تاریخ تازه‌ها

سخنان مولوی عبدالحمید، امام جمعۀ اهل سنت زاهدان، در نماز جمعۀ ۲۱ مهرماه برابر با ۱۳ اکتبر ۲۰۲۳ موجی از اعتراض، دشنام و تهمت در رسانه‌های وابسته به جمهوری اسلامی برضد این رهبر سُنی مذهب ایران برانگیخت. او گفت: شاید بسیاری با شنیدن این سخنان بر من بتازند. اما من واقعیت را بیان می‌کنم. چارۀ بحران خاور میانه تشکیل دو دولت مستقل است نه نابودی اسرائیل. این، بهترین راهی است که اکثر جهانیان بر آن اتفاق نظر دارند.

در چند روز گذشته مقام‌های جمهوری اسلامی از خامنه‌ای تا سخنگوی وزارت امور خارجه و نمایندگی دائم ایران در سازمان ملل، منکر دست داشتن جمهوری اسلامی در حملۀ حماس به اسرائیل شدند. با این حال، بسیاری از آنان از جمله رهبر نظام از این حمله پشتیبانی کردند و از هوادرانشان خواستند برای شادمانی روانۀ خیابان‌ها شوند.

برچیده شدن جمهوری خودخواندۀ قره باغ کوهستانی و ادغام آن منطقه در جمهوری آذربایجان به دنبال جنگی برق‌آسا واکنش‌ شدیدی در اتحادیۀ اروپا برنینگیخت. تند و تیزترین واکنش‌ها را بعضی از روشنفکران، روزنامه نگاران و سیاستمداران فرانسوی نشان دادند. کم و بیش همۀ آنان بی‌عملی اتحادیۀ اروپا به ویژه فرانسه را به باد انتقاد گرفتند. آنان انتظار داشتند اتحادیۀ اروپا یکپارچه به دفاع از ارمنیان قره‌باغ برخیزد. اما چرا چنین اتفاقی نیفتاد؟

چهارشنبۀ گذشته ۲۹ شهریور برابر با بیستم سپتامبر، یک روز پس از حملۀ برق‌آسای ارتش جمهوری آذربایجان به قره باغ کوهستانی، مقامات جمهوری خودخواندۀ این منطقه به نام «جمهوری آرتساخ» تسلیم شدند و پذیرفتند دولتشان را منحل کنند، سلاح‌هاشان را تحویل دهند و پایگاه‌های نظامی خود را در منطقه برچینند.

در نخستین سالگرد کشته شدن مهسا امینی شهرهای ایران، چنان که پیش‌بینی می‌شد، به صحنۀ رویارویی جوانان و نیروهای امنیتی جمهوری اسلامی تبدیل نشد. اما این به معنای خاموشی جنبش زن، زندگی، آزادی نیست. نبرد جوانان به ویژه زنان و دختران جوان ایرانی با جمهوری اسلامی در عرصه‌های دیگر به ویژه در عرصۀ نبرد با حجاب اجباری ادامه دارد و برخلاف آنچه بعضی‌ از ناظران می‌گویند، رژیم فرادستی پیشین خود را در این عرصه باز نیافته است.

جنبش «زن، زندگی، آزادی» را زنان و دختران جوان ایرانی آغاز کردند و خود مشعل آن را فروزان نگه داشتند. بی‌جهت نبود که خیزش سراسری آنان را که به خونخواهی کشته شدن مهسا امینی به دست گشت ارشاد و با پشتیبانی مردان جوان ایرانی به راه افتاد، از همان آغاز «انقلاب زنانه» نامیدند. آن خیزش به جنبشی انجامید که زیر عنوان جنبش «زن، زندگی، آزادی» هم‌چنان ادامه دارد. درواقع، در آن خیزش مردان جوان به یاری زنان و دختران جوان شتافتند و دلاورانه به دفاع از خواسته‌های آنان برخاستند.

هفتۀ آینده شانزدهم سپتامبر سالگرد کشته شدن مهسا امینی به دست مأموران گشت ارشاد جمهوری اسلامی است. خیزشی که یک سال پیش به خونخواهی او با شعار «زن، زندگی، آزادی» در سراسر کشور برپا شد و چندین ماه به طول انجامید، یکی از باشکوه‌ ترین خیزش‌های تاریخ ایران بود. بعضی از ناظران بین‌المللی از جمله ژان فرانسوا لوُروا، مدیر جشنوارۀ «ویزا برای تصویر»، آن خیزش را رویداد اصلی جهان در سال گذشته می‌دانند. کارشناسان، پژوهشگران و تحلیل‌گران هنوز و هم‌چنان دربارۀ چند و چون آن خیزش تاریخی و پیامدهای آن، تحقیق و نظرپردازی می‌کنند.

پانزدهمین نشست سالانۀ گروه بریکس هفتۀ گذشته از سه شنبه ۲۲ تا پنجشنبه ۲۴ اوت در ژوهانسبورگ، پایتخت آفریقای جنوبی، برگزار شد. اعضای این گروه در حال حاضر پنج کشور برزیل، روسیه، هند، چین و آفریقای جنوبی‌ اند که ۴۰ درصد جمعیت جهان را نمایندگی می‌کنند.

شنبۀ گذشته ۲۸ مرداد ۱۴۰۲ هفتادمین سالگرد کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ بود. از چند سال پیش در سالگرد این رویداد، بحث‌های دامنه داری در رسانه‌های فارسی زبان داخل و خارج کشور درمی‌گیرد و این پرسش که آیا برافتادن دولت محمد مصدق در ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ نتیجۀ کودتا بود یا قیام ملی، گروه‌هایی از ایرانیان را رو در روی هم قرار می‌دهد.

سه شنبه ۱۵ اوت ۲۰۲۳ دومین سالگرد به قدرت رسیدن دوبارۀ طالبان در افغانستان است. دو سال پیش در چنین روزی نیروهای آمریکایی پس از بیست سال حضور پیوسته، پرهزینه و مرگبار در افغانستان، خاک آن کشور را با شتابی حیرت‌انگیز ترک کردند و زمام امور آن را به دست طالبان سپردند.