Het is onderzoekers gelukt om een ver-infrarood detector zo gevoelig te krijgen dat we er straks nog verder mee terug kunnen kijken dan lukt met huidige telescopen. 

Jochem Baselmans, hoogleraar aan de TU Delft en senior onderzoeker bij SRON vertelt waarom het project 17 jaar duurde, wat ze precies met de detector willen gaan bekijken en waarom het nu wachten is op een superkoude telescoop. 

Lees meer: Ver-infrarood detector KID bereikt hoogst mogelijke gevoeligheid.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Vrouwelijke romanpersonages delven nog steeds het onderspit, blijkt uit onderzoek van Roel Smeets, literatuurwetenschapper van de Radboud Universiteit. Tussen 1960 en en 2010 is geen ontwikkeling te zien in hoe vaak vrouwen voorkomen, ten opzichte van mannen. En ook hun rol is de romans is ongewijzigd gebleven. 

Volgens Smeets is dit niet alleen te wijten aan de schrijvers, die te weinig vrouwen opvoeren, maar ligt het ook aan de gatekeepers in de literatuur: uitgeverijen, jury's, recensenten en de literatuurwetenschappen zelf. 

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Datawetenschapper Marijn ten Thij van de Maastricht University ontdekte hoe Twitter gebruikt kan worden om zo'n mega-evenement als Project X voorspeld kan worden en ook hoe Nederland zich voelt.

De techniek kan inmiddels ook gebruikt worden door psychologen om te zien of hun patiënten hun denkpatronen structureel veranderen.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Door een nieuwe methode kunnen we het zeeniveau tot 540 miljoen jaar geleden vaststellen. Wat blijkt? Deze oude oceaanbodem heeft belangrijke lessen voor de wereld van nu. 

Hoe hoog of laag de oceaanbodem is wordt bepaald door de platentektoniek (of aardplaten) en door het klimaat. Deze twee kennisbronnen zijn nu voor het eerst samengevoegd waardoor onderzoekers miljoenen jaren terug in de tijd kunnen kijken.

Douwe van der Meer, geoloog aan de Universiteit van Utrecht, ontwikkelde deze methode samen met andere onderzoekers uit Engeland en Amerika. Hij legt uit hoe ze dit hebben gedaan én hoe kennis van het zeeniveau van miljoenen jaren geleden kan bijdragen aan meer bewustwording over de huidige klimaatcrisis.

Lees hier meer: Zeespiegelniveau door ijskappen en platentektoniek tot 540 miljoen jaar terug bepaald

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Om CO2 af te vangen kan je het opslaan in een genetisch gemodificeerde grassoort, en de plant aan het eind van zijn leven diep onder de grond te stoppen. Dat beweert de Nederlandse uitvinder Koos van Merksteijn. 

Door het reuzengras, dat wel 200 keer meer CO2 opneemt dan een gemiddelde boom, te vermalen tot pap en te injecteren onder het grondwater, vormt zich veen, en dat houdt de CO2 in principe eeuwig vast.

Wetenschapper Albert van den Berg, directeur van het MESA+ instituut van de Universiteit Twente, ziet wel wat in de plannen van van Merksteijn, maar hij wil eerst meer onderzoek voor het gras op grote schaal wordt aangeplant. 

Op dit moment doet het bedrijf van Merksteijn proeven in Colombia en er zijn plannen voor grootschalige proeven in Brazilië en bij Berlijn. 

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Magneten worden steeds belangrijker. Ze zitten in elektrische auto's en windmolens. Maar waarom is het belangrijk dat we in Europa zelf magneten kunnen produceren en recyclen? 

Steeds meer elektrische auto's op de weg en gebruik maken van duurzame energiebronnen zoals windenergie. Het is allemaal onderdeel van de energietransitie. En magneten gaan ons hierbij helpen.

René Kleijn van de Universiteit Leiden vertelt waarom het onderzoeken van de productieketen van magneten belangrijk is en hoe oude magneten gerecycled kunnen worden. Alles om de energietransitie te helpen. 

Meer weten? Zie dit interview met Kleijn, lees meer over dit project of kijk dit filmpje van de recycle robot container.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

De James Webb Space Telescope is een enorm succes, al is ie nog niet eens uit zijn proefperiode. De gigantische kijker zweeft ergens tussen de zon en de aarde en doet de ene spectaculaire waarneming na de andere. We zagen deze week al prachtige foto's van Jupiter, en er is opwinding over het feit dat Webb voor het eerst CO2 op een andere planeet dan de aarde heeft gezien. 

In Wetenschap vandaag aandacht voor een ander recent wapenfeit van de telescoop. Dankzij een sterrenstelsel dat het licht, door zwaartekracht, afbuigt en vervormt, ontstaat een lens, een zwaartekrachtlens. Deze vergoot objecten erachter tot wel duizend keer. En zo is het de James Webb telescoop gelukt om beelden te maken van de verst waargenomen ster ooit: Earendel genaamd (of WHL 0317-LS, voor de kenners), op 28 miljard lichtjaar van ons verwijderd. 

See omnystudio.com/listener for privacy information.

In 1959 ving ontdekkingsreiziger John J. Staats een vlinder. Dat was tijdens de laatste Nederlandse ontdekkingsreis naar onbekend gebied, de expeditie naar het Sterrengebergte, in wat toen het Territorium van Papoea Nieuw Guinea heette. 

De vlinder lag 63 jaar in de archieven van Naturalis in Leiden en werd onlangs herontdekt door entomoloog Rob de Vos van Naturalis. Het diertje blijkt een geheel nieuwe soort te zijn. De Vos besloot om de vlinder te vernoemen naar zijn ontdekker: Blavipelosia Staatsi. 

See omnystudio.com/listener for privacy information.

In Nature staat een stuk met als kop: "Huge volcanic eruptions: time to prepare''.

De wereld geeft honderden miljoenen uit aan het voorspellen van de banen van asteroïden die eventueel de aarde zouden kunnen raken. Het geld dat beschikbaar is voor het voorspellen van grote vulkaanuitbarstingen is daarmee vergeleken helemaal niets. Dat kan en moet anders. Vulkaanuitbarstingen kunnen namelijk de hele aarde ernstig ontregelen. 

Geochemicus onderzoeker gesteente van vulkanen Janne Koornneef is het helemaal eens met het pleidooi in Nature. Vanaf IJsland, terwijl ze onderzoek doet naar een pas uitgebarsten vulkaan, staat ze BNR te woord.  

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Voor de Corona Pandemie was er de PFAS crisis. Omdat deze beruchte stof overal in het milieu opduikt, ook in mensen en dieren, werden er restricties opgelegd aan de bouw en industrie. 

De stof PFAS, een verbinding tussen koolstof en fluor, zit moleculair zo stevig in elkaar dat PFAS niet vernietigd kan worden. Vandaar dat PFAS wordt gezien als een 'forever chemical'

Nu is er een doorbraak, emeritus hoogleraar milieuchemie en toxicologie Jacob de Boer is enthousiast naar aanleiding van de publicatie van een paper in Science over het opruimen van PFAS. 

See omnystudio.com/listener for privacy information.