تاریخ تازه‌ها

اعطای جایزۀ نوبل صلح به نرگس محمدی یکی از رویدادهای مهم و بحث‌انگیز سال ۲۰۲۳ میلادی در میان ایرانیان بود. بحث و جدل‌هایی که این رویداد در میان گروه‌هایی از ایرانیان برانگیخت، نشان‌دهندۀ اعتبار بین‌المللی این جایزه و اهمیت سیاسی آن برای ایران است.

رابرت گُدارد، فیزیکدان آمریکایی و مخترع «موشک‌های سوخت‌-مایع»، گفته است: برندگانِ یک جنگ آن‌هایی هستند که در جنگ شرکت نکرده‌اند. آیا برندگان جنگ اسرائیل و حماس نیز کشورهایی خواهند بود که امروز کنار گود نشسته‌اند؟ بعضی از کارشناسان و تحلیل‌گران بین‌المللی بر این عقیده‌اند.

جنگ میان اسرائیل و حماس که پس از حملۀ تروریست‌‌های فلسطینی به جنوب اسرائیل آغاز شد، روابط ترکیه و اسرائیل را که از مارس ۲۰۲۲ رو به عادی شدن گذاشته بود، تیره کرد. از سال ۲۰۰۲ که حزب اسلام‌گرای «عدالت و توسعه» قدرت را در ترکیه به دست گرفت، بحران‌های گهگاهی در روابط این کشور با اسرائیل آغاز شد.

با گذشت چند روز از حملۀ تروریستی یک فرانسوی ایرانی تبار به نام «آرمان رجب‌پور میاندوآب» به رهگذران در پاریس، بحث و جدل دربارۀ تروریسم اسلامی در رسانه‌ها و در محافل سیاسی فرانسه دوباره بالا گرفته است. برپایۀ اطلاعاتی که تاکنون پلیس و وزیر کشور فرانسه دربارۀ این جوان ایرانی‌تبار در اختیار مردم قرار داده‌اند، می‌دانیم که او در ۱۹۹۷ در فرانسه از پدر و مادری ایرانی زاده شده، در ۲۰۱۶ به جرم برنامه‌ریزی برای یک حملۀ تروریستی به چهار سال زندان محکوم شده و پس از سپری کردن دورۀ زندان آزاد شده است.

شنبۀ گذشته چهارم آذرماه روزنامۀ اعتماد تصویری از یک بخشنامۀ «خیلی محرمانۀ» وزارت کشورِ جمهوری اسلامی را دربارۀ «حجاب‌بان‌ها» منتشر کرد که نشان می‌دهد برخلاف ادعای وزیر کشور و دبیر ستاد امر به معروف و نهی از منکر، حجاب‌بان‌ها شهروندان داوطلب و بی‌هیچ چشم‌داشتی نیستند بلکه گروه‌های سازمان‌یافته و مُزدبگیر دولت‌اند و جای «گشت‌های ارشاد» را گرفته‌اند. به گزارش خبرگزاری میزان، وابسته به قوۀ قضایی کشور، دادستانی تهران انتشار این سند محرمانه را غیرقانونی اعلام کرد و برای روزنامۀ اعتماد پروندۀ قضایی تشکیل داد.

یک ماه ونیم از حملۀ ۷ اکتبر حماس به جنوب اسرائیل می‌گذرد. جنگی که ارتش اسرائیل پس از آن حملۀ تروریستی با هدف نابودی حماس آغاز کرد، تاکنون به ویرانی کامل شمال غزه و، به گفتۀ حماس، به کشته شدن بیش از ۱۳ هزار غیرنظامی از جمله هزاران کودک فلسطینی انجامیده است. در این مدت، دولت اسرائیل بارها اعلام کرده است که عملیات نظامی‌‌اش را تا نابودی حماس ادامه خواهد داد.

حملۀ تروریستی ۷ اکتبر حماس به خاک اسرائیل از نظر بسیاری از کارشناسان چرخشگاهی تاریخی بود. بحث دربارۀ پیامدهای آن حمله و رویدادهای پس از آن هم‌چنان ادامه دارد. سرنوشت جنگی که اسرائیل با حماس آغاز کرده ناروشن است. خودداری دولت آن کشور از اعلام آتش بس به رغم فشارهای بین‌المللی و افزایش بیش از پیش شمار کشته شدگانِ غیرنظامی در نوار غزه سبب شده است که بعضی از رهبران کشورهای دوست و هم‌پیمان اسرائیل مانند فرانسه زبان به انتقاد بگشایند. در میان مردم آن کشورها نیز بر شمار منتقدان به عمکرد دولت اسرائیل افزوده می‌شود.

از زمان شعله ور شدن جنگ میان اسرائیل و حماس، دولت آمریکا لحظه‌ای در دفاع از اسرائیل تعلل نکرده و بارها به جمهوری اسلامی ایران و حزب‌الله هشدار داده است مبادا جبهۀ دوم یا سومی در منطقه باز کنند. دو روز پس از حملۀ حماس به جنوب اسرائیل، جو بایدن، رئیس جمهوری آمریکا، در بیانیه‌ای پرشور و طولانی گفت: این یک تراژدی غریب نیست. روابط ایالات متحد آمریکا با اسرائیل عمیق است. او در سخنان دیگری بر حمایت سستی‌ناپذیر آمریکا از امنیت اسرائیل تأکید کرد و گفت: ما هر کاری که از دستمان برآید خواهیم کرد تا اسرائیل بتواند از خود دفاع کند.

یکشنبۀ گذشته ۲۹ اکتبر ۲۰۲۳ صدمین سالگرد زایش جمهوری ترکیه بود. صد سال پیش در چنین روزی ترکیۀ مدرن برپایۀ شش پیکان یا اصل کمالیسم اعلام موجودیت کرد. آن شش اصل را مصطفی کمال آتاترک، بنیانگذار جمهوری ترکیه، چنین تعیین کرد: جمهوریت، مردم‌باوری، لائیسیته، اصلاحات بنیادین، ملی‌گرایی و دولت‌محوری.

عملیات نظامی ارتش اسرائیل در نوار غزه تاکنون، به گفتۀ منابع فلسطینی، نزدیک به پنج هزار کشته به جا گذاشته است. ارتش اسرائیل این عملیات را در واکنش به حملۀ تروریستیِ هفتم اکتبرِ حماس آغاز کرد. در آن روز بیش از هزار تروریست حماس وارد خاک اسرائیل شدند، مردم غیرنظامی را از پیر و جوان و کودک کشتند و بسیاری را به گروگان گرفتند. شمار کشته شدگان اسرائیلی تا امروز ۱۴۰۰ نفر اعلام شده است. ارتش اسرائیل شمار گروگان‌ها را ۲۲۲ تن اعلام کرده است.