Sprawy Wschodu

EP. 262 | Po co Rosji Królewiec. 80 lat Kaliningradu

Przed mikrofonem Bartosz Gołąbek.

Kaliningrad świętuje osiemdziesiąt lat. Czytamy, co rosyjska władza mówi o tym mieście w roku jubileuszu — i słuchamy, czego boją się sami Rosjanie, gdy rozmawiają o nim między sobą. Na forum Klubu Wałdaj, trzy dni przed naszym nagraniem, padło pytanie: czy Kaliningrad skończy jako zapomniana peryferia? I czy zostaniemy sami na brzegu tej bałtyckiej kałuży? Zaglądamy też do ich własnego rocznika statystycznego — także tam, gdzie zostawia białe plamy.

W odcinku felieton Nikodema Cudzicha z cyklu Alfabet Ukrainy — litera Y, Yrij.

Prowadzący: Bartosz Gołąbek

Kanał: Sprawy Wschodu

sprawywschodu.online

Wesprzyj projekt:

buycoffee.to/sprawywschodu

patronite.pl/sprawywschodu

─────────────────────────

ŹRÓDŁA

─────────────────────────

https://kgd80.ru/#event-kirha-sklad-sportzal-muzey-slozhnyy-put-kultovyh-uchrezhdeniy-iz-zabveniya-k-vozrozhdeniyu

https://www.youtube.com/watch?v=m2JaWgpeMas

https://kgd80.ru/special/

https://klops.ru/kaliningrad/2026-06-24/385881-kaliningrad-eto-porohovaya-bochka-na-forume-valday-obsudili-riski-dlya-regiona-i-otnosheniya-s-evropoy?from=mainpage_kartina_2

https://rodina-history.ru/2025/10/17/80-let-nazad-kenigsberg-byl-vkliuchen-v-sostav-sssr-kak-iskonno-slavianskaia-zemlia.html

https://ru.valdaiclub.com/multimedia/video/budushchee-baltiyskogo-regiona-pryamaya-translyatsiya/

https://www.newkaliningrad.ru/afisha/other/publications/24158431-afisha-kaliningrada-den-molodyezhi-simfonicheskaya-pyatnitsa-i-shou-vikingov.html

https://strana39.ru/news/2026-06-25/385953-v-kaliningrade-ofitsialno-ob-yavleno-ob-ogranicheniyah-na-prodazhu-topliva-limit-dlya-odnogo-baka

https://strana39.ru/news/2026-06-24/385900-o-bednom-kaliningradtse-zamolvite-slovo-vo-skolko-oboydutsya-vyhodnye-na-baltike

https://www.mk-kaliningrad.ru/social/2026/06/24/v-kaliningradskoy-oblasti-izmenitsya-raspisanie-avtobusa-izza-nekhvatki-voditeley.html

https://www.mk-kaliningrad.ru/social/2026/06/22/v-kaliningradskoy-oblasti-napomnili-o-bessrochnom-zaprete-na-ispolzovanie-dronov.html

https://www.mk-kaliningrad.ru/social/2026/06/24/prokuratura-potrebovala-otremontirovat-detskie-i-sportivnye-ploshhadki-v-sovetske.html

https://www.kaliningrad.kp.ru/daily/277791.4/5267725/

https://vmo24.ru/news/kuda_rossiyane_edut_v_otpusk

https://vkvideo.ru/video-117768947_456239878

https://ombudsman39.ru/annual_reports/%d0%b4%d0%be%d0%ba%d0%bb%d0%b0%d0%b4-%d0%be-%d0%b4%d0%b5%d1%8f%d1%82%d0%b5%d0%bb%d1%8c%d0%bd%d0%be%d1%81%d1%82%d0%b8-%d1%83%d0%bf%d0%be%d0%bb%d0%bd%d0%be%d0%bc%d0%be%d1%87%d0%b5%d0%bd%d0%bd%d0%be

https://www.klgd.ru/activity/economy/results/itogi2025.pdf

Kazań bywa nazywany trzecią stolicą Rosji. To nie slogan turystyczny — to precyzyjna strategia. Moskwa uczyniła z Kazania główne narzędzie polityki wobec świata islamskiego: forum gospodarcze z udziałem blisko stu krajów, Stolica Kultury Świata Islamskiego 2026, scena szczytów BRICS i ASEAN oraz islamskiego KazanForum. Żaden z 57 krajów Organizacji Współpracy Islamskiej nie przystąpił do zachodnich sankcji wobec Rosji.

W odcinku przyglądamy się temu mechanizmowi — i temu, jak wygląda Kazań poza protokołem: drony pięć dni przed szczytem, kolejki po benzynę, galerie handlowe w kryzysie, sztafeta zmilitaryzowana z symulatorem drona i punktem werbunkowym Korpusu Afrykańskiego. A obok — festiwal książki, festiwal lalek, film o tatarskim słowiku i Rok poety Tukaja.

I paradoks: arabski wchodzi do rosyjskich szkół od września 2026. Tatarski — język rdzennej muzułmańskiej ludności Tatarstanu — został ze szkół wypchnięty w 2017. Ta sama logika, dwa różne zastosowania islamu.

Przed mikrofonem: Bartosz Gołąbek.

Źródła:

Wystąpienie Putina na szczycie Rosja–ASEAN:https://www.youtube.com/watch?v=Wx1nhkVpxlQ

Podsumowanie szczytu (stenogram):https://www.youtube.com/watch?v=7hG-CAFeHSY

Putin otwiera kompleks LNG w Kazaniu:https://expert.ru/news/vladimir-putin-dal-start-rabote-novogo-ispytatelnogo-kompleksa-na-zavode-v-kazani

Sadzonki giną w Kazaniu — Inkazan:https://inkazan.ru/news/2026-06-16/myortvyy-les-u-obochiny-kak-kazanskie-dorogi-prevraschayutsya-v-kladbische-sazhentsev-5618684

YouTube usuwa reklamy Alabuga Politech — Radio Swoboda:https://www.svoboda.org/a/youtube-udalil-esche-234-rolika-s-reklamoy-kolledzha-alabuga-politeh-v-tatarstane-gde-sobirayut-bespilotniki/33783719.html

Innopolis — Inkazan:https://inkazan.ru/news/2026-06-10/innopolis-kak-zhivetsya-v-samom-molodom-gorode-rossii-5615186

Letni festiwal książki Smena — Riealnoje Wremia:https://rt-online.ru/news/letniaia-smena-v-kazani-ot-kitaiskoi-gramoty-do-futbola-542456

Sztafeta zmilitaryzowana — Riealnoje Wremia:https://rt-online.ru/news/sila-rossii-v-soxranenii-tradicii-v-kazani-vozrodili-voenizirovannuiu-estafetu-543166

Kary za odmowę zatrudnienia weteranów — Radio Swoboda:https://www.svoboda.org/a/v-tatarstane-rabotodateley-hotyat-shtrafovat-na-summu-do-100-tysyach-rubley-za-otkaz-brat-na-rabotu-uchastnikov-voyny/33764205.html

Putin w Kazaniu podczas ASEAN:http://vybor-naroda.org/lentanovostey/308970-kakie-mesta-posetil-vladimir-putin-v-kazani-vo-vremja-foruma-asean.html

Kryzys galerii handlowych — KazanFirst:https://kazanfirst.ru/articles/v-kolcze-i-tandeme-lyudej-zametno-menshe-kak-torgovye-czentry-kazani-perezhivayut-krizis

Korpus Afrykański w Mali — KazanFirst:https://kazanfirst.ru/news/afrikanskij-korpus-otrazil-napadenie-terroristov-na-grazhdanskuyu-kolonnu-v-mali

Arabski w rosyjskich szkołach — Moscow Times:https://ru.themoscowtimes.com/2026/06/20/v-rossiiskih-shkolah-nachnut-izuchat-arabskii-yazik-a198745

Wsparcie: buycoffee.to/sprawywschodu | patronite.pl/sprawywschoduLista informacyjna Spraw Wschpdu:

sprawywschodu.online → zakładka lista informacyjna

W 260 wydaniu podcastu Bartosz Gołąbek i Magdalena Paciorek czytają rosyjskojęzyczne źródła o regionie, który w cieniu wojny w Ukrainie rzadko trafia na pierwsze strony – a właśnie teraz dzieje się tam wiele.

Aresztowania muzułmańskich duchownych w kilku rosyjskich miastach jednocześnie, sprawa byłego wicepremiera Czeczeńskiej Republiki Iczkerii Rusłana Kutajewa i jego kontrowersyjnych wypowiedzi, pytanie o to, co pozostaje, gdy państwo usuwa własnych pośredników między sobą a społecznością. Pamięć dziewiętnastowiecznego wygnania kaukaskich muzułmanów do Imperium Osmańskiego – i tegoroczne obchody 162. rocznicy zakończenia Wojny Kaukaskiej w Nalczyku, gdzie dwa tysiące osób zebrało się przy pomniku Drzewo Życia mimo gróźb ze strony służb. Najnowszy biuletyn Centrum „Memoriał" z nieoczywistymi danymi: Kaukaz Północny jest proporcjonalnie najmniej wojskowym regionem Federacji Rosyjskiej. Co za tym stoi? Nastolatki ścigane na południu Rosji i Kaukazie pod zarzutem terroryzmu. I otwarcie sezonu kurortów 2026 w Kraju Krasnodarskim i na Krymie – te same ziemie, dwie zupełnie różne warstwy rzeczywistości.

Odcinek zamyka felieton Nikodema Cudzicha z cyklu „Alfabet Ukrainy" – tym razem litera Z.

• Centrum „Memoriał" – fala aresztowań muzułmańskich duchownych w Rosji
  https://memorialcenter.org/ru/news/v-rossii-proshla-volna-zaderzhanij-deyatelej-musulman
• Centrum „Memoriał" – Biuletyn: Kaukaz Północny, zima 2025–2026
  https://memorialcenter.org/ru/analytics/situacziya-na-severnom-kavkaze-oczenka-pravozashhitnikov-zima-2025-2026-gg
• Nagranie z marszu w Nalczyku, 21 maja 2026 (YouTube / Kawkazskij Uzieł)
  https://www.youtube.com/watch?v=O_3KdRBXZ8U
• Kawkazskij Uzieł – historycy o pamięci muhajirstwa na wschodnim Kaukazie
  https://www.kavkaz-uzel.eu/articles/423503
• Radio Swoboda – „Aby zastraszyć tysiąc, wystarczy ukarać jednego". Nastolatki na południu Rosji i Kaukazie Północnym ścigane za terroryzm
  https://www.svoboda.org/a/chtoby-zapugatj-tysyachu-dostatochno-nakazatj-odnogo-podrostkov-na-yuge-i-severnom-kavkaze-presleduyut-za-terrorizm/33775795.html
• Nowaja Gazieta Europa – Jak otworzył się sezon kurortów 2026 w Kraju Krasnodarskim i na Krymie
  https://novayagazeta.eu/articles/2026/06/11/kak-otkrylsia-kurortnyi-sezon-2026-v-krasnodarskom-krae-i-krymu
• Wywiad Kutajewa https://www.youtube.com/watch?v=V1NJRnYrQ6k&t=1111s

Dziękujemy za wsparcie w serwisach

Buy Coffee To i Patronite.

Więcej na sprawywschodu.online

6 czerwca, w Dniu Języka Rosyjskiego, minister Ławrow mówił o pięknie języka Puszkina — i w tym samym przemówieniu uczynił z niego warunek zakończenia wojny. Język jako kazus belli.

Punktem wyjścia tego wydania jest forum w Petersburgu — dawne rosyjskie Davos, dziś platforma dyplomacji. Przez jego pryzmat i kilkanaście rosyjskich źródeł pytamy: jak naprawdę działa rosyjska polityka zagraniczna i czy rządzą nią już tylko żołnierze?

W odcinku: Zacharowa o „schematozie" i groźba wobec Polski, Litwy i Norwegii; ambasador Kielin w Sky News i Wiaczesław Nikonow w Rosji; Armenia pod presją; Rosja w Afryce; miękka siła i Teatr Bolszoj; dyplomacja jako niedoceniana maszyna — oraz klamra z dnia nagrania: list Zełenskiego do Putina.

Zaprasza Bartosz Gołąbek

—

Sprawy Wschodu wsparcie:

buycoffee.to/sprawywschodu

patronite.pl/sprawywschodu

sprawywschodu.online

Źródła: Zacharowa o „chlestakowszczyźnie" Zełenskiego i ryzyku jądrowym dla UE (RG):https://rg.ru/2026/06/04/zaharova-rasskazala-rg-o-hlestakovshchine-zelenskogo-i-iadernyh-riskah-dlia-es.html

Wywiad amb. Andrieja Kielina dla Yaldy Hakim (Sky News):https://www.youtube.com/watch?v=aRH7wfFHUKg

Riabkow o broni jądrowej:https://www.youtube.com/shorts/e2Z7C3qCXZM

Wiaczesław Nikonow:https://www.youtube.com/watch?v=EUhEQ5UVC4M

Iwan Safranczuk o dyplomacji (Rossija w głobalnoj politikie):https://globalaffairs.ru/articles/diplomatiya-safranchuk/

Ławrow — Dzień Języka Rosyjskiego:https://www.youtube.com/watch?v=ROpwyItjBJE

MGIMO — raport Wałdaj / nowe pokolenie:https://mgimo.ru/about/news/departments/iii-valdai-newgeneration/

List Wołodymyra Zełenskiego do Władimira Putina https://www.president.gov.ua/news/vidkritij-list-prezidentu-rosijskoyi-federaciyi-vid-preziden-104769

Armenia wchodzi w wybory parlamentarne 7 czerwca w stanie głębokiej niepewności — i w poczuciu bezprecedensowej szansy. Kraj, który w ciągu trzech lat stracił Karabach, konsekwentnie ogranicza zależność od Rosji i zbliżył się do Unii Europejskiej. Czy projekt „Realnej Armenii" Nikola Pashinyana wygra z opozycją, która mówi językiem historycznych krzywd?

W tym odcinku czytam rosyjskojęzyczne teksty ormiańskich i rosyjskich mediów, sięgam po dokumenty wewnętrzne Kremla ujawnione przez Centrum Dosier, a do tego — fragmenty wywiadów z kluczowymi postaciami tej kampanii: Alenem Simonyanen (Deutsche Welle, rozm. Konstantin Eggert), Robertem Koczarianem (RTVI) i nagranie ze spotkania Pashinyan–Putin na Kremlu z 1 kwietnia 2026.

Szczyt Europejskiej Wspólnoty Politycznej w Erywaniu, Macron śpiewający Aznavoura, Zelenski w Armenii, Trasa Trumpa, rosyjskie zakazy importu wina i koniaku, operacja polityczna Kremla opisana w przeciekłych dokumentach — i pytanie, które Armenia zadaje sobie przy urnach: czy można zbudować państwo nie na traumie, lecz na możliwości?

Na zakończenie — felieton Nikodema Cudzicha z cyklu Alfabet Ukrainy: litera Ż — Żdun.

Zaprasza Bartosz Gołąbek.

ŹRÓDŁA I LINKI

WYWIADY

Alen Simonyan — Deutsche Welle po rosyjsku, rozm. Konstantin Eggerthttps://www.youtube.com/watch?v=BYp_2gujyJM

Robert Koczarian — RTVIhttps://youtu.be/lt1BKN3kxqk?is=YollMvBhOAB4R_Ff

Spotkanie Pashinyan–Putin, Kreml, 1 kwietnia 2026https://www.youtube.com/watch?v=81oNPxRPXEM

YOUTUBE

https://www.youtube.com/watch?v=9kdwL7seahk

https://www.youtube.com/watch?v=5cX9_DyOd8U

https://www.youtube.com/watch?v=PYh7zgWYzNk

https://www.youtube.com/watch?v=Om50I-_mtwY

ARTYKUŁY I STRONY

https://arvak.am/ru/выборы-без-выбора-почему-кампания-2026-го/

https://www.aysor.am/ru/news/2026/05/26/%D0%A2%D0%B5%D1%80-%D0%93%D1%83%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8F%D0%BD/2423324

https://news.mail.ru/politics/71025020/

https://www.currenttime.tv/a/v-rossii-zapretili-prodazhu-vina-i-konyaka-armyanskih/33763169.html

https://www.currenttime.tv/a/putin-ugrozhaet-napryamuyu-pryamym-tekstom-ruben-megrabyan-analiziruet-poslednie-zayavleniya-rossii-v-adres-armenii/33755077.html

https://newsarmenia.am/news/armenia/pashinyan-nameren-pomeshat-lukashenko-ispolzovat-eaes-protiv-armenii/

https://www.currenttime.tv/a/sammit-armenii-es/33750517.html

https://armenpress.am/ru/article/1250511

https://www.currenttime.tv/a/pochemu-nikol-pashinyan-prizyvaet-k-otstavke-katolikosa-garegina-ii/33759477.html

https://style.news.am/rus/news/114332/pretenziya-na-al-kapone-ili-kospleiy-brezhneva-kak-virusniye-elementiy-garderoba-mogut-razrushit-khrupkiiy-obraz-politika.html

https://novostink.ru/novosti-armenii/glava-minoborony-predstavil-novyj-gerb-vs-armenii/

https://novayagazeta.ru/articles/2026/05/28/ves-etot-dzhaz

https://fip.am/ru/48163

https://www.instagram.com/reel/DY22HlysYpR/?igsh=MTRlMno4ZmE3cjZ0bQ==

WESPRZYJ PROJEKT

☕ Buy Coffee To: https://buycoffee.to/sprawywschodu❤️ Patronite: https://patronite.pl/sprawywschodu

sprawywschodu.online

Jak rosyjskie media budują w maju 2026 r. obraz Polski jako kraju frontowego, zdradzającego Ukrainę i prześladującego przyjaciół Rosji? I dlaczego w tym samym maju rosyjskojęzyczna prasa emigracyjna z szacunkiem pisze o polskim kinie — a na gali w Cannes spotykają się drogi Pawła Pawlikowskiego i Andrieja Zwiagincewa?

W odcinku: karetki w Rzeszowie jako „dowód" udziału NATO w wojnie, zwalniani lekarze z Ukrainy i zero punktów od ukraińskiego jury na Eurowizji, postrzelony Białorusin i anatomia operacji informacyjnej, sprawa archeologa Butiagina i szpiegów ABW, Ziobro jako „biegłyj" i Artiemij Lebiediew bez wizy Schengen, zjazd historyków w Baranowie Sandomierskim i cień Wołynia, nekrolog Piesiewicza w „Kommersancie" oraz Cannes 2026 — Pawlikowski, Zwiagincew i apel do Putina ze sceny.

Po podcaście zapraszamy na felieton Nikodema Cudzicha z cyklu Alfabet Ukrainy — literka Є, Je Bali.

Zaprasza Bartosz Gołąbek.

Wsparcie projektu:

🟢 Patronite — patronite.pl/sprawywschodu

🟡 Buy Coffee To — buycoffee.to/sprawywschodu

🌐 sprawywschodu.online

ŹRÓDŁA I LINKI:

Polska jako zaplecze frontu:

• KP — karetki w Rzeszowie: https://www.kp.ru/online/news/6982053
• KP — nacisk na Ukrainę po wizytach Trumpa i Putina w Chinach: https://www.kp.ru/online/news/6981980/

Lekarze i Eurowizja — Polska kontra Ukraina:

• RG — „masowe zwolnienia" lekarzy: https://rg.ru/2026/05/15/v-polshe-massovo-uvolniaiut-vrachej-ne-vladeiushchih-polskim-iazykom.html
• RP — kontekst polski (Sejm chce przedłużyć uprawnienia): https://www.rp.pl/ochrona-zdrowia/art44398421-czesc-lekarzy-z-ukrainy-traci-prawo-do-wykonywania-zawodu-sejm-chce-je-przedluzyc
• RG — rewizja relacji z Ukrainą po Eurowizji: https://rg.ru/2026/05/18/v-polshe-prizvali-peresmotret-otnosheniia-s-ukrainoj-iz-za-evrovideniia.html

Cień Wołynia — zjazd historyków:

• BBC po rosyjsku — Światosław Chomenko, „Cień Wołynia, zagrożenie ze strony Rosji": https://www.bbc.com/russian/articles/cd9pe2wy5d4o

Białorusin postrzelony — propaganda kontra fakty:

• RG — „polscy policjanci otworzyli ogień do białoruskiego gościa": https://rg.ru/2026/05/21/polskie-policejskie-otkryli-ogon-po-belorusskomu-gostiu-i-edva-ne-ubili-ego.html
• MOST — odpowiedź wrocławskiej prokuratury: https://mostmedia.io/2026/05/22/pochemu-streljali-v-belarusa/

Szpiedzy i Butiagin:

• Swoboda — trzej zatrzymani przez ABW: https://www.svoboda.org/amp/v-poljshe-troe-zaderzhany-po-podozreniyu-v-shpionazhe-v-poljzu-rossii/33760922.html
• Kommersant — wywiad z Butiaginem „Krym — mój": https://www.kommersant.ru/doc/8671178

Ziobro i Lebiediew:

• RG — „zbiegły eks-minister" w USA: https://rg.ru/2026/05/19/beglyj-eks-ministr-iusticii-polshi-perebralsia-iz-vengrii-v-ssha.html
• Lebiediew o odmowie wizy (Instagram): https://www.instagram.com/p/DYpFPvOtH8Q/?igsh=MXRpNTJiNTMzNnBtMA==
• Lebiediew o odmowie wizy (X): https://x.com/i/status/2057860915970670969

Kultura — Piesiewicz i Cannes 2026:

• Kommersant — nekrolog Piesiewicza „Dramaturg z Bożej łaski": https://www.kommersant.ru/doc/8670813
• Meduza — recenzja „Fatherland" Pawlikowskiego: https://meduza.io/feature/2026/05/15/kanny-2026-faterlyand-luchshiy-film-pavla-pavlikovskogo
• Pawlikowski — wywiad wideo (4:43): https://www.youtube.com/watch?v=ts2wgnvGV7o

Bartosz Gołąbek zaprasza na 256. wydanie podcastu Czytamy po rosyjsku, a w nim:

14 maja 2026 Duma wybrała 37-letnią Janę Łantratową na rzecznika praw człowieka Federacji Rosyjskiej. Pretekst do rozmowy o pokoleniu, które wychowało się już w putinizmie i właśnie obejmuje władzę.

Próbujemy zrozumieć, jak działa to pokolenie kobiet z roczników 1982–1988 — Łantratowa, Lwowa-Biełowa, Mizulina, Kuzniecowa, Plieszczewa. Skąd przychodzą, jak budują kariery, jak czytają sygnały Kremla, w jaki sposób są instrumentalizowane i jak same się w putinizm wpisują. Patrzymy też na tło — starsze pokolenie kobiet, które wciąż trzyma strategiczne wieże rosyjskiego państwa.

Pytanie, które stawiamy: czy nominacja Łantratowej to pojedynczy awans, czy prototyp putinowskiej fali kadrowej, która ukształtuje Rosję następnych dwóch–trzech dekad.

Źródła:

— Meduza, W Rosji będzie nowy ombudsman https://meduza.io/feature/2026/05/08/v-rossii-budet-novyy-ombudsmen-eto-yana-lantratova-ee-naznachenie-lobbiroval-nikita-mihalkov-uznala-meduza

— RT, komentarz Łantratowejhttps://russian.rt.com/opinion/1630564-lantratova-rossiya-grazhdanskoe-obschestvo

— Radio Swobodahttps://www.svoboda.org/a/pechaljnoe-sobytie-novaya-upolnomochennaya-po-pravam-cheloveka-v-rossii/33757539.html

— Materiał wideohttps://www.youtube.com/watch?v=r3BWP556Jt4

— Materiał wideohttps://www.youtube.com/watch?v=YULK0Fo47cw

— Nowaja Gazeta Europa, Mir uznany za wrogahttps://novayagazeta.eu/articles/2025/05/18/mir-opoznan-kak-vrag

— Nowaja Gazeta Europa, Jej zadaniem jest wykonywać poleceniahttps://novayagazeta.eu/articles/2026/04/24/ee-zadacha-vypolniat-porucheniia

Wsparcie projektu:🟢 Patronite — patronite.pl/sprawywschodu🟡 Buy Coffee To — buycoffee.to/sprawywschodu

sprawywschodu.online

W tym tygodniu polecam także felieton Nikodema Cudzicha Alfabet Ukrainy, litera E jak Energoatom.

85% Rosjan korzysta z magii. Rynek ezoteryki — 27 mld euro rocznie, 24 razy więcej niż legalna psychologia. Najwyższy Szaman Rosji w państwowej TV ogłasza, że „Rosji nikt nie pokona". Inny szaman, który w 2019 szedł pieszo „wygnać demona Putina" z Kremla, siedzi szósty rok w zamkniętym szpitalu psychiatrycznym.Punktem wyjścia jest artykuł Klub Regionów z kwietnia 2026. Czytamy też Lewadę, VCIOM, Rosstat, Snob, Kommiersant, Finam — z selekcją: co pomiar, co propaganda. Pokazujemy trzydziestosześcioletni monitoring VCIOM, historię dwóch szamanów — Gabyszewa i Kara-ola, trzy korzenie „magicznego drzewa" według Snoba i wojnę w Ukrainie jako zbiorowy akt magiczny.

🎙️ 255 wydanie podcastu "Czytamy po rosyjsku" prowadzi: Bartosz Gołąbek

✒️ Felieton: Nikodem Cudzich, „Alfabet Ukrainy" — litera D, jak demografia

🔗 Wybrane źródła:

Klub Regionów, „Россияне всё больше увлекаются магическим туризмом" (27.04.2026)

http://club-rf.ru/news/64685

VCIOM, raport o magicznych praktykach (27.03.2026)

https://wciom.ru/analytical-reviews/analiticheskii-obzor/tainstvennoe-i-potustoronnee-ili-rossijane-o-magakh-i-astrologakh

Lewada-Centrum, ratingi kwiecień 2026

https://www.levada.ru/2026/04/30/reitingi-aprelya-2026-goda/

Mediazona, sprawa Aleksandra Gabyszewa

https://zona.media/article/2023/11/24/politzek-4

Wiesti.ru / Rossija-1, Najwyższy Szaman Kara-ol w „Małachow"

https://www.vesti.ru/article/3001140

Ekspert, „К гадалке не ходи" — rynek ezoteryki 2,4 bln rubli

https://expert.ru/2025/03/12/k-gadalke-ne-khodi

Finam.ru, „Россияне против вампиров"

https://www.finam.ru/publications/item/rossiyane-protiv-vampirov

Snob, „После сказки" — trzy korzenie magicznego drzewa

https://snob.ru/culture/posle-skazki

☕ Wsparcie kanału Sprawy Wschodu

👉 ⁠⁠⁠⁠https://buycoffee.to/sprawywschodu⁠⁠⁠⁠

👉 ⁠⁠⁠⁠https://patronite.pl/sprawywschodu⁠⁠⁠

W 254 odcinku Czytamy po rosyjsku rozmawiamy o kryzysie rosyjskich peryferiów: od Dagestanu po jakuckie Andriuszkino. Zaczynamy od krótkiego bloku newsowego: sprawa Andrzeja Poczobuta, nowe wyliczenia rosyjskich strat według BBC i Mediazony oraz uderzenia w rafinerię w Tuapse. Dalej: dymisja szefa Dagestanu po powodzi, dyskusja o rozbudowie metra w Mińsku, dramat wymierającego narodu Jukagirów oraz pytanie, czy NATO jest dziś gotowe na poważniejszą konfrontację z Rosją.

Do słuchania zapraszają Bartosz Gołąbek i Magdalena Paciorek, a także Nikodem Cudzich z felietonem w cyklu Alfabet Ukrainy.

Źródła:

• https://nashaniva.com/ru/394144
• https://meduza.io/feature/2026/04/29/voyna-na-blizhnem-vostoke-pokazala-chto-strany-nato-ne-gotovy-k-voyne-s-rossiey
• https://www.kommersant.ru/doc/8633770
• https://www.svoboda.org/a/33743199.html
• https://www.youtube.com/watch?v=WvL3surr4DA

☕ Wsparcie kanału Sprawy Wschodu

👉 ⁠⁠⁠https://buycoffee.to/sprawywschodu⁠⁠⁠

👉 ⁠⁠⁠https://patronite.pl/sprawywschodu⁠⁠

W Moskwie deweloperzy projektują dziś mieszkania bez kuchni. Po co, skoro gotowy obiad dotrze za trzydzieści minut, a supermarket jest na dole? To zdanie z rosyjskiej konferencji branżowej padło bez zaskoczenia — i jest dobrym wstępem do tego, co zmieniło się w Rosji przy stole od 2022 roku.

W 253 wydaniu „Czytamy po rosyjsku" Bartosz Gołąbek patrzy na rosyjskie społeczeństwo przez talerz. Czytamy rosyjską prasę branżową — Kommersant, Retail.ru, raporty NTech, Romir, dane Sbierbanku — i układamy z nich obraz kraju w czwartym roku pełnoskalowej inwazji na Ukrainę.

Co jedzą Rosjanie w 2026 roku, ile to kosztuje (z przeliczeniem na euro), kto na tym zarabia, a kto traci. Rynek gotowej żywności wart 1,32 biliona rubli, ramen wypierający sushi, mrożona pizza z Mordowii, kawior z humanitarnych hodowli, restauracje zamykające się w tempie rekordowym od ćwierć wieku. Plus historia popularnego rosyjskiego bloggera kulinarnego, który właśnie zamknął biznes — bo Yandex podwoił ceny dostawy.

Punktem wyjścia jest świeża nagroda WHERETOEAT INTERNATIONAL 2026, wręczona w Moskwie 14 kwietnia. Po drodze: nowe prawo o języku rosyjskim na szyldach, dwa różne rosyjskie przewodniki restauracyjne, wielokulturowość kuchni postsowieckiej i wybory do Dumy w cieniu indeksu zaufania konsumentów.

Pod koniec odcinka — „Alfabet Ukrainy" Nikodema Cudzicha, naszego współpracownika, który litera po literze przybliża słuchaczom Ukrainę. Dziś litera Г: гідність — godność. Rewolucja godności.

Prowadzi: Bartosz GołąbekFelieton „Alfabet Ukrainy": Nikodem Cudzich

Kanał: Sprawy Wschodu — sprawywschodu.online

📚 ŹRÓDŁA (do opisu odcinka)

🍽️ Rynek gastronomiczny i trendy kulinarne

https://wheretoeat.ru/publications/

https://www.kommersant.ru/doc/8606536

https://www.kommersant.ru/doc/8607359

https://www.kommersant.ru/doc/8607505

https://www.kommersant.ru/doc/8607495

https://www.kommersant.ru/doc/8605671

https://www.kommersant.ru/doc/8588445

🛒 Handel, retail i rynek gotowej żywności

https://www.retail.ru/articles/gotovaya-eda-v-poiske-smyslov-kak-riteylery-uvelichivayut-prodazhi-s-pomoshchyu-novykh-vkusov-doveri/

https://www.retail.ru/interviews/valeriy-palkin-gk-talina-spros-na-zamorozhennye-khlebobulochnye-izdeliya-prevyshaet-predlozhenie/?erid=2W5zFHLtpho

https://romir.ru/feed/rynok-pitstsy-v-rossii

📊 Dane i analizy ekonomiczne

https://www.sberbank.ru/ru/sberpress/all/article?newsID=012a242f-c35a-4a94-9fd0-e1f60d076789&blockID=1303®ionID=77&lang=ru&type=NEWS

https://www.dp.ru/a/2026/04/24/srednij-chek-v-obshhepite-peterburga

⚖️ Regulacje i otoczenie prawne

https://www.retail.ru/articles/tri-strategii-zashchity-biznesa-v-usloviyakh-zakonodatelnykh-ogranicheniy-na-ispolzovanie-inostranny/

https://place.lemma.ru/article/gosduma-odobrila-osvobojdenie-chasti-predpriyatii-obshchepita-ot-nds-v-gorodahmillionnikah-rastet-chislo-ramennyh-i-lapshichnyh-novosti-za-14-aprelya

🎥 Materiał wideo (kontekst)

https://www.youtube.com/watch?v=29mgrXrbcsw&t=666s

Wsparcie podcastu:

☕ Wsparcie kanału Sprawy Wschodu

👉 ⁠⁠https://buycoffee.to/sprawywschodu⁠⁠

👉 ⁠⁠https://patronite.pl/sprawywschodu⁠⁠