Wykład Bartosza Popczyńskiego z serii Miłość w świecie zwierząt w ramach cyklu Spotkania z przyrodą [19 maja 2026 r.]Dlaczego wiosenne wieczory nad stawami i rozlewiskami są tak głośne? Czy wszystkie płazy naprawdę „rechoczą”? Jak żaby, ropuchy i traszki odnajdują partnerów oraz dlaczego głos odgrywa tak ogromną rolę w ich życiu miłosnym?

W wykładzie „Miłosny rechot. Miłość w świecie zwierząt” Bartosz Popczyński zabiera nas do fascynującego świata płazów i ich niezwykłych zachowań godowych. To opowieść o zwierzętach, których życie w dużej mierze ukryte jest przed ludzkim wzrokiem, choć ich obecność często zdradzają charakterystyczne dźwięki dobiegające z mokradeł, stawów i nadrzecznych zarośli.

Podczas spotkania dowiemy się, czym właściwie różni się rechot od kumkania oraz jakie głosy wydają poszczególne gatunki płazów. Poznamy strategie godowe żab, ropuch i innych przedstawicieli tej niezwykłej grupy zwierząt, dla których woda jest miejscem spotkań, rywalizacji i rozmnażania.

Wykład pokazuje, że wiosenne koncerty płazów to nie przypadkowy hałas, lecz skomplikowany system komunikacji. Samce nawołują partnerki, konkurują z innymi osobnikami i próbują zaznaczyć swoją obecność w świecie pełnym rywali. Każdy gatunek posiada własne sposoby komunikowania się i własny „język miłości”.

Nie zabraknie również opowieści o biologii płazów, ich cyklu życiowym oraz niezwykłych przystosowaniach do życia na granicy wody i lądu. Spotkanie pozwala lepiej zrozumieć, jak ważne dla tych zwierząt są mokradła, małe zbiorniki wodne i naturalne tereny podmokłe, które coraz częściej znikają z naszego krajobrazu.

To pełna ciekawostek przyrodnicza opowieść o jednym z najbardziej charakterystycznych dźwięków polskiej wiosny i o świecie zwierząt, którego większość ludzi doświadcza częściej słuchem niż wzrokiem.Cała seria "Miłość w świecie zwierząt" dostępna tu: https://www.youtube.com/playlist?list=PL9_onnXnQgUSddS0PzNjVxqKvl_epdrYQBartosz Popczyński - leśnik i edukator przyrodniczy, od kilku lat prowadzący wykłady dla Wszechnicy, pasjonat przyrody i jazdy na rowerze. Edukator Centrum Edukacji Przyrodniczo-Leśnej Lasów Miejskich - WarszawaPolecamy też inne wykłady Bartosza Popczyńskiego z cyklu Spotkania z przyrodą: https://www.youtube.com/playlist?list=PL9_onnXnQgUR3X2rtXfPeIPnBtrSS_4oqJeśli chcesz wspierać Wszechnicę w dalszym tworzeniu treści, organizowaniu kolejnych #rozmówWszechnicy, możesz:1. Zostać Patronem Wszechnicy FWW w serwisie https://patronite.pl/wszechnicafwwPrzez portal Patronite możesz wesprzeć tworzenie cyklu #rozmowyWszechnicy nie tylko dobrym słowem, ale i finansowo. Będąc Patronką/Patronem wpłacasz regularne, comiesięczne kwoty na konto Wszechnicy, a my dzięki Twojemu wsparciu możemy dalej rozwijać naszą działalność. W ramach podziękowania mamy dla Was drobne nagrody.2. Możesz wspierać nas, robiąc zakupy za pomocą serwisu Fanimani.pl - https://tiny.pl/d9wz-p96Jeżeli robisz zakupy w internecie, możesz nas bezpłatnie wspierać. Z każdego Twojego zakupu średnio 2,5% jego wartości trafi do Wszechnicy, jeśli zaczniesz korzystać z serwisu FaniMani.pl Ty nic nie dopłacasz!3. Możesz przekazać nam darowiznę na cele statutowe tradycyjnym przelewemDarowizny dla Fundacji Wspomagania Wsi można przekazywać na konto nr:33 1600 1462 1808 7033 4000 0001Fundacja Wspomagania WsiZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/#przyroda #nauka #zwierzęta #żaby #woda #miłość

Wykład dr hab. Ewy Zaraś-Januszkiewicz w ramach Kawiarni Naukowej 1a w Wawerskim Centrum Kultury [14 maja 2026 r.]Wykład dr hab. Ewy Zaraś-Januszkiewicz to fascynująca opowieść o drzewach – organizmach, które od tysięcy lat współtworzą świat człowieka i mają ogromny wpływ na rozwój cywilizacji, kulturę oraz środowisko naturalne.

Autorka pokazuje drzewa nie tylko jako element krajobrazu, ale także jako żywe, niezwykle złożone organizmy, od których zależy jakość życia na Ziemi.W trakcie spotkania usłyszymy o tym, jak drzewa wpływają na klimat, powietrze i dobrostan człowieka, dlaczego od wieków budziły szacunek i zachwyt oraz jaką rolę odgrywały w wierzeniach, symbolice i sztuce różnych kultur.

Wykład przybliża również współczesną wiedzę dendrologiczną i pokazuje, jak wiele procesów zachodzących w przyrodzie pozostaje dla nas wciąż niezwykłych i pełnych tajemnic.To spotkanie o relacji człowieka z naturą, ale także o uważności, odpowiedzialności i potrzebie ochrony drzew – naszych najstarszych i najważniejszych towarzyszy na planecie.

dr hab. Ewa Zaraś-Januszkiewicz – dendrolog, arborysta i architekt krajobrazu, pracownik Katedry Ochrony Środowiska i Dendrologii Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie.Jeśli chcesz wspierać Wszechnicę w dalszym tworzeniu treści, organizowaniu kolejnych #rozmówWszechnicy, możesz:1. Zostać Patronem Wszechnicy FWW w serwisie https://patronite.pl/wszechnicafwwPrzez portal Patronite możesz wesprzeć tworzenie cyklu #rozmowyWszechnicy nie tylko dobrym słowem, ale i finansowo. Będąc Patronką/Patronem wpłacasz regularne, comiesięczne kwoty na konto Wszechnicy, a my dzięki Twojemu wsparciu możemy dalej rozwijać naszą działalność. W ramach podziękowania mamy dla Was drobne nagrody.2. Możesz wspierać nas, robiąc zakupy za pomocą serwisu Fanimani.pl - https://tiny.pl/d9wz-p96Jeżeli robisz zakupy w internecie, możesz nas bezpłatnie wspierać. Z każdego Twojego zakupu średnio 2,5% jego wartości trafi do Wszechnicy, jeśli zaczniesz korzystać z serwisu FaniMani.pl Ty nic nie dopłacasz!3. Możesz przekazać nam darowiznę na cele statutowe tradycyjnym przelewemDarowizny dla Fundacji Wspomagania Wsi można przekazywać na konto nr:33 1600 1462 1808 7033 4000 0001Fundacja Wspomagania WsiZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/#kawiarnianaukowa #drzewa #przyroda

Wykład Bartosza Popczyńskiego z serii Miłość w świecie zwierząt w ramach cyklu Spotkania z przyrodą [12 maja 2026 r.]Jak wygląda miłość w świecie ryb? Czasami jest zaskakująca, zwłaszcza, że u niektórych gatunków można po prostu zmienić płeć. Z samca, stać się samicą i odwrotnie. Po co do rozmnażania różankom potrzebne są małże? Zapraszamy na wykład o rybich podwodnych amorach.Serdecznie zapraszamy! Cała seria "Miłość w świecie zwierząt" dostępna tu: https://www.youtube.com/playlist?list=PL9_onnXnQgUSddS0PzNjVxqKvl_epdrYQBartosz Popczyński - leśnik i edukator przyrodniczy, od kilku lat prowadzący wykłady dla Wszechnicy, pasjonat przyrody i jazdy na rowerze. Edukator Centrum Edukacji Przyrodniczo-Leśnej Lasów Miejskich - WarszawaPolecamy też inne wykłady Bartosza Popczyńskiego z cyklu Spotkania z przyrodą: https://www.youtube.com/playlist?list=PL9_onnXnQgUR3X2rtXfPeIPnBtrSS_4oqJeśli chcesz wspierać Wszechnicę w dalszym tworzeniu treści, organizowaniu kolejnych #rozmówWszechnicy, możesz:1. Zostać Patronem Wszechnicy FWW w serwisie https://patronite.pl/wszechnicafwwPrzez portal Patronite możesz wesprzeć tworzenie cyklu #rozmowyWszechnicy nie tylko dobrym słowem, ale i finansowo. Będąc Patronką/Patronem wpłacasz regularne, comiesięczne kwoty na konto Wszechnicy, a my dzięki Twojemu wsparciu możemy dalej rozwijać naszą działalność. W ramach podziękowania mamy dla Was drobne nagrody.2. Możesz wspierać nas, robiąc zakupy za pomocą serwisu Fanimani.pl - https://tiny.pl/d9wz-p96Jeżeli robisz zakupy w internecie, możesz nas bezpłatnie wspierać. Z każdego Twojego zakupu średnio 2,5% jego wartości trafi do Wszechnicy, jeśli zaczniesz korzystać z serwisu FaniMani.pl Ty nic nie dopłacasz!3. Możesz przekazać nam darowiznę na cele statutowe tradycyjnym przelewemDarowizny dla Fundacji Wspomagania Wsi można przekazywać na konto nr:33 1600 1462 1808 7033 4000 0001Fundacja Wspomagania WsiZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/#przyroda #nauka #zwierzęta #ryby #woda #miłość

Wykład dr hab. Wiktora Lewandowskiego w ramach Dnia Odkrywców Kampusu Ochota [21 marca 2016 r.]Jak zwykła witamina C może pomóc w tworzeniu nowoczesnych narzędzi diagnostycznych? Co wspólnego mają tabletki musujące, złoto i technologie wykorzystywane we współczesnej medycynie?Podczas wykładu dr hab. Wiktor Lewandowski opowiada o fascynującym świecie nanotechnologii i chemii materiałowej, pokazując, jak z pozornie prostych składników można tworzyć materiały o ogromnym znaczeniu dla zdrowia milionów ludzi. Punktem wyjścia staje się dobrze znana witamina C, która w laboratorium zyskuje zupełnie nowe zastosowania.Wykład prowadzi widzów przez proces powstawania nanocząstek złota oraz wyjaśnia, dlaczego materiały niewidoczne gołym okiem potrafią odgrywać kluczową rolę w diagnostyce medycznej, biologii i nowoczesnych testach laboratoryjnych. To opowieść o tym, jak chemia łączy codzienność z zaawansowaną nauką i jak odkrycia laboratoryjne trafiają do praktycznych zastosowań wpływających na nasze życie.To także świetna okazja, by zobaczyć, że współczesna nauka nie musi być oderwana od rzeczywistości — przeciwnie, często zaczyna się od substancji, które mamy we własnej kuchni lub apteczce.dr hab. Wiktor Lewandowski, prof. ucz. – chemik i naukowiec z Wydziału Chemii Uniwersytetu Warszawskiego, kierownik Pracowni Syntezy Nanomateriałów Organicznych. Specjalizuje się w nanotechnologii, projektując nowoczesne materiały dla diagnostyki medycznej i fotoniki. Laureat prestiżowej Nagrody NCN 2024 oraz programów Fundacji na rzecz Nauki Polskiej.21 marca 2026 r. odbyła się 12. edycja Dnia Odkrywców Kampusu Ochota (DOKO) pod hasłem „Nauka od kuchni”!Jeśli chcesz wspierać Wszechnicę w dalszym tworzeniu treści, organizowaniu kolejnych #rozmówWszechnicy, możesz:1. Zostać Patronem Wszechnicy FWW w serwisie https://patronite.pl/wszechnicafwwPrzez portal Patronite możesz wesprzeć tworzenie cyklu #rozmowyWszechnicy nie tylko dobrym słowem, ale i finansowo. Będąc Patronką/Patronem wpłacasz regularne, comiesięczne kwoty na konto Wszechnicy, a my dzięki Twojemu wsparciu możemy dalej rozwijać naszą działalność. W ramach podziękowania mamy dla Was drobne nagrody.2. Możesz wspierać nas, robiąc zakupy za pomocą serwisu Fanimani.pl - https://tiny.pl/d9wz-p96Jeżeli robisz zakupy w internecie, możesz nas bezpłatnie wspierać. Z każdego Twojego zakupu średnio 2,5% jego wartości trafi do Wszechnicy, jeśli zaczniesz korzystać z serwisu FaniMani.pl Ty nic nie dopłacasz!3. Możesz przekazać nam darowiznę na cele statutowe tradycyjnym przelewemDarowizny dla Fundacji Wspomagania Wsi można przekazywać na konto nr:33 1600 1462 1808 7033 4000 0001Fundacja Wspomagania WsiZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/#Wszechnica #Chemia #Nanotechnologia #WiktorLewandowski #UniwersytetWarszawski #WydziałChemiiUW #Nauka #PopularyzacjaNauki #Diagnostyka #WitaminaC #Nanocząstki #Medycyna #Technologia #Wykład #Popularnonaukowe #zdrowie

Wykład Macieja Lisickiego z Wydziału Fizyki UW w ramach Dnia Odkrywców Kampusu Ochota [21 marca 2016 r.]Jak powstaje idealne espresso? Okazuje się, że to nie tylko kwestia smaku, ale przede wszystkim… fizyki. W swoim wykładzie dr hab. Maciej Lisicki z Uniwersytet Warszawski pokazuje, co naprawdę dzieje się w filiżance kawy.To opowieść o przepływie płynów, ciśnieniu i strukturze zmielonych ziaren – czyli o zjawiskach, które decydują o tym, czy espresso będzie perfekcyjne, czy rozczarowujące. Wykład łączy naukę z codziennym doświadczeniem, odsłaniając fizyczne mechanizmy stojące za jednym z najpopularniejszych napojów na świecie.Nagranie pochodzi z 12. edycji Dnia Odkrywców Kampusu Ochota (DOKO), organizowanej pod hasłem „Nauka od kuchni!” – i doskonale wpisuje się w ideę pokazywania nauki tam, gdzie najmniej się jej spodziewamy.To propozycja dla wszystkich: od miłośników kawy po tych, którzy chcą zobaczyć, jak fizyka działa w praktyce – tuż obok nas.dr hab. Maciej Lisicki, prof. UW - fizyk teoretyczny z Wydziału Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego, specjalizujący się w fizyce materii miękkiej i aktywnej oraz biologicznej mechanice płynów. Prowadził badania na Uniwersytecie Cambridge oraz na University of Pennsylvania jako laureat Fulbright Senior Award.21 marca 2026 r. odbyła się 12. edycja Dnia Odkrywców Kampusu Ochota (DOKO) pod hasłem „Nauka od kuchni”!Jeśli chcesz wspierać Wszechnicę w dalszym tworzeniu treści, organizowaniu kolejnych #rozmówWszechnicy, możesz:1. Zostać Patronem Wszechnicy FWW w serwisie https://patronite.pl/wszechnicafwwPrzez portal Patronite możesz wesprzeć tworzenie cyklu #rozmowyWszechnicy nie tylko dobrym słowem, ale i finansowo. Będąc Patronką/Patronem wpłacasz regularne, comiesięczne kwoty na konto Wszechnicy, a my dzięki Twojemu wsparciu możemy dalej rozwijać naszą działalność. W ramach podziękowania mamy dla Was drobne nagrody.2. Możesz wspierać nas, robiąc zakupy za pomocą serwisu Fanimani.pl - https://tiny.pl/d9wz-p96Jeżeli robisz zakupy w internecie, możesz nas bezpłatnie wspierać. Z każdego Twojego zakupu średnio 2,5% jego wartości trafi do Wszechnicy, jeśli zaczniesz korzystać z serwisu FaniMani.pl Ty nic nie dopłacasz!3. Możesz przekazać nam darowiznę na cele statutowe tradycyjnym przelewemDarowizny dla Fundacji Wspomagania Wsi można przekazywać na konto nr:33 1600 1462 1808 7033 4000 0001Fundacja Wspomagania WsiZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/#Wszechnica #Nauka #Fizyka #Kawa #Espresso #NaukaOdKuchni #doko #doko2026 #UniwersytetWarszawski #PopularyzacjaNauki #Ciekawostki #JakToDziała

Seminarium Instytut Rozwoju Wsi i Rolnictwa PAN z udziałem prof. dr hab. Jarosława Gołębiewskiego, dr hab. Barbary Gołębiewskiej, prof. SGGW i dr hab. Mariusza Maciejczaka, prof. SGGW [4 maja 2026 r.]Sektor wina dynamicznie się zmienia, a zrównoważony rozwój staje się kluczowym kierunkiem tych przemian oraz ważnym kontekstem analizy systemów żywnościowych. Obejmuje on różne podejścia, od win ekologicznych i biodynamicznych po niskoalkoholowe i wytwarzane z tradycyjnych odmian. Zasadniczy problem badawczy dotyczy wpływu tych modeli produkcji na jakość wina, jego percepcję przez konsumentów oraz funkcjonowanie rynku. Badania wskazują, że praktyki te kształtują nowe profile sensoryczne win, a zarazem ujawniają napięcia między autentycznością a kontrolą technologiczną. Istotną rolę odgrywają regulacje i certyfikacja. Zrównoważony rozwój ma też wymiar symboliczny, buduje zaufanie i wpływa na skłonność do zapłaty. W efekcie kształtuje się porządek, w którym wartość wina wynika nie tylko z jego cech, lecz także z ich interpretacji i społecznego uznania.Jeśli chcesz wspierać Wszechnicę w dalszym tworzeniu treści, organizowaniu kolejnych #rozmówWszechnicy, możesz:1. Zostać Patronem Wszechnicy FWW w serwisie https://patronite.pl/wszechnicafwwPrzez portal Patronite możesz wesprzeć tworzenie cyklu #rozmowyWszechnicy nie tylko dobrym słowem, ale i finansowo. Będąc Patronką/Patronem wpłacasz regularne, comiesięczne kwoty na konto Wszechnicy, a my dzięki Twojemu wsparciu możemy dalej rozwijać naszą działalność. W ramach podziękowania mamy dla Was drobne nagrody.2. Możesz wspierać nas, robiąc zakupy za pomocą serwisu Fanimani.pl - https://tiny.pl/d9wz-p96Jeżeli robisz zakupy w internecie, możesz nas bezpłatnie wspierać. Z każdego Twojego zakupu średnio 2,5% jego wartości trafi do Wszechnicy, jeśli zaczniesz korzystać z serwisu FaniMani.pl Ty nic nie dopłacasz!3. Możesz przekazać nam darowiznę na cele statutowe tradycyjnym przelewemDarowizny dla Fundacji Wspomagania Wsi można przekazywać na konto nr:33 1600 1462 1808 7033 4000 0001Fundacja Wspomagania WsiZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/#Wszechnica #IRWiRPAN #ZrównoważonyRozwój #Wino #Rolnictwo #SystemyŻywnościowe #Ekonomia #Nauka

Wykład Bartosza Popczyńskiego w ramach cyklu Spotkania z przyrodą [29 kwietnia 2026 r.]Każdego dnia, kiedy tylko potrzebujemy korzystamy z wody, odkręcając kran. Wydaje nam się, że woda była, jest i będzie, jednak nie jest to takie wcale oczywiste. Być może w przyszłości nadejdzie taki czas, że wody zabraknie i z kranu nie popłynie nawet najmniejszy strumień wody. Taki scenariusz jest przerażający jednak perspektywa utraty tego niezwykle cennego zasobu jest możliwa. Jak teraz kształtują się zasoby wodne? Czy faktycznie grozi nam brak dostępu do wody pitnej? Jak można przeciwdziałać temu zjawisku? Serdecznie zapraszamy! Bartosz Popczyński - leśnik i edukator przyrodniczy, od kilku lat prowadzący wykłady dla Wszechnicy, pasjonat przyrody i jazdy na rowerze. Edukator Centrum Edukacji Przyrodniczo-Leśnej Lasów Miejskich - WarszawaPolecamy też inne wykłady Bartosza Popczyńskiego z cyklu Spotkania z przyrodą: https://www.youtube.com/playlist?list=PL9_onnXnQgUR3X2rtXfPeIPnBtrSS_4oqJeśli chcesz wspierać Wszechnicę w dalszym tworzeniu treści, organizowaniu kolejnych #rozmówWszechnicy, możesz:1. Zostać Patronem Wszechnicy FWW w serwisie https://patronite.pl/wszechnicafwwPrzez portal Patronite możesz wesprzeć tworzenie cyklu #rozmowyWszechnicy nie tylko dobrym słowem, ale i finansowo. Będąc Patronką/Patronem wpłacasz regularne, comiesięczne kwoty na konto Wszechnicy, a my dzięki Twojemu wsparciu możemy dalej rozwijać naszą działalność. W ramach podziękowania mamy dla Was drobne nagrody.2. Możesz wspierać nas, robiąc zakupy za pomocą serwisu Fanimani.pl - https://tiny.pl/d9wz-p96Jeżeli robisz zakupy w internecie, możesz nas bezpłatnie wspierać. Z każdego Twojego zakupu średnio 2,5% jego wartości trafi do Wszechnicy, jeśli zaczniesz korzystać z serwisu FaniMani.pl Ty nic nie dopłacasz!3. Możesz przekazać nam darowiznę na cele statutowe tradycyjnym przelewemDarowizny dla Fundacji Wspomagania Wsi można przekazywać na konto nr:33 1600 1462 1808 7033 4000 0001Fundacja Wspomagania WsiZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/#przyroda #środowisko #spotkaniazprzyrodą #bartoszpopczyński #woda #ekologia

Wykład dr Daniela Tyborowskiego w ramach cyklu Paleontologiczne Wieczory na Wydziale Geologii UW [22 kwietnia 2026 r.]Ewolucja ssaków płetwonogich (foki, uchatki i morsy) rozpoczęła się około 50–30 milionów lat temu, gdy ich lądowi przodkowie – drapieżne ssaki przypominające współczesne łasicowate lub niedźwiedziowate – zaczęli przystosowywać się do życia w środowisku wodnym. Kluczowe zmiany obejmowały przekształcenie kończyn w płetwy, rozwój opływowego ciała oraz zdolność do długiego nurkowania.Zapis kopalny dostarcza ważnych dowodów tej przemiany. Jednym z najstarszych znanych przedstawicieli jest Puijila darwini, który żył około 20 milionów lat temu i miał zarówno cechy lądowe, jak i wodne (np. kończyny przystosowane do chodzenia i pływania). Inne formy przejściowe pokazują stopniowe skracanie kończyn tylnych i rozwój płetw, co ilustruje proces adaptacji do życia w morzu.Z czasem wykształciły się trzy główne grupy płetwonogich: foki właściwe (Phocidae), uchatki (Otariidae) oraz morsy (Odobenidae). Ich różnice anatomiczne – np. obecność małżowin usznych u uchatkowatych czy sposób poruszania się na lądzie – również są potwierdzone w zapisie kopalnym.Podsumowując, zapis kopalny płetwonogich dobrze dokumentuje stopniową ewolucję od form lądowych do w pełni wodnych, ukazując liczne ogniwa pośrednie i adaptacje do życia w środowisku morskim.dr Daniel Tyborowski - jest paleobiologiem, geologiem, ewolucjonistą, nauczycielem akademickim i popularyzatorem nauki. Jego zainteresowania naukowe koncentrują się na ewolucji, morfologii funkcjonalnej, histologii i paleoekologii kręgowców wtórnie wodnych – gadów morskich i waleni. W 2018 roku z wyróżnieniem obronił dysertację doktorską pod tytułem „Paleobiologia i środowisko życia późnojurajskich kręgowców morskich z kamieniołomu Owadów-Brzezinki, Polska środkowa„. Tematyka doktoratu dotyczyła unikatowych skamieniałości ichtiozaurów, żółwi morskich oraz ryb kostnoszkieletowych. Pełnił funkcję adiunkta muzealnego oraz pracownika Muzeum Ziemi PAN w Warszawie. W ramach działalności popularyzatorskiej prowadził wykłady i prelekcje w Muzeum Ziemi PAN, w tym w cyklu "Środowe spotkania z dziejami Ziemi", które były transmitowane na Wszechnicy. Od 2024 roku jest pracownikiem naukowym i wykładowcą w Katedrze Geologii Historycznej, Regionalnej i Paleontologii na Wydziale Geologii Uniwersytetu Warszawskiego. Jego aktualne badania naukowe skupiają się na ewolucji i zróżnicowaniu specjalizacji pokarmowych wśród morskich czworonogów (ichtiozaurów, mozazaurów i waleni) w kontekście konwergencji ekomorfologicznej i sensorycznej. https://danieltyborowski.wordpress.com/Playlista Dzieje Ziemii - https://www.youtube.com/playlist?list=PL9_onnXnQgUSgW7rd6PJqN2fuRPZziM04Zapraszamy na Wieczory Paleontologiczne z dr Danielem Tyborowskim!Zapraszamy też do wsparcia działalności naukowej dr Tyborowskiego za pośrednictwem https://patronite.pl/tyborowskiJeśli chcesz wspierać Wszechnicę w dalszym tworzeniu treści, organizowaniu kolejnych #rozmówWszechnicy, możesz:1. Zostać Patronem Wszechnicy FWW w serwisie https://patronite.pl/wszechnicafww2. Możesz wspierać nas, robiąc zakupy za pomocą serwisu Fanimani.pl - https://tiny.pl/d9wz-p963. Możesz przekazać nam darowiznę na cele statutowe tradycyjnym przelewemDarowizny dla Fundacji Wspomagania Wsi można przekazywać na konto nr:33 1600 1462 1808 7033 4000 0001Fundacja Wspomagania WsiZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/#dinozaury #paleontologia #paleobiologia #prehistoria #dziejeziemi #geologiauw #tyborowski #ewolucja #ssaki #płetwonogi

Food Systems in Europe: Experiences, Barriers and Perspectives of Transformation, Seminarium Instytutu Rozwoju Wsi i Rolnictwa PAN [20 Marca 2026 r.] Seminarium w języku angielskimThe conceptualization of food systems research as complex socio-economic-environmental structures is gaining prominence in the face of contemporary multidimensional challenges: climate change, social inequalities, and geopolitical instability. At both the European Union level and in individual member states, intensive debate continues on transformation pathways, structural barriers, and the opportunities that the transition towards sustainable food systems presents.Prof. Silvia Scaramuzzi will give a talk entitled "Mapping Food Systems Research and Innovation Needs and Gaps in Europe", discussing the state of research and gaps in the European approach to food systems innovation. Prof. Emil Erjavec will deliver a speech entitled "Is the Food System Transition Ignored in Central and Eastern Europe? Insights from Slovenia", analyzing transformation challenges in our region's countries using Slovenia as a case study. This will be followed by a panel discussion with guests.The seminar will be chaired by Dr hab. Paweł Chmieliński, prof. IRWiR PAN. The event is organised within the framework of the Horizon Europe FoSSNet project and the Polish Food Systems Lab.Dr. Emil Erjavec is Professor of Agricultural Policy and Economics at the University of Ljubljana. His research focuses on political economy, strategic planning, and EU integration of agricultural policy. Due to his experience in university management, he is interested in how systematic changes to curricula and the research organization can support the transformation of food systems.Dr Lidija Maurović Košćak is Head of the Department for Development at the Croatian Agency for Agriculture and Food. Key areas of her scientific and professional work include sustainable food systems, short food supply chains, and support models for small agri-food producers. She is eager to further develop her expertise and welcomes the opportunity to collaborate within the FoSSNet Knowledge Hub.Dr. Silvia Scaramuzzi is Associate Professor of Agrifood Economics and Territorial Marketing at the University of Florence. Her research focuses on rural development, food quality, supply chains, and agricultural policies using participatory approaches. She has led numerous International, EU and Regional projects, co-leads the FutureFoods SRIA update and is action leader in SCAR Food Systems SWG. She has over 130 publications.Dr. Mareike Pampus is a human geographer at Martin Luther University Halle-Wittenberg. Her research focuses on socio-ecological transformation from a qualitative social-science perspective. Within FoSSNet, she contributes methodological and interpretive expertise to work on food system transitions in Central-Eastern Europe.Dr. Peter Noy is the Director of the Food Systems Institute at the University of Nottingham. The Institute supports interdisciplinary food systems research programmes focused on informing food policy, supporting equitable food system transitions, food innovation pathways and the development of sustainable agricultural systems, taking a multi-stakeholder approach to co-development.Znajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/#irwir #irwirpan #wieś #foodsystem #food

Wykład dr Agnieszki Mroczek w ramach XII Dnia Odkrywców Kampusu Ochota Uniwersytetu Warszawskiego [21 marca 2026 r.]Burak – zwyczajny, znany od pokoleń, obecny w barszczu, ćwikle i sałatkach. Ale czy rzeczywiście jest tak „zwyczajny”, jak nam się wydaje? A może to jedno z najbardziej niedocenianych warzyw w naszej kuchni?W swoim wykładzie dr Agnieszka Mroczek przygląda się burakowi z naukowej perspektywy i zadaje pytanie, które coraz częściej pojawia się w kontekście zdrowego stylu życia: czy burak ćwikłowy można uznać za polski superfood? Od lat prowadzi zajęcia dydaktyczne z biochemii, biotechnologii i farmakognozji na Wydziale Biologii Uniwersytetu Warszawskiego, łącząc wiedzę akademicką z praktycznym spojrzeniem na to, co trafia na nasze talerze.To opowieść o tym, co kryje się w jego intensywnym kolorze i charakterystycznym smaku. Dowiemy się, jakie związki bioaktywne zawiera burak, jak wpływają one na nasz organizm oraz dlaczego coraz częściej pojawia się w diecie sportowców i osób dbających o zdrowie. Nie zabraknie również odpowiedzi na pytanie, czy wszystkie formy buraka – gotowany, pieczony, sok czy zakwas – mają takie same właściwości.Wykład pokazuje, że nauka może zaczynać się bardzo blisko – na talerzu, w kuchni, w codziennych wyborach żywieniowych. To także zaproszenie do spojrzenia na znane produkty z nowej perspektywy: nie tylko jako element tradycji, ale również jako źródło konkretnych korzyści zdrowotnych.Wystąpienie odbyło się w ramach XII Dnia Odkrywców Kampusu Ochota Uniwersytetu Warszawskiego – wydarzenia, które co roku przybliża naukę w przystępny sposób, łącząc różne dziedziny: od biologii i chemii, przez fizykę i matematykę, po nauki o człowieku i środowisku.Jeśli interesuje Cię:– jak jedzenie wpływa na organizm,– czym naprawdę są „superfoods”,– jakie właściwości mają popularne warzywa,– jak nauka tłumaczy codzienne wybory żywieniowe,ten wykład jest dla Ciebie.dr Agnieszka Mroczek - od lat prowadzi zajęcia dydaktyczne z biochemii, biotechnologii i farmakognozji na Wydziale Biologii Uniwersytetu WarszawskiegoJeśli chcesz wspierać Wszechnicę w dalszym tworzeniu treści, organizowaniu kolejnych #rozmówWszechnicy, możesz:1. Zostać Patronem Wszechnicy FWW w serwisie https://patronite.pl/wszechnicafwwPrzez portal Patronite możesz wesprzeć tworzenie cyklu #rozmowyWszechnicy nie tylko dobrym słowem, ale i finansowo. Będąc Patronką/Patronem wpłacasz regularne, comiesięczne kwoty na konto Wszechnicy, a my dzięki Twojemu wsparciu możemy dalej rozwijać naszą działalność. W ramach podziękowania mamy dla Was drobne nagrody.2. Możesz wspierać nas, robiąc zakupy za pomocą serwisu Fanimani.pl - https://tiny.pl/d9wz-p96Jeżeli robisz zakupy w internecie, możesz nas bezpłatnie wspierać. Z każdego Twojego zakupu średnio 2,5% jego wartości trafi do Wszechnicy, jeśli zaczniesz korzystać z serwisu FaniMani.pl Ty nic nie dopłacasz!3. Możesz przekazać nam darowiznę na cele statutowe tradycyjnym przelewemDarowizny dla Fundacji Wspomagania Wsi można przekazywać na konto nr:33 1600 1462 1808 7033 4000 0001Fundacja Wspomagania WsiZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/#zdrowie #biologia #burak #buraki #ćwikła #barszcz #superfood #kuchania #żywienie #nauka