሰሙናት ንፈለማ ግዜ መሪሕነት መሳልል ተርታ ጋንታታት ተረኪባ፣ ሊቨርፑል ንቶተንሃም ስዒራ ናብ ሓምሻይ ተርታ ደይባ፣

ሱዳን ኣብ መንጎ ተቐናቐንቲ ወታደራዊ ሓይልታት ዝግበር ዘሎ ንሳልሳይ ሰሙን ሒዝሉ ኣብ ዘሎ እዋን፡ ኣብ ካርቱም መጥቃዕቲ ነፈርትን መዳፍዕን ቀጺሉ ኣሎ። እቲ ኲናት ደው እንተዘይኢሉ ብዙሓት ሰላማውያን ሰባት ክሃድሙን ዝሰፍሐ ህውከት ከስዕብ ከም ዝኽእል መጠንቀቕታ ይወሃብ ኣሎ። መንግስታት ወጻኢ ንዜጋታቶምን ካልኦትን ካብታ ሃገር ምውጻእ ዝቐጸሉ ኮይኖም፡ ኣውስትራሊያን ኣመሪካን ትርከበን ብ ፖርት ሱዳን ገይረን ዜጋታተን ብመራኽብ የውጽኣ ኣለዋ።