SBS Tigrinya - ኤስ.ቢ.ኤስ ትግርኛ

ጸብጻብ ኣርእስታት፦ ጸሓፊ ክፍሊ ጉዳያት ወጻኢ ኣመሪካ ኣንቶኒ ብሊንከን ናብ ኢትዮጵያ ክገይሽ እዩ። ልዕሊ 300 ሽሕ ኣባላት ሰራዊት ትግራይ ኣብ ተሃድሶን ምጥያስን ከም ዝሳተፉ ተገሊጹ። ክፍሊ ሓበሬታ ሕብረት ኣፍሪቃ መጥቃዕቲ ሳይበር ከም ዝገጠሞ ተሰሚዑ።

ፕረሲደንት ናይ ኤርትራ ኣቶ ኢሳያስ ኣፈወርቂ ኣብቲ ብ ኣርባዕተ ክፋላት ዝተዘርግሐ ዝሃቦ ሰፊሕ ናይ ወጻኢን ዉሽጢ ሃገርን ትንታነ፡ ሓይልታት ምክልኻል ከም ቀንዲ ሕመረት ህዝቢ ካብ ዓዲ ብዞባን ንኡስ ዞባን ተወዲቡ ኣብቲ ዝግበር ስራሓት ህዝቢ ክሳተፍ ጸዊዑ። ኩሉ ኣብ ወጻኢን ኣብ ዉሽጢን ዝነብር ህዝቢ ኣብ ጎኒ ሓልታት ምክልኻል ክስለፍ ጸዊዑ።

ሃገራት ኅብረት ኤውሮጳ ፡ ነቲ ቅድሚ'ዚ እዋን ተራእዩ ዘይፈልጥ ብዝሒ ስደተኛታትን ፡ ብዛዕባ መፍትሒኡን ይመያየጠሉ ኣሎ። ቤልጅየም ፡ እታ ሃገር ነቲ "ቅልውላው ፍልሰት" ኢላ ዝሰመየቶ ኣጋጢምዋ ንዘሎ ጸገም ንምፍታሕ ፡ መደብ ናይ ሓታቲ ዑቕባ ዓቕማ ከም ተስፍሖ ኣፍሊጣ ኣላ ። ... ጸብጻብ

ኣብ ናይ ሎሚ ሓሙስ 9 መጋቢት 2023 ንሓደ ሰዓት ዝጸንሕ መደብና፥ ኣቶ ግርማይ ገብረመድህን ኣብ ኲንስላንድ ምስ ማልቲካልቹራል ኣውስትራሊያ ንሓደስቲ መጻእቲ ኣብ መስርሕ ምጥያስ ሓገዝ ዝገብር እዩ። ብፍላይ ንመንእሰያት ኣብ ትምህርትን ስራሕን ዘጋጥም ብድሆን ዘሎ ዕድላትን ዝምልከት ምሳና ጻኒሒት ጌሩ ኣሎ ኣብ ናይ ቃለ መሕትት መደብና ክቐርብ እዩ። ልኡኽና ዝሰደደልና ጸብጻብ እዞም ዝስዕቡ ኣርእስታት ዝሓዘ እዩ። ክሳብ 2022 ልዕሊ 290 ሽሕ ኤርትራውያን ሓተትቲ ዑቕባ ናብ ኢትዮጵያን ሱዳንን ከም ዘምርሑ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ገሊጹ። ኢትዮጵያ 500 ሽሕ ደቂ ኣንስትዮ ናብ ሃገራት ዓረብ ክትሰድድ ምዃና ኣፍሊጣ። ቤት ምኽሪ መራኸቢ ሓፋሽ ኢትዮጵያ፡ መንግስቲ ኣብ ልዕሊ ማሕበራዊ መራኸቢታት ዝገበሮ ዕፅዋ ክእለ ሓቲቱ። ኣብ መዓልቲ ደቀንስትዮ ትግራይ: ካብ ናይ ዩኒቨርሲቲ መምህር ናብ ምሻጥ ኣትክልቲ ዝኣተወት ጓልኣንስተይቲ ፀላዊት ኰይና። ኣብ መደብ ምንባር ኣብ ኣውስትራሊያ፥ ጣዕሳን ጓህን ከይመጸ ድሕነትካ ሓሉ፡ ባርዕ ኣብ ገዛ ከመይ ትከላኸሎ ዝብል ኣርእስትን ካልእ ትሕዝቶታትውን ቀሪብና ኣለና ቀንዲ ነጥቢታት ዜና፡ ** ቀዳማይ ሚኒስተር ኣንቶኒ ኣልባነሰ ኣብ ሕንዲ ገይሹ። ** ኣብ ፐርዝ ዝነብሩ ስድራቤት ወዶም ዳውን ሲንድሮም ሒዙ ስለ ዝተወልደ ፡ ናይ ምጥራዝ ሓደጋ ዘጋጠሞም ፡ ብውልቃዊ ዉሳነ ሚኒስተር ኢሚግሬሽን ናይ ቀዋሚ ነባርነት ቪሳ ተዋሂብዎም ኣሎ ። ** "ኣብ ኤርትራ ኵነታት ሰብኣዊ መሰላት ኣብ ትሕቲ ምሉእ ብምሉእ ጥሕሰት ሕጊ ኣጸጋሚ ኰይኑ ይቕጽል ኣሎ።" ክብል ባይቶ ሰብኣዊ መሰላት ሕቡራት ሃገራት ኣፍሊጡ።

ተወሳኺ ጸብጻብ፥ ቤት ምኽሪ መራኸቢ ሓፋሽ ኢትዮጵያ፡ መንግስቲ ኣብ ልዕሊ ማሕበራዊ መራኸቢታት ዝገበሮ ዕፅዋ ክእለ ሓቲቱ። ኣብ መዓልቲ ደቀንስትዮ ትግራይ: ካብ ናይ ዩኒቨርሲቲ መምህር ናብ ምሻጥ ኣትክልቲ ዝኣተወት ጓልኣንስተይቲ ፀላዊት ኰይና። ኢትዮጵያ 500 ሽሕ ደቂ ኣንስትዮ ናብ ሃገራት ዓረብ ክትሰድድ ምዃና ኣፍሊጣ።

ኣቶ ግርማይ ገብረመድህን ኣብ ኲንስላንድ ምስ ማልቲካልቹራል ኣውስትራሊያ ንሓደስቲ መጻእቲ ኣብ መስርሕ ምጥያስ ሓገዝ ዝገብር እዩ። ብፍላይ ንመንእሰያት ኣብ ትምህርትን ስራሕን ዘጋጥም ብድሆን ዘሎ ዕድላትን ገሊጹ ኣሎ።

ካብ ቀንዲ መሬት ኤውሮጳ ተበጊሶም ብ ጀላቡ ኣቢሎም ናብ ዓዲ እንግሊዝ ዝኣተዉ ሓተቲ ዑቕባ ናብ ዓዶም ወይ ናብ ካልእ ሃገር ክምለሱ ምዃኖም መንግስቱ ዘውጽኦ ሓድሽ ሕጊ ቀዳማይ ሚኒስተር እታ ሃገር ሪሺ ሱናክ ኣፍሊጡ ። እቲ ስጉምቲ - ኣብ ደቡባዊ ገማግም ዓዲ-እንግሊዝ ዝኣትዉ ስደተኛታት ናይ ሓሙሽተ ሚእቲሚእታዊ ምውሳኽ ቁጽሪ ስደተኛታት - ንጹር ዝኾነ ነቲ ናይ ኣህጉራዊ ዉዕል ስደተኛታት ዝጠሓሰ ምዃኑ ምስተፈልጠ እዩ ።

ናይ ገዛ ሓዊ ድሕንነት ሕማቕ ኣጋጣሚ ኮይኑ ሓደጋ እንተዘይተፈጺሙ ብዙሕ ግዜ እንዛረበሉ ጉዳይ ኣይኮነን ። ንስድራ ቤትካ ካብ ሓደጋ ምእንቲ ኸተምልጦም ፡ ውሑሳት ምዃንን ኣብ ቤትካ ንዚልዓል ሓዊ ንምውጋድ ዘድሊ ጥንቃቐ ምግባርን ኣዚዩ ኣገዳሲ እዩ ።

ናይ ሰኑይ 06 መጋቢት 2023 ዝተቐረቡ ናይ ሓደ ሰዓት ትሕዝቶ፡ ኣርእስታት ጸብጻብ፥ "ዕደና ዝበሃል : ብዙሕ ዝተጠቐምናሉ የሎን” ክብል ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ገሊጹ ጊዝያዊ ምምሕዳር ትግራይ 28 ኣባላት ካቢነ ዝሓዘ ክኽዉን ተወሲኑ። ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ ኣብይ ኣሕመድን ኣብ 5ይ ጉባኤ ትካል ዉድብ ሕቡራት መንግስታት ንምስታፍ ኳታር ዶሃ ኣትዩ። ሓይልታት ሩስያ ነታ ኣብ ዩክረይን እትርከብ ምብራቓዊት ከተማ ባክሙት ብምኽባብ፡ ነታ ኣብቲ ከባቢ ንዝርከብ ዞባ ዶንባስ ንምሓዝ ከም ቀንዲ ዕላማ ገይሮም ይደፍኡ ኣለዉ ። እቲ ውግእ ኣብ ዝቕጽለሉ ዘሎ እዋን ፡ ኣመሪካን መሻርኽታን ነቲ ቻይና ምስ ሩስያ ዘለዋ ርክብ ከም ዘተሓሳሰበን ብምግላጽ ፡ በይጂንግ ናብ ሞስኮ ኣጽዋር ከይትልእኽ ተማሕጺነን ኣለዋ ። ነዚ ዝምልከት ትንታነ ዜና ኣለና። ኣብ ናይ ቃለ መሕትት መደብና፡ ምስ ጸሓፊ ታሪኽ ግርማይ ገብረጻድቕ ብዛዕባ ዓወት ዓድዋ ዝጀመርናዮ ካላኣይ ክፋልን ናይ መወዳእታን ከነቕርብ ኢና። ሰሙናዊ መደብ ስፖርት ናይ ኢብራሂም ዓሊን ካልእ ትሕዝቶን ሒዝና ቀሪብና ኣለና። ኣርእስታት ዜና፥ ** ኣብ ኣውስትራልያ ፡ ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ተወሳኺ ልዕሊ 20,000 ዝሞቱ ሰባት ተመዝጊቡ ኣሎ ፣ ዝዓብየ ጠንቂ ናይዚ ሞት ድማ ብሰንኪ ለበዳ ኮቪድ-19 እዩ ተባሂሉ። ** ንባክሙት ዝከላኸሉ ዘለዉ ሓይልታት ዩክረይን ፡ ካብ ሓይልታት ሩስያ ሓያል ጸቕጢ ይወርዶም ከምዘሎ ተፈሊጡ ። ** ዝሓለፈ ቀዳመ ሰንበት ኣብ ዝተኻየዱ ግጥማት ፕሪምየር ሊግ ዓዲ እንግሊዝ ኣርሴናል መሪሕነታ ክትዕቅብ እንከላ ሊቨርፑል ከኣ ንማንቸስተር ዩናይትድ 7-0 ስዒራታ፣

ጊዝያዊ ምምሕዳር ትግራይ 28 ኣባላት ካቢነ ዝሓዘ ክኽዉን ተወሲኑ። ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ ኣብይ ኣሕመድን ኣብ 5ይ ጉባኤ ትካል ዉድብ ሕቡራት መንግስታት ንምስታፍ ኳታር ዶሃ ኣትዩ።