Ngày 20/03 hàng năm là Ngày Quốc tế Pháp ngữ, hay còn được gọi là Ngày hội Pháp ngữ. Đây là dịp mà Tổ chức Quốc tế Pháp ngữ, mà Việt Nam là một thành viên, đặc biệt được nói đến nhiều trên thế giới, với nhiều sự kiện, hoạt động quảng bá cho tiếng Pháp, nét đa dạng văn hóa và các cơ hội phát triển của cộng đồng các quốc gia và vùng lãnh thổ có sử dụng tiếng Pháp.
Để hiểu hơn về vị thế của tiếng Pháp như một ngoại ngữ tại Việt Nam, các cơ hội đối với việc dạy và học tiếng Pháp ..., RFI Tiếng Việt có cuộc phỏng vấn tiến sĩ Trần Văn Công, giám đốc CREFAP, Trung tâm Pháp ngữ khu vực châu Á - Thái Bình Dương của Tổ chức Quốc tế Pháp ngữ (OIF).
RFI : Xin chào TS. Trần Văn Công, ông là giám đốc của Trung tâm Pháp ngữ khu vực châu Á - Thái Bình Dương (CREFAP), thuộc Tổ chức Quốc tế Pháp ngữ (OIF), xin ông cho biết là tại Việt Nam, trong bối cảnh hội nhập quốc tế và cạnh tranh ngôn ngữ ngày càng gia tăng, hiện nay đâu là vị thế của tiếng Pháp ? Tiếng Pháp hiện giờ phải cạnh tranh nhiều nhất với các ngoại ngữ nào khác ? Sự cạnh tranh này chủ yếu do đâu ?
TS. Trần Văn Công : Tiếng Pháp đã từng có một vị trí rất quan trọng ở Việt Nam do những vấn đề lịch sử. Và trong những năm 1990 tiếng Pháp cũng đóng một vai trò rất quan trọng ở Việt Nam vì hội nghị thượng đỉnh Pháp ngữ đã được tổ chức tại Việt Nam. Và một số năm sau đó thì tình hình này vẫn được duy trì. Tuy nhiên, với xu thế hội nhập quốc tế thì vị trí của tiếng Pháp đã có sự thay đổi. Ngày nay tiếng Pháp là một trong những ngôn ngữ được giảng dạy ở các trường đại học và phổ thông. Tuy nhiên vị trí không được như những năm trước.
Chúng ta đều biết rằng tiếng Pháp có một truyền thống lâu dài được giảng dạy tại Việt Nam và luôn luôn được sự hỗ trợ của các tổ chức quốc tế, như là Tổ chức Quốc tế Pháp ngữ, hoặc là của các đại sứ quán, đặc biệt là đại sứ quán Pháp, của Cơ quan Đại học Pháp ngữ, phái đoàn Wallonie - Bruxelles tại Việt Nam. Hiện nay, ở Việt Nam có các lớp học tiếng Pháp song ngữ ở các trường phổ thông, các trường chuyên dạy tiếng Pháp và các trường thường mà ở đó học sinh có thể lựa chọn tiếng Pháp để học. Ngoài ra thì tiếng Pháp cũng được giảng dạy tại các trường đại học lớn, đặc biệt là ở Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh hoặc Đà Nẵng. Tiếng Pháp còn được giảng dạy ở các trường đại học kỹ thuật, như là các trường đại học Bách Khoa, Thương Mại, Ngoại Thương, Giao Thông Vận Tải, đại học Y chẳng hạn. Và tiếng Pháp vẫn còn được sử dụng rộng rãi trong các lĩnh vực như là du lịch, văn hóa, văn học …
Nói về vị trí của tiếng Pháp cụ thể ở từng bậc học, thì có thể thấy rằng ở bậc phổ thông bây giờ tiếng Pháp đứng sau một số ngôn ngữ khác như tiếng Anh, tiếng Hàn, tiếng Nhật và tiếng Trung. Chúng ta đều biết rằng tiếng Anh là một ngoại ngữ gần như là bắt buộc trong hệ thống giáo dục ở các quốc gia trên thế giới, trong đó có Việt Nam. Còn tiếng Hàn, sở dĩ ngày nay rất nhiều người học tiếng Hàn bởi vì kinh tế và văn hóa của Hàn Quốc có ảnh hưởng rất nhiều đến Việt Nam. Chính vì vậy mà giới trẻ lựa chọn học tiếng Hàn rất nhiều. Và thực ra, với bậc phổ thông thì các bậc phụ huynh lựa chọn ngôn ngữ này cho học sinh.
Rồi tiếng Nhật, người ta cũng thấy rằng bây giờ học tiếng Nhật thì có cơ hội làm việc rất nhiều ở Nhật Bản và cơ hội đi du học cũng rất là nhiều. Rồi tiếng Trung, do vị trí địa lý và quan hệ thương mại giữa Việt Nam và Trung Quốc, nên số người học tiếng Trung rất là nhiều. Và điều này không chỉ bắt đầu ở bậc đại học mà từ bậc phổ thông. Rất nhiều phụ huynh có xu hướng cho con đăng ký vào các lớp học tiếng Trung.
RFI : Còn ở bậc đại học hoặc ở các trung tâm ngoại ngữ ?
TS. Trần Văn Công : Đối với bậc đại học thì tiếng Pháp cũng đứng sau tiếng Anh, tiếng Nhật, tiếng Hàn và tiếng Trung. Điều này liên quan chủ yếu đến cơ hội việc làm, bởi vì sinh viên học tiếng Anh, tiếng Nhật, tiếng Hàn, tiếng Trung, dễ tìm việc hơn rất nhiều so với sinh viên học tiếng Pháp. Việt Nam bây giờ có rất nhiều doanh nghiệp của Nhật, của Hàn Quốc, của Trung Quốc. Và cơ hội để đi học ở Nhật, học ở Hàn Quốc, học ở Trung Quốc rất là nhiều, thế cho nên sinh viên lựa chọn các ngôn ngữ này. Đây được coi như một thị trường rất hấp dẫn đối với sinh viên học ngoại ngữ. Ngoài ra, các chương trình học bổng và du học rất là rộng rãi đối với sinh viên để các em có thể đi học ở Nhật Bản, Hàn Quốc và Trung Quốc.
Đối với tiếng Pháp, sinh viên học ngoại ngữ là tiếng Pháp sau khi học xong chủ yếu có thể làm trong lĩnh vực du lịch, chứ còn các lĩnh vực khác thì ít có cơ hội để các em có thể đi làm bằng ngôn ngữ tiếng Pháp mà mình được học ở trường đại học.
Việt Nam hiện nay có rất nhiều trung tâm ngoại ngữ. Nếu mà so sánh về thị trường các trung tâm ngoại ngữ thì chúng ta cũng đều thấy rằng là tiếng Pháp cũng luôn luôn đứng sau tiếng Anh, tiếng Hàn, tiếng Nhật và tiếng Trung. Ngoài ra còn đứng sau một thứ tiếng khác nữa là tiếng Đức, bởi vì nhu cầu tuyển dụng lao động tiếng Đức rất là lớn, rất nhiều các cơ sở, công ty của Đức tuyển dụng người biết tiếng Đức và việc tuyển dụng này diễn ra khá mạnh mẽ trong những năm vừa qua, chính vì vậy mà số người học tiếng Đức ở các trung tâm để có thể đi Đức làm việc rất là đông.
RFI : Vậy nếu so sánh thì vị trí của tiếng Pháp tại Việt Nam so với tại các nước khác ở châu Á - Thái Bình Dương là thành viên của Tổ chức Quốc tế Pháp ngữ như thế nào ?
TS. Trần Văn Công : Nếu mà so sánh vị trí của tiếng Pháp tại Việt Nam so với tiếng Pháp ở các nước khác trong khu vực châu Á - Thái Bình Dương, đặc biệt là các nước thành viên của tổ chức quốc tế Pháp ngữ, như là Lào, Campuchia, Thái Lan và Hàn Quốc, thì có thể nói rằng tiếng Pháp được giảng dạy rất nhiều ở Việt Nam. Số lượng người học ở Việt Nam có thể nói là nhiều nhất so với các nước khác trong khu vực.
Và đây cũng là điều rất là tốt để có thể là khẳng định vị trí và vị thế của tiếng Pháp trong lĩnh vực giáo dục ở Việt Nam. Ở các nước khác thì tỷ lệ người học tiếng Pháp có thể là nhiều hơn. Ví dụ như là ở Campuchia, bởi vì các lớp học tiếng Đức hoặc tiếng Hàn, tiếng Nhật, tiếng Trung ở Campuchia ít hơn so với ở Việt Nam, chính vì vậy mà tiếng Pháp ít bị cạnh tranh hơn bởi các thứ tiếng khác. Trong khi đó, ở Việt Nam thì tiếng Pháp bị cạnh tranh rất nhiều so với các tiếng khác.
RFI : Đâu là những khó khăn lớn nhất đối với việc duy trì và phát triển giảng dạy tiếng Pháp ? Theo ông, hệ thống đào tạo giáo viên tiếng Pháp tại Việt Nam hiện nay thì còn phải đối mặt với những thách thức gì ?
TS. Trần Văn Công : Tôi cho rằng thách thức lớn nhất đối với tiếng Pháp hiện nay ở Việt Nam là sự cạnh tranh với các ngoại ngữ khác đang được giảng dạy rất mạnh mẽ ở các trường phổ thông, cũng như là các trường đại học, đặc biệt là tiếng Anh, tiếng Nhật, tiếng Hàn, tiếng Trung và tiếng Đức.
Sở dĩ sinh viên lựa chọn những ngành này bởi vì là thị trường lao động rất là mở, rất là lớn và không những học sinh, sinh viên có cơ hội tìm việc dễ dàng với ngôn ngữ, này mà các em còn có thể có cơ hội tìm được học bổng hoặc là các cơ hội đi du học rất là tốt ở các nước như là Nhật Bản, Hàn Quốc, ở Trung Quốc hoặc là đi làm ở Đức.
Thị trường lao động là một trong những yếu tố quyết định đến việc ngôn ngữ nào được giảng dạy nhiều hay ít ở một quốc gia, trong đó có Việt Nam. Chính vì vậy mà tôi nghĩ rằng sự cạnh tranh giữa các thứ tiếng là yếu tố lớn nhất, khó khăn lớn nhất mà tiếng Pháp đang gặp phải.
Khó khăn thứ hai là việc tuyển dụng giáo viên ở các trường phổ thông, đại học. Hiện nay ở các trường trung học ở Việt Nam có những trường chuyên, chuyên môn dạy tiếng Pháp, ví dụ ở Hà Nội có trường Hà Nội - Amsterdam, trường Chu Văn An, ở thành phố Hồ Chí Minh có trường Lê Hồng Phong, nhưng mà các học sinh giỏi nhất tiếng Pháp của các trường đó sau khi học xong tiếng Pháp thì các em lại không tiếp tục học tiếng Pháp ở Việt Nam để có thể đi làm giáo viên, mà các em thường lựa chọn ngành nghề nào đó để đi học ở các nước Pháp ngữ, ví dụ ở Pháp, Bỉ hoặc là Canada. Chính vì vậy mà đầu vào cho các trường đào tạo giáo viên tiếng Pháp ở Việt Nam gặp khó khăn, đa số các em đầu vào đều là tiếng Anh và các em phải học tiếng Pháp từ đầu. Chính vì vậy mà đầu ra cũng sẽ bị tác động.
Điều này có nghĩa là những giáo viên được đào tạo từ các trường đại học sẽ có trình độ không được tốt như ngày xưa, bởi vì là các em chỉ học có 4 năm đại học thôi, còn trước kia thì đa số là các sinh viên ngành sư phạm học từ phổ thông trở lên, và đặc biệt các em học song ngữ là học 12 năm phổ thông cộng với 4 năm đại học, như vậy các em học 16 năm thì các em có một hành trang về ngôn ngữ rất là tốt, nền tiếng Pháp rất là tốt. Còn bây giờ các em chỉ học 4 năm ở đại học thôi thì chắc chắn là trình độ không thể tốt bằng các em học 16 năm.
Yếu tố thứ hai là việc sinh viên đăng ký vào ngành sư phạm tiếng Pháp ngày càng giảm. Tôi lấy một ví dụ là ở trường Đại học Quốc gia Hà Nội thì có ngành đào tạo giáo viên tiếng Pháp. Tuy nhiên, ngành này 2 năm mới tuyển sinh một lần, bởi vì không phải năm nào cũng tuyển được sinh viên. Thế cho nên trường có quyết định là 2 năm mới tuyển sinh một lần. Điều đó chứng tỏ rằng việc đào tạo giáo viên tiếng Pháp gặp rất nhiều khó khăn bởi vì sinh viên không hứng thú với việc là học tiếng Pháp để trở thành giáo viên. Chưa kể là học xong ngành sư phạm giáo viên thì các em gặp khó khăn trong việc xin việc làm, bởi vì rất ít trường phổ thông tuyển giáo viên tiếng Pháp. Bây giờ người ta có xu hướng là tuyển giáo viên tiếng Trung, tiếng Hàn, tiếng Nhật, chứ rất ít trường tuyển giáo viên tiếng Pháp.
Đối với bậc đại học thì vẫn có khả năng để tuyển giáo viên tiếng Pháp. Tuy nhiên, bây giờ các trường đại học đều tuyển giáo viên có trình độ tiến sĩ. Rất ít trường tuyển giáo viên có trình độ thạc sĩ. Chính vì vậy mà các ứng viên có thể đáp ứng tiêu chuẩn này cũng rất là ít.
RFI : Với sự hỗ trợ của CREFAP, Trung tâm Pháp ngữ khu vực châu Á - Thái Bình Dương mà ông làm giám đốc, thì các giáo viên tiếng Pháp ở Việt Nam có những lợi thế đặc thù nào trong đào tạo và phát triển đội ngũ giáo viên, nếu so sánh với các ngoại ngữ khác ?
TS. Trần Văn Công : Tôi có thể nói là giáo viên tiếng Pháp ở Việt Nam nói riêng và của các nước thành viên của Tổ chức Quốc tế Pháp ngữ đều rất là may mắn bởi vì là được thụ hưởng những chương trình đào tạo cũng như là tập huấn rất thường xuyên và rất thiết thực của các trung tâm Pháp ngữ khu vực.
Ở trên thế giới thì có 3 khu vực là Trung Âu và Đông Âu ; khu vực Châu Phi và khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Đối với khu vực châu Á - Thái Bình Dương, thì có CREFAP là Trung tâm Pháp ngữ châu Á - Thái Bình Dương hỗ trợ cho các trường, kể từ kể từ bậc phổ thông cho đến bậc đại học, trong việc đào tạo giáo viên.
Và đây là điều mà chỉ có giáo viên tiếng Pháp được hưởng. Theo tôi quan sát, các thứ tiếng khác như tiếng Anh, hoặc tiếng Hàn, hoặc tiếng Trung … thì rất hiếm khi có những chương trình đào tạo thường xuyên như là đối với giáo viên dạy tiếng Pháp. Ví dụ như là ở Việt Nam thì các giáo viên dạy phổ thông, giáo viên dạy đại học năm nào cũng được tham gia vào các chương trình tập huấn, đào tạo, có thể là trực tiếp hoặc là trực tuyến do Trung tâm CREFAP tổ chức.
Các chương trình tập huấn này có thể là chương trình tập huấn ở phạm vi quốc gia hoặc là chương trình tập huấn ở phạm vi khu vực, có nghĩa là với sự tham gia của giáo viên của các nước khác trong khu vực châu Á - Bình Dương, với mục đích là nâng cao trình độ ngôn ngữ và phương pháp giảng dạy cho giáo viên, để họ có một trình độ phù hợp với sự phát triển của xã hội, phù hợp với sự tiến triển của ngành giảng dạy ngoại ngữ trên thế giới.
Ví dụ như là hàng năm thì chúng tôi tổ chức các khóa bồi dưỡng về phương pháp giảng dạy tiếng Pháp, các khóa đào tạo để nâng cao trình độ tiếng Pháp cho giáo viên. Ngoài ra thì giáo viên cũng được tham gia các hội thảo quốc tế. Các hội thảo của giáo viên Pháp ngữ quốc tế được tổ chức, ví dụ năm vừa rồi là tổ chức ở Besançon, Pháp, hoặc các hội thảo quốc tế do trung tâm CREFAP tổ chức hai năm một lần. Đây là dịp rất tốt để giáo viên tiếng Pháp có thể gặp gỡ, trao đổi kinh nghiệm, cũng như là những cái mới về phương pháp giảng dạy, không chỉ với giáo viên của Việt Nam mà với giáo viên của các nước khác trong khu vực, thậm chí là các giáo viên của các khu vực khác nữa, bởi vì giáo viên của các khu vực khác như là châu Âu, châu Mỹ cũng có thể tham dự vào các hội thảo này của chúng tôi để cùng nhau chia sẻ kinh nghiệm.
Và đấy là dịp rất tốt để giáo viên có thể khám phá những điều mới, những cách tân trong giảng dạy và họ có thể cập nhật được các xu hướng giảng dạy mới trong lĩnh vực đào tạo, cũng như là giảng dạy tiếng Pháp cho người nước ngoài. Ví dụ, trong năm vừa rồi thì chúng tôi đã tổ chức những khóa tập huấn như là ứng dụng AI trong việc tạo ra các bài giảng cũng như các học liệu cho giáo viên từ bậc phổ thông đến bậc đại học. Đây là điều rất quan trọng bởi vì ở Việt Nam thì rất ít các tài liệu mang tính định hướng hoặc phù hợp với môi trường xã hội văn hóa của Việt Nam, thường là các trường phổ thông và đại học phải sử dụng các cái giáo trình có sẵn.
Với sự hỗ trợ của của CREFAP thì chúng tôi đã tổ chức các khóa tập huấn để giáo viên tham gia có thể tự soạn biên soạn tài liệu để sử dụng trong trường học, ở lớp học của mình, để có thể giảng dạy tiếng Pháp một cách phù hợp nhất. Nếu như các tài liệu này phù hợp với môi trường của học sinh, sinh viên thì các em chắc chắn là sẽ cảm thấy hứng thú hơn.
Hoặc là chúng tôi tổ chức những khóa tập huấn liên quan đến việc áp dụng các trò chơi công nghệ trong việc giảng dạy tiếng Pháp, áp dụng các kỹ thuật diễn kịch trong lớp học. Hoặc là dạy ngữ pháp thông qua các hoạt động giải trí. Các chương trình đào tạo này thì đều được giáo viên đánh giá rất cao bởi vì sẽ có một sự đổi mới, giúp cho giáo viên thoát khỏi lối mòn mà từ trước đến nay họ vẫn đi theo. Và như vậy sẽ tạo động cơ cho giáo viên cũng như là cho sinh viên trong việc học tiếng Pháp.
Ngoài ra thì đối với giáo viên học tiếng Pháp ở Việt Nam, tôi nghĩ rằng là họ cũng rất may mắn bởi vì được tiếp cận với rất nhiều tài liệu giảng dạy và những học liệu số mà Tổ chức Quốc tế Pháp ngữ đã xây dựng dựa trên hệ thống giáo viên trên các châu lục. Các chương trình đào tạo của Tổ chức Quốc tế Pháp ngữ thường kéo theo việc sản xuất ra các học liệu. Và tất cả các học liệu này thì được chia sẻ trên nền tảng số của Tổ chức Quốc tế Pháp ngữ, gọi là nền tảng Parlons français, trên đó có các học liệu liên quan đến tất cả mọi trình độ, từ cấp độ phổ thông cho đến đại học. Rồi các cái module dạy tiếng Pháp cho các giáo viên muốn tăng cường trình độ tiếng Pháp của mình, hoặc là các module về phương pháp giảng dạy, các module về áp dụng kỹ thuật số trong giảng dạy.
Tất cả những điều đó thì là lợi thế đặc thù cho đội ngũ giáo viên dạy tiếng Pháp mà các giáo viên dạy tiếng khác không thể có được.
RFI : CREFAP đang đồng hành ra sao cùng với các cơ quan giáo dục của Việt Nam để triển khai những chương trình hoặc sáng kiến cụ thể nhằm hỗ trợ giáo viên cải thiện chất lượng giảng dạy tiếng Pháp và thu hút người học mới đến với ngôn ngữ Pháp ?
TS. Trần Văn Công : Trung tâm Pháp ngữ châu Á - Thái Bình Dương của Tổ chức Quốc tế Pháp ngữ thường xuyên phối hợp với bộ Giáo Dục và Đào Tạo của Việt Nam trong việc nâng cao chất lượng giảng dạy tiếng Pháp và tăng sức hấp dẫn của ngôn ngữ này đối với người học, cụ thể là thông qua các khóa bồi dưỡng và phát triển năng lực giáo viên. Như tôi đã nói, mỗi một năm chúng tôi tổ chức 2-3 khóa tập huấn.
Ngoài ra thì chúng tôi phối hợp với Đại sứ quán Pháp trong việc tổ chức các diễn đàn hoặc là các buổi trao đổi để có thể tăng cường việc giảng dạy tiếng Pháp ở Việt Nam. Ví dụ vào tháng 05/2026, trung tâm của chúng tôi phối hợp cùng với Đại sứ quán Pháp và một vài đối tác nữa ở trong khu vực để tổ chức một diễn đàn về giáo dục tiếng Pháp tại Việt Nam. Diễn đàn sẽ được tổ chức ở thành phố Quy Nhơn.
Đây là dịp để các trường có giảng dạy tiếng Pháp đến để chia sẻ kinh nghiệm của mình trong việc thu hút học sinh đến học tiếng Pháp hoặc là cách thức để tổ chức các lớp học tăng cường tiếng Pháp, bởi vì từ năm 2024 bộ Giáo Dục quyết định ngừng tuyển học sinh học chương trình song ngữ. Chính vì vậy mà chúng tôi cũng muốn có hình thức khác để có thể tăng cường việc giảng dạy tiếng Pháp ở các trường.
Trước kia đã từng có chương trình song ngữ, bằng cách áp dụng các chương trình giảng dạy tiếng Pháp tăng cường. Để làm được điều đó thì chúng tôi tổ chức diễn đàn này để các trường có mong muốn tham gia vào chương trình đào tạo giảng dạy tiếng Pháp tăng cường có thể bàn luận và chia sẻ kinh nghiệm trong việc xây dựng lộ trình và chương trình hành động để có thể là triển khai việc dạy tiếng Pháp tăng cường ở các trường. Đây là điều rất quan trọng.
Hiện nay thì ở Việt Nam có một số các trường phổ thông được dán nhãn là trường Label Education. Các trường này là những trường có giảng dạy tiếng Pháp và đáp ứng được một số tiêu chí để có thể được bộ Giáo Dục Pháp công nhận là các trường có Label Education. Và các trường này rất mong muốn tăng cường giảng dạy tiếng Pháp ngoài số giờ quyết định của bộ Giáo Dục, có nghĩa là sẽ tổ chức thêm một số giờ học tăng cường tiếng Pháp cho học sinh.
Muốn làm như thế thì cần phải có sự trao đổi giữa các cơ quan chủ quản là bộ Giáo Dục Đại Học ,cũng như là các đối tác như là đại học của Pháp hoặc là Tổ chức Quốc tế Pháp ngữ, cũng như là các trường có giảng dạy tiếng Pháp, đặc biệt là các trường phổ thông, bởi vì chúng ta biết là ở một số trường bây giờ người ta có xu hướng là thay các lớp tiếng Pháp bằng các lớp tiếng Trung, tiếng Nhật hoặc là tiếng Hàn, chính vì vậy mà việc mà tổ chức những diễn đàn này sẽ cho phép tăng cường việc quảng bá điểm mạnh hoặc là những thuận lợi của việc học tiếng Pháp đối với học sinh, sau khi học xong phổ thông các em có thể học gì ở trường đại học, các em có thể làm gì khi mà các em học tiếng Pháp …
Ngoài ra thì Tổ chức Quốc tế Pháp ngữ cũng đóng một vai trò quan trọng cho việc quảng bá môi trường Pháp ngữ và thu hút người học trẻ ở Việt Nam, đặc biệt là thông qua các hoạt động hỗ trợ của CREFAP đối với các hoạt động ngoại khóa, ví dụ như là thông qua các hội giáo viên tiếng Pháp. Ở Việt Nam có một số hội giáo viên tiếng Pháp như là Giáo viên tiếng Pháp Hà Nội, hội giáo viên tiếng Pháp Huế, Đà Nẵng, Cần Thơ, thành phố Hồ Chí Minh, ở đó thì người ta thường xuyên tổ chức các hoạt động ngoại khóa, ví dụ như là giao lưu, các cuộc thi, ví dụ thi hùng biện tiếng Pháp, thi chính tả tiếng Pháp hoặc là thi viết luận về tiếng Pháp, thi vẽ tranh về một chủ đề Pháp ngữ … ; hoặc là tổ chức các sự kiện văn hóa, các dự án giáo dục bằng tiếng Pháp. Đa số các hoạt động ngoại khóa này đều được tổ chức với sự hỗ trợ của CREFAP.
Chúng tôi hỗ trợ về mặt tài chính cho các hội giáo viên tiếng Pháp, cũng như các trường đại học để tổ chức các sự kiện này, đặc biệt là sự kiện Ngày hội Pháp ngữ 20/03 do các trường đại học cũng như là các hội giáo viên tiếng Pháp tổ chức ở trên toàn quốc đều nhận được sự hỗ trợ của Tổ chức Quốc tế Pháp ngữ. Việc tổ chức các hoạt động này sẽ tạo môi trường học tập sinh động và có thể khơi dậy sự quan tâm của học sinh và sinh viên và đặc biệt là của xã hội, của các bậc phụ huynh đối với tiếng Pháp và văn hóa Pháp ngữ.
Thông qua các hoạt động đó thì các bậc phụ huynh có thể biết được là tiếng Pháp không chỉ là ngôn ngữ của nước Pháp mà còn là ngôn ngữ của một cả cộng đồng Pháp ngữ gồm rất nhiều quốc gia trên thế giới. Khi học tiếng Pháp thì con họ sẽ có những cơ hội rất là lớn trong việc học tập bằng tiếng Pháp ở các nước có sử dụng tiếng Pháp và các cơ hội làm việc sau này cũng không phải là ít. Chính vì vậy mà việc tổ chức các sự kiện ngoại khóa, các hoạt động ngoại khóa đối với sinh viên và học sinh cũng là một trong những ưu tiên hàng đầu của trung tâm của chúng tôi.
Ngoài ra, Trrung tâm Pháp ngữ châu Á - Thái Bình Dương cũng đóng vai trò quan trọng trong việc kết nối các trường có giảng dạy tiếng Pháp ở khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Chúng tôi có một mạng lưới gọi là mạng lưới các Khoa tiếng Pháp khu vực châu Á - Thái Bình Dương, được thành lập cách đây hơn 20 năm theo đề nghị của các Khoa tiếng Pháp trong khu vực. Và mạng lưới này hoạt động thường xuyên, hàng năm đều có họp đại diện của các trường thành viên, các khoa thành viên. Đây là cơ hội rất tốt để các khoa có thể trao đổi kinh nghiệm trong việc đào tạo, nghiên cứu giảng dạy, tổ chức các hoạt động hợp tác. Đây là một yếu tố để tạo sự gắn kết của cộng đồng Pháp ngữ ở môi trường đại học trong khu vực châu Á - Thái Bình Dương.
RFI : Quan hệ hợp tác giữa Việt Nam và các quốc gia Pháp ngữ, đặc biệt là với Pháp, có thể tạo ra những triển vọng cơ hội nghề nghiệp cụ thể nào cho người học tiếng Pháp ? Đâu là những lĩnh vực mà tiếng Pháp có thể sẽ mang lại thêm những giá trị rõ nét nhất cho người học tại Việt Nam ?
TS. Trần Văn Công : Việt Nam là một trong những nước thành viên của cộng đồng Pháp ngữ. Chính vì vậy mà Việt Nam có quan hệ hợp tác với hầu hết các nước trong cộng đồng ngữ, đặc biệt là với nước Pháp. Chúng ta cũng biết rằng quan hệ hợp tác giữa Việt Nam và các quốc gia trong không gian Pháp ngữ ngày càng được phát triển rất mạnh, trong các lĩnh vực như là kinh tế, giáo dục, khoa học, công nghệ và văn hóa. Sự phát triển hợp tác giữa Việt Nam và các quốc gia này tạo nhiều cơ hội cho người học tiếng Pháp để người học tiếng Pháp có cơ hội để đi học, đi trao đổi cũng như là các cơ hội việc làm.
Việt Nam hiện nay có quan hệ với hầu hết các quốc gia trong khối Pháp ngữ và ở các châu lục. Ví dụ như là ở châu Phi thì chúng ta cũng có những quốc gia thành viên của tổ chức quốc tế Pháp ngữ có quan hệ chặt với Việt Nam và cũng có những mối quan hệ về kinh tế rất là chặt chẽ. Sinh viên học ngoại ngữ tiếng Pháp gia thì có thể đi làm ở các nước châu Phi.
Ví dụ như là chúng ta cũng biết là Việt Nam có một tập đoàn rất lớn là tập đoàn Viettel về viễn thông của quân đội có những chi nhánh ở các nước châu Phi và sinh viên học tiếng Pháp có thể đi làm việc ở các quốc gia như là Tahiti hoặc là một số quốc gia khác ở châu Phi, hoặc là trong lĩnh vực trao đổi kinh doanh thương mại về gỗ chẳng hạn thì cũng có rất nhiều các doanh nghiệp của Việt Nam có trao đổi thương mại với các nước ở Châu Phi. Chính vì vậy mà sinh viên học tiếng Pháp ra có thể đi làm ở các công ty này, hoặc là đi làm ở văn phòng đại diện của các công ty này tại các nước châu Phi.
Ngoài ra thì lĩnh vực du lịch cũng là lĩnh vực thu hút nhiều sinh viên tiếng Pháp nhất ở Việt Nam. Tôi có thể nói rằng là đây là lĩnh vực luôn luôn có nhu cầu tuyển dụng sinh viên học tiếng Pháp, nếu như các em muốn. Tôi đã từng là giáo viên dạy tiếng Pháp trong vòng rất nhiều năm và tôi nhận thấy rằng là sinh viên chỉ cần tiếng Pháp tốt một chút thì có thể tìm được cơ hội làm việc tại các công ty du lịch có sử dụng tiếng Pháp một cách rất dễ dàng và thu nhập các em cũng rất là tốt. Đặc biệt là những mùa cao điểm thì thậm chí là các doanh nghiệp còn mời cả những sinh viên học năm thứ ba, thứ tư để đi hướng dẫn hoặc là hỗ trợ họ trong việc tổ chức các tour du lịch. Và ngành này luôn có nhu cầu về nhân lực có chuyên môn trong lĩnh vực du lịch.
Chính vì vậy mà trong những năm qua thì các khoa tiếng Pháp ở Việt Nam, ví dụ như là ở Hà Nội, ở thành phố Hồ Chí Minh, đã tập trung vào việc giảng dạy tiếng Pháp theo định hướng, và chủ yếu người ta chọn định hướng du lịch, bởi vì là người ta nhận thấy rằng nhu cầu về những người biết sử dụng tiếng Pháp trong ngành du lịch rất là lớn. Và điểm yếu của các sinh viên học tiếng Pháp là không có chuyên môn về du lịch. Chính vì vậy mà các khoa tiếng Pháp chuyển hướng bằng cách đào tạo giáo viên về du lịch để giáo viên có thể giảng dạy về du lịch cho sinh viên học tiếng Pháp. Ngoài ra thì cũng có sự phối hợp giữa các khoa tiếng Pháp và các công ty du lịch Pháp ngữ để họ mời các chuyên gia của các doanh nghiệp đến để giảng dạy cho sinh viên. Và như vậy sinh viên không chỉ làm chủ về tiếng Pháp mà làm chủ cả về chuyên môn về du lịch nữa. Và các em khi ra trường có thể làm việc một cách rất là dễ dàng.
Cho nên tôi thấy rằng lĩnh vực du lịch này sẽ còn tiếp tục phát phát triển và sinh viên học tiếng Pháp ra mà có trình độ tiếng Pháp tốt thì có thể làm cho lĩnh vực này một cách dễ dàng. Đây cũng là lĩnh vực mà sinh viên làm việc có thể kiếm được mức thu nhập thuộc dạng khá cao trong xã hội ở Việt Nam.
RFI tiếng Việt chân thành cảm ơn TS. Trần Văn Công, giám đốc CREFAP/OIF, đã tham gia chương trình !
