We hebben het er liever niet over als het ons overkomt en - zo blijkt: wetenschappers doen er ook niet al te graag onderzoek naar. We hebben het over falen. Om precies te zijn: falende ondernemers. De helft van de ondernemingen overleeft de eerste vijf jaar niet en met die levenslessen zouden we veel meer moeten doen, vindt de onderzoeker die al ruim 500 faalverhalen verzamelde. Ze is nog lang niet klaar met haar onderzoek, maar heeft al wel wat tips: zorg dat je falen ziet als normaal onderdeel van het ondernemen, zorg dat je zelf de financiële kant begrijpt en netwerk ook als het slecht met je onderneming gaat.

Anderhalf jaar geleden hebben Radboud-onderzoekers radio-antennes op een Chinese satelliet naar de maan gelanceerd. Deze radiotelescoop moet daar aan de achterkant van de maan de zwakke radiosignalen van een periode net na de oerknal gaan opvangen. Vanaf de aarde lukt dat niet, want daar worden ze geblokkeerd door onze atmosfeer. Eigenlijk zou de antenne begin van dit jaar al uitgerold worden, maar nu is het dus eindelijk echt zover. Hoogleraar Heino Falcke van de Radboud Universiteit vertelt ons er meer over. We blikken ook even met hem terug op dat andere bijzondere moment dat hij dit jaar meemaakte: het eerste beeld van een zwart gat ooit. Went dat nou ooit? En hoever zijn ze met de volgende foto?

Zo'n 10 procent van de Nederlanders heeft een slaapstoornis. Bij meer dan de helft van deze mensen gaat het om slaapapneu. Om te meten of iemand hier last van heeft, waren altijd een heleboel snoertjes en een nachtje in een onderzoekscentrum nodig. Nu niet meer. Onderzoekers zijn namelijk gaan kijken of alleen variaties in het hartritme ook genoeg zijn om slaapapneu te detecteren. Dat bleek inderdaad zo te zijn. Vervolgens trainden ze een algoritme om deze variaties te analyseren. Dat betekent dat je nu genoeg hebt aan een goede smartwatch met hartslagmeter om te achterhalen of je de stoornis hebt. En dat kan dus in het vervolg gewoon thuis, vanuit je eigen bed.

Morgen wordt de winnaar gekozen van de Amsterdam Science & Innovation Award. Tussen de finalisten zitten allemaal tastbare oplossingen, gebaseerd op wetenschappelijk onderzoek. Zoals een binnen 24 uur 3D-geprint beademingsmasker voor baby's die met ademhalingsproblemen op de intensive care terecht komen en een nieuwe, nog zorgvuldigere manier om bij een IVF-behandeling te detecteren welke embryo's gezond zijn en welke niet. We spreken de onderzoekers die achter deze twee projecten zitten.

De TU Delft, IBM én vrijwilligers van over de hele wereld bundelen de krachten om boeren in Afrika te helpen met weersvoorspellingen. En die vrijwilligers hoeven hiervoor hun huis niet uit. Doe je mee aan dit project, dan doneer je namelijk alleen maar de ongebruikte rekenkracht van je computer. Je kan hem hetzelfde blijven gebruiken als normaal en over de veiligheid is natuurlijk nagedacht. Deze manier van crowdsourcen waarbij al die computers samen een supercomputer vormen is onderdeel van het World Community Grid van IBM. In dit project met de TU Delft wordt het hierdoor voor onderzoekers mogelijk om de neerslag voor een enorm gebied, gedetailleerder in kaart te brengen dan ooit.

Onderzoekers van de universiteit van Exeter wilden alles weten over het spanningsveld van samenwerken, leiden en volgen. Ze gebruikten voor hun onderzoek kleine visjes, guppies, die net als in het wild werden geconfronteerd met een mogelijke vijand. Anders dan in het wild, nam een robotvisje de leiding bij de inspectie van deze bedreiging. De onderzoekers keken vervolgens welke visjes volgden of zelfs de leiding overnamen en welke visjes op afstand bleven. Vervolgens gingen de leiders bij de leiders en de volgers bij de volgers. Drie generaties (en een paar jaar) later later zagen ze een duidelijke verschil tussen beide groepen: de kinderen van de leidende visjes waren een stuk assertiever dan de kinderen van de volgende visjes.

Hoe vormen piepkleine bouwsteentjes structuren? Geen gemakkelijke vraag om te beantwoorden. Toch is dat precies waar chemicus Daniela Kraft aan werkt. Met haar team brengt ze deze processen in kaart door het in het groot na te bootsen. In het groot is in dit geval overigens nog steeds slechts micrometers, maar daarmee kunnen makkelijker interacties tussen bouwsteentjes worden bestudeerd dan wanneer dit op nog kleinere schaal gebeurt. Met de kennis die ze hiermee opdoet, wil ze uiteindelijk micro-robotjes maken die ons lichaam van binnen kunnen repareren. Dat betekent dus ook dat er een piepklein motortje gemaakt moet worden, dat de robotjes helpt bewegen.

Moleculen fotograferen op zo'n manier, dat een chirurg nog tijdens zijn operatie weet wat hij moet wegsnijden en wat niet. Met deze innovatieve microscoop uit Maastricht kan het.

Onderzoekers van de NASA hebben een verbazende ontdekking gedaan: reizen in de ruimte kan de bloedtoevoer in het lichaam van astronauten stoppen en zelfs omdraaien. De wetenschappers hebben zes maanden lang 11 gezonde astronauten die aan boord waren van het International Space Station onderzocht. Bij een routine echo op dag 50 van hun missie bleken 7 van de 11 bemanningsleden een gestokte of zelfs omgekeerde bloedtoevoer te hebben in een belangrijke ader die aan de zijkant van de nek zit. Deze ader is normaal juist verantwoordelijk voor het laten weglopen van bloed uit de hersenen, het gezicht en de nek.

Denk je dat je lekker bezig bent met je schoonmaakmiddel, maak je daarmee eigenlijk de weg vrij voor hele andere organismen om je huis te koloniseren. Tenminste, dat suggereert nieuw onderzoek. Wetenschappers kwamen erachter toen ze wilden kijken wat urbanisatie voor invloed heeft op de menselijke biologie. Ze namen 2300 samples van huizen, mensen en huisdieren die zowel op het platteland, als in de stedelijke omgeving wonen. Er waren behoorlijk wat verschillen te zien. Ook wat betreft bacteriën en chemische stofjes afkomstig van onder andere schoonmaakmiddelen, maar het meest opmerkelijk was dat de hoeveelheid schimmels en de variatie in schimmels toenam naarmate de omgeving stedelijker werd.