SBS Tigrinya - ኤስ.ቢ.ኤስ ትግርኛ

ኣርእስታት ጸብጻብ፥ መንግስቲ ኢትዮጵያ ቴሌኮም ናይታ ሃገር ንምሻጥ ጨረታ ከፊቱ። ኣሜሪካ፣ ንኤርትራ ሓዊስካ ንኹሎም ነታ ስምምዕ ሰላም ዘዐንቅፉ ስጉምቲ ከም ትወስድ ኣፍሊጣ። ሚንስተር ኮሚኒኬሽንን ኢትዮጵያ ለገሰ ቱሉ ካብ ሰራዊት ኢትዮጵያ ወጻእ ዘለዉ ሓይልታት ኣብ ትግራይ ክጸንሑ ከም ዝኽእሉ ሓቢሮም። ናብ ትግራይ ውሱን ሰብኣዊ ረድኤት ምእታው ከም ዝጀመረ ትካላት ረድኤት ሓቢረን።

ብዓሰርተታት ኣሽሓት ዝቑጸሩ ደገፍቲ ኩዕሶ እግሪ ኣብ ምጅማር ግጥም ዋንጫ ዓለም ፊፋ ሰንበት [20 ሕዳ] ክዕዘቡ'ዮም ፡ እዚ ኣብ ሓደ ብዓየይቲ ስደተኛታት ዝተሃንጸ ስታድዩም እዮም ክዕዘብዎ። ቐጠር ነቲ ውድድር ናይ ምእንጋድ መሰል ካብ እትሽለም ንነጀው ፡ ጸብጻብ ሰብኣዊ መሰላት ኣብ ሓያል ምጽብጻብ በጺሑ ኣሎ ።ኣብታ ናይ ወሽመጥ ዓረብ ሃገር ምስ ዘሎ ናይ ሰራሕተኛ ድሕንነት ብዝተሓሓዝ ፡ ብ ግብረ ሰናያዊ ጉጅለታት ዕቤት ከም ዝገብረ ይግንዘቡ እኳ እንተ ኰኑ ፡ ብዛዕባ መጻኢ ግን ስክፍታታት ኣሎ ።

ኣብ ዝሓለፉ ዓሰርተታት ዓመታት ኣውስትራሊያ ኣብ ታሪኻ ርእያቶ ዘይትፈልጥ ከቢድ ናይ ምዕልቕላቕ ፍጻመታት ርእያ እያ። ኣብ መንጎ 2020-2022, ዓቢ ክፋል መሬት ክልተ ክሳዕ ሰለስተ ሳዕ ብማይ ተደብዩ እዩ። ከቢድ ዝናብ ብተደጋጋሚ መስመራት ወሓይዝ ልዕሊ ዓቐን ክፈሱ ገይርዎም እዩ። ኣብ ገለ ንምዕልቕላቕ ማይ ዝተቓልዑ ማሕበረሰባት ትሕተ ቕርጺ፡ ገዛውቶምን ህይወቶም ከይተረፈውን ንሓደጋ ወዲቑ እዩ። ስለዚ፡ ከቢድ ኩነታት ኣየር ከምዝመጽእ ርጉጽ ምዃን ከመይ ጌርካ ይፍለጥ፡ ንምድላውከ እንታይ ክግበር ይከኣል? መንዩ ንሓገዝ ክሕተት ዘለዎ? ኣብዘለኻዮ ክትጸንሕ ወይስ ክትወጽእ’ዩ ዘለካ?

ክቡራት ሰማዕትና ኤስቢኤስ ኣብዚ ኣብ ኣውስትራልያ ዋንጫ ዓለም ፊፋ 2022 ቐጠር ብቐጥታ ዘመሓላልፍ መደበር ቴሌቪዥንዩ። ስለዚ ኣብ ብዙሓት መድረኻቱ ነዚ ኣብ ዓለምና ዝዓበየ ዝኾነ ውራይ ኩዕሶ እግሪ ሰፊሕ ሸፈነ ክህብዩ። ንሕና ከኣ ካብዚኦም ሸፈነታት ኣገደስቲ ዝበልናዮም ምስ ህሞት ዋንጫ ዓለምን ኩዕሶ እግርን ዝኸዱ እናመረጽና ከነቕርበልኩም ኢና፡ ንሎሚ ኣብ ምድባት D፣ E፣ ከምኡ'ውን F ዘለዋ ሃገራት ዝድህስስ ትሕዝቶዩ ዘለና፡ እነሆ።

ኣቶ ካሌብ ዘወንጌል ኪኢላ ሳይበር ሰኲሪቲ እዩ። ነዚ እናዓበየ ዝኸይድ ዘሎ ኣብ ኢንተርነት ዘጋጥም ሓደጋ ስርቅን ድሕነትን ዝምልከት መብርህን ፍታሓትን ገሊጹ ኣሎ። እዚ ቀዳማይ ክፋል ናይቲ ቃለ መሕትት እዩ።

ናይ ሰኑይ 14 ሕዳር 2022 ናይ ሓደ ሰዓት መደብ፥ ጸብጻብ ልኡኽና፥ እቲ ስምምዕ ከይትግበር ዝዕንቅፉ ኣለዉ ክብሉ ኣዘዝቲ ሰራዊት ትግራይን ኢትዮጵያን ተዛሪቦም። መንግስቲ ትግራይ ኣብ ስምምዕ ፕሪቶርያ ጉዳያት ክእረሙ ዝግብኦም ጉዳያት ብምሕባር ተግባራዊ ክኸውን ፀዊዑ። ህወሓት እውን ምስ ሰራዊት ትግራይ ርክብ ከም ዘይብሉ ኣነጺሩ። ኣብ ኤርትራ ፍትሒ ክነግስ ዝጠልቡ ሰልፍታት ኣብ ኣውስትራልያን ጣልያንን ተኻይዶም። ኣብ ደሞም ኤች ኣይቪ ንዘለዎም ተጋሩ መድሓኒት ተኸልኪሉ ክብል ቢሮ ጥዕና ትግራይ ከሲሱ ሕጂ ናብ ዜና ከሕልፈኩም ብዛዕባ ሳይቨር ሰኲሪቲ ብፍላይ ድማ ኣብዚ ኣብ ኣውስትራሊያ ካብ ኦፕተስን መዲባንክን ናይ ሰባት ዝርዝር ሓበሬታ ተሰሪቑ ኣብዝበሃል ዘሎ እዋን፡ ሓደጋኡን ክግበር ዝግብ ኦ ነገራትን ከብርሃልና ንሓደ ኪኢላ ዓዲምና ኣለና። ሰሙናዊ መደብ ስፖርትን ካልእ ትሕዝቶን ቀሪብና ኣለና። ኣርእስታት ዜና፥ ** ቀዳማይ ሚኒስተር ኣንቶኒ ኣልባነስ ኣብ ዋዕላ G-20 ናብ ባሊ ኣምሪሑ ፣ ኣብ መገሻኡ ምስ ፕረዚደንት ቻይና ሺ ጂንፒንግ [ሺ ጂንፒንግ] ኽእከብ ተኽእሎ ከምዘሎ ትጽቢት ይግበር ። ** ኣብ እተፈላለየ ክፋላት ቪክቶርያን ኒው ሳውዝ ዌልስን ዝሃረመ ብርቱዕ ዝናም ፡ ሓደገኛ ምዕልቕላቕ ማይ ኣስዒቡ ፣ ብዙሓት ሰባት ካብቲ ከባቢ ኺግዕዙ ተነጊርዎም ። ** ኣብ ኢስታንቡል ፡ ቱርኪ ብዝተጻወደ ቦምብ ብውሕዱ ሽዱሽተ ሰባት ተቐቲሎም ፡ 81 ድማ ቈሲሎም ።

ኣርእስታት ጸብጻብ፥ መንግስቲ ክ/ትግራይ ኣብ ስምምዕ ፕሪቶርያ ጉዳያት ክእረሙ ዝግብኦም ጉዳያት ብምሕባር ተግባራዊ ክኸውን ፀዊዑ። ህወሓት እውን ምስ ሰራዊት ትግራይ ርክብ ከም ዘይብሉ ኣነጺሩ። ኣብ ኤርትራ ፍትሒ ክነግስ ዝጠልቡ ሰልፍታት ኣብ ኣውስትራልያን ጣልያንን ተኻይዶም። ኣብ ደሞም ኤች ኣይቪ ንዘለዎም ተጋሩ መድሓኒት ተኸልኪሉ ክብል ቢሮ ጥዕና ትግራይ ከሲሱ

ኣብ ደቡብ ሱዳን ቅድሚ ሕጂ ተራእዩ ብዘይፈልጥ ምዕልቕላቕ ማይ ፡ ሓደ ሚልዮን ሰባትከም እተጸልዉ ፕሮግራም መግቢ ዓለም ይገልጽ ። እቲ ምዕልቕላቕ ነቲ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ኣብ 2013ን 2016ን ኣብ ኲናት ሓድሕድ ካብ ዝነበሮ ጥፍኣት ዝገደደ እዩ ዝብሎ ነቲ ዘሎ ሕጽረት መግቢ ዘጋድድ እዩ ።

ሰሙናዊ መደብ ስፖርት (14/11/2022) * ኢትዮጵያዊያን ኣትሌታት ኣብ ውድድር ፍርቂ ማራቶን ቦስቶን 2022 ብኽልቲኡ ጾታታት ካልኣይ ወጺኦም፣ * ኤርትራዊ ተቐዳዳማይ ኣማኑኤል ገብረእግዚኣብሄር ጋንትኡ ጋንታ ትሬክ ሴጋ ፍሬዶ ዝመጽእ ወቕቲ 2023 ምስኣ ክጸንሕ ምዃኑ ኣፍሊጣ፣ * ኣብ ግጥም ፍርቂ ፍጻመ መጻረዪ ንምሕላፍ ናብ ዋንጫ ሃገራት ኣፍሪቃ መንእሰያት ት20 ኣፍኮን 2023 ት20 ዝተሳተፈት ኢትዮጵያ ብደቡብ ሱዳን ኣብ ፍርቂ ፍጻመ ተሳዒራ ከይሓለፈት ተሪፋ፣ * ኮንፈደረሽን ኩዕሶ እግሪ ኣፍሪቃ ወይ ካፍ መጸዋዕታ ፊፋ ንሓድነትን ሓቛፍነትን ቀቅድሚ'ቲ ዝመጽእ ዘሎ ዋንጫ ዓለም ቐጠር ከምዝድግፍ ኣፍሊጡ፣ * ኣፍሪቃ ንፈለማ ግዜ ኣብ ዋንጫ ዓለም ብደቂ ሃገር ኣሰልጠንቲ እናተኣልየት ክትሳተፍ’ያ

እቲ ሓድሽ የማናዊ መርገጺ ዘለዎ መንግስቲ ጥልያን፡ ኢጣልያ ቀንዲ ወደብ ናይ’ቶም ካብ ሊብያ ተበጊሶም ብ ናይ ኣስገርቲ ጀላቡ ዝመጹ ስደተኛታት መዕረፊ ኣይክትከውንን እያ ፡ ኤውሮጳ ድማ ነቲ ጾር ንምስካም ዝያዳ ጻዕሪ ክትገብር እያ ክብል ሓቲቱ ። እዚ ከምዚ 'ሉ እንከሎ ፣ መንግስቲ ፈረንሳ ጽኑዕ ናይ ፓስፖርት መቆጻጸሪ ንምትእትታው ፣ ኣብቲ ምስ ኢጣልያ ዘዳውብ ዶባቱ ሓለዋ ጸጥታ ወሲኹ ኣሎ ።