Þjóðhátíðardagur Íslendinga er fæðingardagur Jóns Sigurðssonar, opinber frídagur, með kandíflosi, gasblöðrum, tónleikum og fjallkonum. En það er töluvert stór hópur fólks hér sem finnst það allt saman fullkomið aukaatriði. Fyrir þann hóp eru kraftpúst, túrbóinnspýtingar, spoilerar, kítti, börnát, hávaðalimbó það sem þessi helgi snýst um. Sunna Valgerðardóttir fjallar um þjóðhátíð bílaáhugafólks: Bíladaga á Akureyri.

Við þurfum ekki að ræða fjármálin. Fjármálin eru í fínu lagi, sagði Nicola Sturgeon þáverandi fyrsti ráðherra Skotlands og leiðtogi Skoska þjóðarflokksins á fundi flokksstjórnar í ágúst 2021. En það þurfti svo sannarlega að ræða fjármálin! Mörg hundruð þúsund pund, meira en hundrað milljón krónur vantaði í peningakassann, peninga sem safnað hafði verið til stuðnings sjálfstæðisbaráttu Skota, eins helsta stefnumáls flokksins, sem þarna virtust hafa gufað upp. Sturgeon var handtekin um helgina vegna rannsóknar lögreglu á fjármálum flokksins en sleppt að lokinni yfirheyrslu. Þetta leiðindamál hefur sett mark sitt á fyrstu mánuði arftaka Sturgeon í starfi, Humza Yousaf, sem reynir hvað hann getur að beina athyglinni að stefnumálum flokksins á meðan fyrirsagnirnar fjalla bara um fjármálin, handtökur og horfna peninga.

Snorri Rafn Hallsson fer yfir atburðarásina í þætti dagsins.

Michelinstaðirnir á Íslandi eru nú orðnir þrír. Fyrir nokkrum árum áttum við ýmist bara einn eða engan, það fór allt eftir því hvort Dill næði að halda sinni stjörnu milli ára. Veitingastaðurinn Moss í Bláa lóninu er nýjasta viðbótin. Hann fékk sína stjörnu á mánudagskvöld við hátíðlega athöfn í Finnlandi. Sunna Valgerðardóttir skoðaði Michelin-staðina á landinu, hvað þeir eiga sameiginlegt og hvers vegna franskur dekkjaframleiðandi byrjaði allt í einu að segja fólki að borða góðan mat.

Helsta stríðshetja Ástrala, faðir ársins, stríðsglæpamaður. Ástralski hermaðurinn Benjamin Roberts-Smith er ekki allur þar sem hann er séður. Hann myrti óbreytta borgara í Afganistan á árunum 2009 til 2012. Að auki fyrirskipaði hann aftökur án dóms og laga, hafði uppi hótanir gegn samstarfsmönnum sínum og réðst á óbreytta Afgana svo skerast þurfti í leikinn. Þetta staðfesti dómstóll í Sydney í upphafi mánaðar þegar meiðyrðamáli Roberts-Smith gegn þremur blaðamönnum sem greindu frá stríðsglæpum hans árið 2018 var vísað frá á grundvelli þess að þeir hefðu sagt satt og rétt frá misgjörðum hermannsins fyrrverandi.

Fréttirnar skóku Ástralíu og þykir sigur blaðamannanna mikilvægur fyrir fjölmiðlafrelsi í landinu. Rannsóknir standa nú yfir á öðrum stríðsglæpum og svo gæti farið að Roberts-smith verði fangelsaður fyrir glæpi sína.

Snorri Rafn Hallsson segir frá málinu í þætti dagsins

Silvio Berlusconi er látinn. Þetta var umdeildur og merkilegur maður, tiltekin týpa sem hefur verið settur í flokk með mönnum eins og Donald Trump, Vladimir Putin, Rupert Murdoch og Recep Tayyp Erdogan. Berlusconi hefur verið ítrekað sakaður um spillingu og fjársvik, hann hefur verið dæmdur fyrir glæpi, hann hefur keypt vændi og misnotað barn. En hann hefur líka verið forsætisráðherra Ítalíu oftar en einu sinni. Og eins og gengur og gerist með svona tegundir af stjórnmálafólki, hefur töluvert verið fjallað um hann í fjölmiðlum undanfarin ár. Í þætti dagsins nýtir Sunna Valgerðardóttir brot úr nokkrum útvarpsþáttum sem hafa fjallað um Berlusconi. Guðrún Hálfdánardóttir fjallaði um hann í Sterka manninum 2022, Þórður Víkingur Friðgeirsson og Gunnar Hólmsteinn Ársælsson tóku hann fyrir í Sögum af misgóðum mönnum 2014 og honum brá líka fyrir í Þetta helst þætti Veru Illugadóttur um Giorgiu Meloni.

Dagskrárliðurinn Almennar stjórnmálaumræður fóru fram á Alþingi í gær. Þetta er betur þekkt sem Eldhúsdagsumræður - þar sem þingmenn allra flokka skiptast á að ýmist stappa stáli í kjósendur eða drulla yfir núverandi meirihluta. Sextán þingmenn, þar af einn ráðherra, héldu ræður þar sem þau gerðu upp þingveturinn með sínu nefi. Þau töluðu ýmist í átta eða fimm mínútur. Einni þótti svipa til Veru Illugadóttur, önnur vitnaði í Nýdönsk. Sunna Valgerðardóttir leit í eldhúsið á Alþingi.

Forseti Alþingis tilkynnti á mánudag að starfsáætlun þessa þings verði felld úr gildi frá og með deginum í dag. Ekkert sérstakt við það svo sem, þingið er bara að fara í sumarfrí. Eldhúsdagsumræðurnar eru framundan, það verður poppað á heimilum landsins og tvítað sem aldrei fyrr. Að minnsta kosti einhversstaðar. Þetta kjörtímabil er hálfnað, ríkisstjórnin okkar hefur nú setið samfleytt í eitt og hálft kjörtímabil. Þessi ríkisstjórn kynnti loks aðgerðir í vikunni til að reyna að sporna við verðbólgunni, sem fólu meðal annars í sér að þau fá ekki eins miklar launahækkanir. Þetta eru Vinstri græn, Sjálfstæðisflokkur og Framsókn sem stjórna. Þau tóku við völdum af sjálfum sér í nóvember 2021 og gerðu smávegis breytingar á fyrra ráðherraliði. Sunna Valgerðardóttir dustar í dag rykið af eldri þætti Þetta helst um ráðherrana í ríkisstjórninni.

Það eru meira en 150 sundlaugar á Íslandi, steyptar og málaðar í fagursundlaugabláum lit, oftast með heitum pottum, margar með rennibrautum. Þær eru opnar allan ársins hring (nema í verkföllum og óeðlilegum kuldaköstum). En það er ekki nóg. Nú þurfum við að hafa baðlón. Helst í hverju einasta sveitarfélagi. Nóg eigum við af jarðhitanum. Að minnsta kosti eins og er. Og ef ekki þá reddast það. Það er hægt að rukka mörg þúsund krónur fyrir miðann, fólk getur fengið sér í glas og haft það næs. Sunna Valgerðardóttir skellir sér í hringferð um landið í Þetta helst í dag og skoðar lúxus-baðstaðina sem virðast spretta upp eins og gorkúlur. Og það eru að minnsta kosti fjögur til viðbótar á teikniborðinu, sem kosta samtals mjög marga milljarða.

Fyrrum Sovétríkið Georgía er meðal þeirra sem sótt hafa um inngöngu í ESB og NATO, lítur til vesturs frekar en austurs. Og þó. Því á sama tíma hafa viðskipti Georgíu við Rússa aukist, og í átökunum um sjálfstjórnarhéröðin Suður-Ossetíu og Abkasíu árið 2008 hrifaðis Rússland til sín 20% landsins á fimm dögum. Georgía stígur því varlega til jarðar um þessar mundir, vill inn í Evrópusambandið en einnig halda Moskvu góðri.

Snorri Rafn Hallsson fer yfir sögu Georgíu í þætti dagsins.

Hvalir, hvalveiðar, kvaldir hvalir og Hvalur hf í hvalfirðir. Við íslendingar erum með hvali á heilanum þessa dagana og full ástæða til.

En það eru ekki bara langreyðir og hrefnur sem hafa vakið athygli því borið hefur til tíðinda hjá mjaldraþrenningunni sem hreif þjóðina árið 2019, Litlu-Grá og Litlu-Hvíti, mjaldrasystrunum í Vestmannaeyjum og svo honum Hvaldimir sem skaut upp kollinum við Noreg og var um stund grunaður um að vera rússneskur njósnari. Aðlögun mjaldrasystranna í Klettsvík gengur enn erfiðlega og Hvaldimir hefur yfirgefið Noregsstrendur.

Snorri Rafn Hallsson rifjar upp þátt Veru Illugadóttur um mjaldrana og færir nýjustu fregnir af þeim.