Tạp chí văn hóa

“HẾT RỒI” [...] “Tôi đã từng sống”. Đó là câu mở đầu và kết thúc tiểu thuyết Lời hứa lúc bình minh xuất bản năm 1960 của nhà văn Romain Gary. 15 năm sau, Gary ẩn mình dưới bút danh Émile Ajar viết tiểu thuyết Cuộc sống ở trước mặt, trở thành người duy nhất đoạt 2 giải Goncourt.

Nhắc tới “Đơn giản là Yêu” (Amour) của Micheal Haneke, người ta nhớ ngay tới cơn mưa giải thưởng mà bộ phim đã đạt được trong năm 2012 và 2013, trong đó phải kể tới danh hiệu “phim hay nhất năm 2012”, chiến thắng hàng loạt danh mục giải César, giải Cành Cọ Vàng và 5 đề cử Oscar.

Như nhiều quốc gia của châu Âu, chứng nhân lịch sử Pháp không chỉ nằm ở những lâu đài, thành quách xa hoa với đa dạng các phong cách kiến trúc. Thời kỳ Cách mạng công nghiệp và giai đoạn hưng thịnh « 30 năm huy hoàng » xây dựng lại sau Thế chiến cũng để lại nhiều dấu ấn đậm nét. Ứng xử với những di tích để lại luôn là một bài toán không đơn giản, mà đòi hỏi một quá trình nhận thức, định hướng để có được những lựa chọn hành động phù hợp.

Điện ảnh với nhiều người có thể là để giải trí, với một số người khác là nơi để họ bộc lộ bản thân mình và với một số người khác nữa thì lại là nơi giúp họ thực hiện giấc mơ điên rồ nhất.

"Gần như không có gì. Tựa một vết chích côn trùng thoạt tiên tưởng rất nhẹ" (1). Văn chương Patrick Modiano giống như cách người ta đi sượt qua nhau, đọc lần đầu cảm giác "gần như không có gì", nhưng rất có thể kiểu văn chương vẻ ngoài giản dị ấy sẽ lôi tuột ta vào những "hố đen", "nơi xét về mặt lâu dài, chúng ta có nguy cơ bị chất tối nuốt trọn." (2)

“Tôi ngừng vẽ truyện tranh cách đây 5 năm rồi, giờ tôi chỉ vẽ tranh mầu nước làm thú vui”. Sau quyết định “gác cọ” với tác phẩm cuối cùng Le Temps perdu (Thời gian đã mất, 2014), vào tháng 01/2021, Vink tặng lại thành phố Liège (miền nam Bỉ) 173 bản vẽ gốc, trích từ những tác phẩm truyện tranh theo suốt sự nghiệp của ông. Đây là cách họa sĩ gốc Việt cảm ơn thành phố, đất nước quê hương thứ hai nơi ông gắn bó suốt hơn nửa thế kỷ.

Hiếm có bộ phim nào mà khán giả lại có thể có sự cảm thông với tất cả các nhân vật, kể cả vai phản diện, như trong “Cướp biển vùng Caribe”.

1968 phong trào nổi dậy của sinh viên Pháp, Paris như đang có chiến tranh. Lòng dạ nhạc sĩ Serge Gainsbourg như thiêu như đốt sau cuộc chia tay với Brigitte Bardot. Nhạc phẩm Je t’aime moi non plus ngủ yên trong ngăn kéo cho đến khi Gainsbourg tìm được người « chọn mặt gửi vàng » : người đó chính là Jane Birkin.

Có rất nhiều cách để dịch tên của bộ phim “Le dîner des cons” nhưng “Bữa tối của những kẻ ngốc” dường như là cái tên được dịch gần nghĩa nhất. “Le dîner des cons” là tác phẩm được chuyển thể từ vở kịch cùng tên của Francis Veber, cũng do chính ông là biên kịch và đạo diễn. Có lẽ vì thế mà bộ phim mang đậm “chất” Veber, tạo nên nét Pháp nổi bật so với phần còn lại của điện ảnh thế giới nhờ vào sự hài hước hoàn toàn khác thường và điên rồ.

Lận đận về đường công danh, nhưng trên đường đời, diện mạo xấu xí không là trở ngại để nhạc sĩ Serge Gainsbourg chinh phục được hai Thần Vệ Nữ : Brigitte Bardot và Jane Birkin. Hai mối tình tuyệt đẹp của một nhà soạn nhạc xấu xí giúp ông viết nên những ca khúc « gợi cảm và nẩy lửa » nhất trong kho tàng âm nhạc Pháp. Tạp chí tuần này xin nói về cặp nhạc sĩ Serge Gainsbourg và minh tinh màn bạc Brigitte Bardot.