SBS Tigrinya - ኤስ.ቢ.ኤስ ትግርኛ

ሓሙስ 20 ሚያዝያ 2023 ንሓደ ሰዓት ዝጸንሕ መደብና፥ ኣብ ከተማ መልበርን ፈደራላዊን ግዝኣታውን ሚኒስተራት ዝተረኽብሉ ናይ ሓባር (ብዝሐ ባህላዊ) መደብ ኢፍጣር ረመዳን ቀዳም (15/04/2023) ተኻይዱ ነይሩ። ልኡኽና ዝሰደልና ጸብጻብ፥ ኣመሪካ፣ ኣብ ልዕሊ ኤርትራ ብዘንበረቶ እገዳ፣ ኣህጉራዊ ንግዲ ዕንቅፋት ፈጢሩ። ንኣስታት ኣርባዕተ ዓመት ዝተቛረጸ መኣዲ ትምህርቲ ትግራይ ዝመጽእ ሰሙን ክጅመር ዩ። መንግስቲ ፌደራል ከመሓድረን ዝፀንሐ ክልተ ዞባታት ትግራይ ንግዝያዊ መንግስቲ ኣረኪቡ። ሳልሳይ ዙርያ ምርካብ ዕጥቂ ሰራዊት ትግራይ ከም ዝተኻየደ ተገሊጹ። ሚኒስተራት ጉዳያት ወጻኢ ሃገራት ጕጅለ 7 ንከይዲ ሰላም ኢትዮጵያ ንኢዶም። ኣብ ኤርትራ ንልዕሊ10 ዓመታት ተኣሲሩ ዝፀንሐ ፓስተር ዓሪፉ ውን መቓብር ስኢኑ ተባሂሉ። ን ኩነታት ሱዳን ዝምልከት ትንታነ ዜና ኣብ መደብ ምንባር ኣብ ኣውስትራሊያ፡ ንጾታዊ ርክብ ፍቓደኛ ምዃን ብኸመይ ይረጋገጽ? ፡ ዝሓዘ ትሕዝቶ እዩ ዘለዎ። ካልእ ትሕዝቶታትውን ቀሪብና ኣለና ቀንዲ ነጥቢታት ዜና፡ ** ትማሊ ዝዓረፈ ብገዛእ ርእሱ 'ህቡብ' ፡ ፋዘር ቦብ [muh-G'WIRE 'ናይ ማሕበራዊ ፍትሒ ተዋጋኢ' ን 'ናይ ህዝቢ ቀሺ' ን ይዝከር ኣሎ ። ** ፖለቲካውያን መራሕቲ: ካብ ጃምላዊ ቅትለት ዝደሓኑ ሰባትን ዘርኦምን መበል 80 ዓመት ንምዝካር ኣብ ዋርሶ ጌቶ ኡፕዚንግ ተኣኪቦም ። ** ጃፓን ድማ ዜጋታታ ካብ ሱዳን ከተውጽኦም ምዃና ኣፍሊጣ ኣላ።

ልኡኽና ዝሰደልና ጸብጻብ:- ኣመሪካ፣ ኣብ ልዕሊ ኤርትራ ብዘንበረቶ እገዳ፣ ኣህጉራዊ ንግዲ ዕንቅፋት ፈጢሩ። ንኣስታት ኣርባዕተ ዓመት ዝተቛረጸ መኣዲ ትምህርቲ ትግራይ ዝመጽእ ሰሙን ክጅመር ዩ። መንግስቲ ፌደራል ከመሓድረን ዝፀንሐ ክልተ ዞባታት ትግራይ ንግዝያዊ መንግስቲ ኣረኪቡ። ሳልሳይ ዙርያ ምርካብ ዕጥቂ ሰራዊት ትግራይ ከም ዝተኻየደ ተገሊጹ። ሚኒስተራት ጉዳያት ወጻኢ ሃገራት ጕጅለ 7 ንከይዲ ሰላም ኢትዮጵያ ንኢዶም። ኣብ ኤርትራ ንልዕሊ10 ዓመታት ተኣሲሩ ዝፀንሐ ፓስተር ዓሪፉ ውን መቓብር ስኢኑ ተባሂሉ።

ኣብ ሱዳን ካልእ ፈተነ ምቁራጽ ተዅሲ ምስ ፈሸለ ፡ ዲፕሎማስያዊ ጻዕርታት ይቕጽል ኣሎ ፣ በዚ ከኣ ሰላማውያን ሰባት ብዘይ ዝኾነ ቀረብ ክተርፉ ገይርዎም ይርከብ ። ክኢላታት ፡ ኣብ ሰብኣዊ ቅልውላው ዘጋጥም ዘሎ ፡ ናይ ማይን ኤለክትሪክን ምቁራጽ ኣስፋሕፊሑ ስለ ዘሎ ፡ ብሰንኪ እቲ ግጭት ብዙሓት ሆስፒታላት ክዕጸዋ ተገዲደን ኣለዋ ። ኣብ ዝሓለፈ ቀዳመ ሰናብቲ ግጭት ካብ ዝውላዕ ንደሓር ፡ ብውሕዱ 270 ሰባት ከም ዝሞቱን 2,600 ከም ዝቘሰሉን ጸብጻብ ኣገልግሎት ጥዕና ሱዳን የመልክት ።

ኣብ ሱዳን ተኸሲቱ ዘሎ ኲናት ን 24 ሰዓታት ደው ኢሉ፡ ህዝቢ ትንፋስ ረኺቡ ዘድልዮ ክገብር ዕድል ንምሃብ ስምምዕ እንተ ተገብረ'ኳ እቶም ዝዋግኡ ዘለዉ ሓይልታት ነቲ ዉዕል ኣፍሪሶም ኣብ ከቢድ ኲናት ተሸሚሞም ኣለዉ። ኣብዚ ኩነታት ተቐርቂሮም ዘለዉ ካብ ኤርትራን ኢትዮጵያን ስደተኛታት ኣብ ሱዳን ኣብ ሕማቕ ኩነታት ይርከቡ። እቲ ዘለዉዎ ኩነታት ከብርሃልና ንነባሪ ኻርቱም ን ኣቶ ኣማኒኤል ሓቲትናዮ ነቲ ኩነታት ገሊጹልና ኣሎ።

ኣብ ኣውስትራሊያ ፍቓድ ከይረኸብካ ዝግበር ንጥፈታት ወሲብ ብናይ ሓቂ ህይወት ድዩስ ብኢንተርነት ዝፍጸም ገበን እዩ ። ኣብ ገለ ገለ ናይ ክፍለ ግዝኣታት ምምሕዳራት፣ እቶም ጾታዊ መጥቃዕቲ ፈጺሞም ተባሂሎም ዝኽሰሱ ቅድሚ ኣብ ጾታዊ ንጥፈት ምስታፎም ኣብ ቤት ፍርዲ ቀሪቦም ነቲ ተግባር ክፍጽሙ ፍቓድ ሓቲቶም ምዃኖም ከረጋግጹ ኣለዎም ። እሞ ደኣ ከመይ ጌርካ ኢኻ ናይ ብፍቓድ ጾታዊ ርክብ ከም እትገብር ከተረጋግጽ እትኽእል ?

ናይ ሰኑይ 17 ሚያዝያ 2023 ምሉእ ትሕዝቶ፡ ንኹሎም ኣመንቲ ክርስትና እንቋዕ ናብ ብርሃነ ትንሳኤ ኣብጽሓኩም እናበልና፡ ኣብ ናይ ሎሚ ምአደብና ነዚ ዘንጸባርቕ ምስ ድያቆናት ኦርቶዶክሳዊት በተ ክርስትያን ቅድስት ማርያም ከምኡውን ምስ ፓስቶር ብርሃነ መርሶ ካብ ወንጌላዊት ቤተ ክርስትያን ብርስበን ዝገበርናዮ ቃለ መሕትት ክቐርብ እዩ። ልኡኽና ካብ ዝለኣኸልና ጸብጻብ ኣርእስታት፦ መንግስቲ ኢትዮጵያ ፍሉይ ሓይሊ ክልላት ከም ዝፈረሰ ኣፍሊጡ ግዝያዊ ምምሕዳር ትግራይ እሱራት ክፍትሑ ወሲኑ። ልቓሕ ኢትዮጵያ ከይቃለል እቲ ካብ ቻይና ዝወሰደቶ ልቓሕ ዕንቅፋት ከም ዝፈጠረ ተገሊጹ። ኮሚቴ ምክልኻል ዘይሰብኣዊ ኣተሓሕዛ ሕቡራት ሃገራት ኢትዮጵያ እትርከበን 6 ሃገራት ኣተሓሕዛ ሰባት ክግምገም እዩ ተባሂሉ። ሲፒጄይ ኣብ ኢትዮጵያ፣ ኣብ ልዕሊ ጋዜጠኛታት ዝወርድ ዘሎ ፀቕጥን ማእሰርትን ደው ክብል ፀዊዑ ሰሙናዊ መደብ ስፖርት ናይ ኢብራሂም ዓሊ ካብዝድህስሶም ኣብ ነዘርላንድስ ኣብ ኣትለቲክስ ዓለም ብደረጃ ወርቂ ዝስራዕ ውድድር ጉያ እግሪ ማራቶን ሮተርዳም ኤርትራዊት ዶልሺ ተስፉ ካልኣይቲ ወጺኣ፣ * ፈደረሽን ኩዕሶ እግሪ ኢትዮጵያ ኣሰልጣኒ ሃገራዊት ጋንታ ዉበቱ ኣባተ ካብ መዝነቱ ከምዝተሰናበተ ዝሓለፈ ዓርቢ ኣፍሊጡ፣ * ኣብ ዜናታት ቅድድም ብሽግለታ ኤርትራዊ ዳዊት የማነ ኣብ ዙር ዶብስ ኢትዮጵያዊ ጽጋቡ ግርማይ ከኣ ኣብ ዙር ሲሲሊያ ዝነኣዱ ውጽኢታት ኣመዝጊቦም፣ ኣርእስታት ዜና፥ ** ሰራዊት ሱዳን ምስ ተቐናቐንቲ ሓይልታት ህጹጽ ደገፍ ኣብ ዝገብሮ ዘሎ ደማዊ ቃልሲ ላዕለዋይ ኢድ ከም ዝረኸበ ይግለጽ ኣሎ ** ፈደራላዊ ተሓዝ ገንዘብ ዶክተር ጂም ቻለምስ ፡ ኣብቲ ኣብ ዝመጽእ ወርሒ ግንቦት ዝቐርብ ፈደራላዊ ባጀት ንስድራ ቤታት ፡ ግቡእ ቊጠባዊ ስጕምቲ ከም ዝውሰድ ኣቐዲሙ ኣፍሊጡ ። ** ኣርሰናል ኣብ ለንደን ስታድዩም ምስ ዌስት ሃም ድሕሪ ዝገበረቶ ግጥም 2ብ2 ጸወታኣ ብምድምዳሙ ኣብ ውድድር ፕሪመር ሊግ እንግሊዝ ክልተ ወሳኒ ነጥቢ ሲኢና ኣላ ።

ልኡኽና ካብ ዝለኣኸልና ጸብጻብ ኣርእስታት፦ መንግስቲ ኢትዮጵያ ፍሉይ ሓይሊ ክልላት ከም ዝፈረሰ ኣፍሊጡ ግዝያዊ ምምሕዳር ትግራይ እሱራት ክፍትሑ ወሲኑ። ልቓሕ ኢትዮጵያ ከይቃለል እቲ ካብ ቻይና ዝወሰደቶ ልቓሕ ዕንቅፋት ከም ዝፈጠረ ተገሊጹ። ኮሚቴ ምክልኻል ዘይሰብኣዊ ኣተሓሕዛ ሕቡራት ሃገራት ኢትዮጵያ እትርከበን 6 ሃገራት ኣተሓሕዛ ሰባት ክግምገም እዩ ተባሂሉ። ሲፒጄይ ኣብ ኢትዮጵያ፣ ኣብ ልዕሊ ጋዜጠኛታት ዝወርድ ዘሎ ፀቕጥን ማእሰርትን ደው ክብል ፀዊዑ

ኣብ ከተማ መልበርን ፈደራላዊን ግዝኣታውን ሚኒስተራት ዝተረኽብሉ ናይ ሓባር (ብዝሐ ባህላዊ) መደብ ኢፍጣር ረመዳን ቀዳም (15/04/2023) ተኻይዱ። ኤስቢኤስ ትግርኛ ኣብ'ቲ መደብ ተረኺቡ ምስ ክልተ ካብ ኣዳለውቲ፣ ወይዘሮ ዛህራ ዓሊ ዓብዱራሕማንን ኡስታዝ ኸሊል ዓሊ ኸሊልን ዘካየዶ ዕላል ኣብ'ዚ ይቐርብ።

ሰሙናዊ መደብ ስፖርት (17/04/2023) * ኣብ ነዘርላንድስ ኣብ ኣትለቲክስ ዓለም ብደረጃ ወርቂ ዝስራዕ ውድድር ጉያ እግሪ ማራቶን ሮተርዳም ኤርትራዊት ዶልሺ ተስፉ ካልኣይቲ ወጺኣ፣ * ፈደረሽን ኩዕሶ እግሪ ኢትዮጵያ ኣሰልጣኒ ሃገራዊት ጋንታ ዉበቱ ኣባተ ካብ መዝነቱ ከምዝተሰናበተ ዝሓለፈ ዓርቢ ኣፍሊጡ፣ * ኣብ ዜናታት ቅድድም ብሽግለታ ኤርትራዊ ዳዊት የማነ ኣብ ዙር ዶብስ ኢትዮጵያዊ ጽጋቡ ግርማይ ከኣ ኣብ ዙር ሲሲሊያ ዝነኣዱ ውጽኢታት ኣመዝጊቦም፣ * ኣብ መበል 30ን 31ን ዙርያ ግጥማት ፕሪምየር ሊግ ዓዲ እንግሊዝ ኣብ መሪሕነት መሳልል ጋንታታት ትርከብ ኣርሴናል ደጊማ ድሕሪ ምዕንቃፋ ረብሓ ሻምፒዮን’ቲ ሊግ ናብ ማንቸስተር ሲቲ ተቐይሩ፣

ኣብ ሱዳን ፡ ዋላ እኳ ተዅሲ ደው ንምባል ብውድብ ሕቡራት ሃገራት ጻዕሪ እንተተገብረ ፡ እቲ ቐታሊ ግጭት ገና ይቕጽል ኣሎ ። እብቲ ዝግበር ዘሎ ኲናት ዛጊት ሰለስተ ሰራሕተኛታት ውድብ ሕቡራት ሃገራት ዝርከብዎም 59 ሰላማውያን ሰባት ሞይቶም ፡ ተቓወምቲ ሓይልታት ናብ ስምምዕ ክመጹ ዝሕብር ምልክታት ኣየርኣዩን ። ኣብ ሱዳን ዘሎ ናይ መን ስልያን ዓብለለ ቃልሲ ነቲ ኣብ 2021 ዕልዋ መንግስቲ ድሕሪ ምፍጻሙ ናብ ደሞክራሲን ሲቪላዊ መንግስትን ዝግበር ጉዕዞ ከሰናኽሎ ይኽእል እዩ ተባሂሉ ። መራሕቲ ሰራዊትን ሓደ ጕጅለ ኮማንዶን ነቲ ኣብ ልዕሊ መንግስቲ ኣልበሺር ዝተገብረ ዕልዋ መንግስቲ ንምምጻእ ብሓባር ይሰርሑ ነበሩ: ሕጂ ግን እታ ሃገር ናብ ደሞክራሲ ኣብ እትሰጋገረሉ ዘላ እዋን: ነንሕድሕዶም ኣብ ከቢድ ግጭት ተሸሚሞም ይርከቡ ። ክልቲኦም ወገናት ፡ ኣብ ርእሲ ከተማ ሱዳን ከቢድ ውግእ ከም ዘኻየደ ነንሕድሕዶ ይወቕሱ ።