Z miłości do gór

Ciemność to dziś towar luksusowy. I choć Tatry wciąż należą do miejsc, gdzie można doświadczyć naturalnie ciemnego nieba, problem zanieczyszczenia światłem ich nie omija.

Co mają wspólnego światła latarek i nietoperze? Dlaczego nocny turysta z czołówką może być problemem dla zwierząt? I dlaczego w TPN obowiązuje zakaz poruszania się po szlakach - i oczywiście poza nimi - od zmierzchu do świtu?

O ciemności, sztucznym świetle i ich znaczeniu dla tatrzańskiej przyrody Bartek Solik rozmawia z dr Marcinem Warchałowskim z Muzeum Tatrzańskiego w Zakopanem.

Posłuchaj kolejnego odcinka podcastu „Z miłości do gór” w ramach nowej serii „Świadomi Tatr”. W jej ramach powstaną aż 42 odcinki.

Scenariusz, nagrania, montaż: Bartek Solik

___

Projekt realizowany jest w ramach Funduszy Europejskich na Infrastrukturę, Klimat i Środowisko FENX.01.05 Ochrona przyrody i rozwój zielonej infrastruktury, Typ FENX.01.05.4 Rozwój zdolności i usprawnianie zarządzania obszarami chronionymi Bazy edukacyjnej w parkach narodowych, Priorytet FENX.01 Wsparcie sektorów energetyka i środowisko.

Kiedy ostatnio widziałeś naprawdę ciemne niebo? W miastach coraz trudniej dostrzec gwiazdy. 

W nowym odcinku podcastu „Z miłości do gór” Bartek Solik rozmawia z Jakubem Gryglem, astrofotografem i astronomem obserwacyjnym. Wspólnie przyglądają się nocnemu niebu nad Tatrami i temu, co możemy zobaczyć, gdy nie przeszkadza nam nadmiar sztucznego światła.

Niektóre obszary Tatr należą do miejsc, gdzie naturalną ciemność wciąż można zachować. Dlaczego jej ochrona jest tak ważna i co jej zagraża? Jak mierzy się natężenie sztucznego światła i co takie pomiary pokazują w Kuźnicach?

Posłuchaj kolejnego odcinka podcastu „Z miłości do gór” w ramach nowej serii „Świadomi Tatr”. W jej ramach powstaną aż 42 odcinki.

Scenariusz, nagrania, montaż: Bartek Solik

___

Projekt realizowany jest w ramach Funduszy Europejskich na Infrastrukturę, Klimat i Środowisko FENX.01.05 Ochrona przyrody i rozwój zielonej infrastruktury, Typ FENX.01.05.4 Rozwój zdolności i usprawnianie zarządzania obszarami chronionymi Bazy edukacyjnej w parkach narodowych, Priorytet FENX.01 Wsparcie sektorów energetyka i środowisko.

Co dzieje się ze ściekami, kiedy z toalety korzystamy nie w mieście, ale w schronisku w Tatrach? To, co na co dzień wydaje się oczywiste, w górach oznacza spore wyzwanie. Jak poprowadzić kanalizację przez trudny, skalisty teren i zapewnić sprawne działanie całego systemu?

W nowym odcinku podcastu „Z miłości do gór” zaglądamy za kulisy gospodarki ściekowej tatrzańskich schronisk. W zrozumieniu tematu pomaga nam Marcin Strączek-Helios, leśniczy Obwodu Ochronnego Kuźnice. O tym, co kanalizacja oznacza w praktyce dla schronisk, opowiadają także Stanisław Majerczyk, kierownik schroniska PTTK na Hali Kondratowej, oraz Anna Krupa, kierowniczka schroniska PTTK w Dolinie Roztoki.

Bo największe wyzwania związane z prowadzeniem schroniska nie zawsze są tymi, które widzą turyści.

Posłuchaj kolejnego odcinka podcastu „Z miłości do gór” w ramach nowej serii „Świadomi Tatr”. W jej ramach powstaną aż 42 odcinki.

Scenariusz, nagrania, montaż: Bartek Solik

___

Projekt realizowany jest w ramach Funduszy Europejskich na Infrastrukturę, Klimat i Środowisko FENX.01.05 Ochrona przyrody i rozwój zielonej infrastruktury, Typ FENX.01.05.4 Rozwój zdolności i usprawnianie zarządzania obszarami chronionymi Bazy edukacyjnej w parkach narodowych, Priorytet FENX.01 Wsparcie sektorów energetyka i środowisko.

Czy wiesz, ile fotopułapek podgląda codzienne życie mieszkańców Tatrzańskiego Parku Narodowego? To jedno z pytań, na które odpowiada nowy odcinek podcastu “Z miłości do gór. 

Tym razem Bartek Solik wyrusza w teren z Jarosławem Rabiaszem z Zespołu Badań i Monitoringu TPN. Jarek zajmuje się m.in. przeglądaniem materiałów z fotopułapek oraz zbieraniem w terenie materiału, który pomaga badaczom lepiej poznawać dzikie zwierzęta - w tym ich odchodów.

Które z tatrzańskich zwierząt najbardziej interesują się fotopułapkami? Które potrafią zepsuć sprzęt? I co słyszą niekiedy pracownicy, gdy na fotopułapce nagra się… turysta?

Posłuchaj kolejnego odcinka podcastu „Z miłości do gór” w ramach nowej serii „Świadomi Tatr”. W jej ramach powstaną aż 42 odcinki.

Scenariusz, nagrania, montaż: Bartek Solik

___

Projekt realizowany jest w ramach Funduszy Europejskich na Infrastrukturę, Klimat i Środowisko FENX.01.05 Ochrona przyrody i rozwój zielonej infrastruktury, Typ FENX.01.05.4 Rozwój zdolności i usprawnianie zarządzania obszarami chronionymi Bazy edukacyjnej w parkach narodowych, Priorytet FENX.01 Wsparcie sektorów energetyka i środowisko.

Maria i Magdalena wychodzą w teren razem, ale każda szuka czegoś innego. Maria Król prowadzi nas do źródła Koziarczyska, gdzie sonda regularnie zapisuje dane o stanie i temperaturze wody. Magdalena Sitarz szuka z kolei śladów obecności dzikich zwierząt – od kuraków po wilki i rysie – i zbiera materiał do dalszych badań.

W Tatrach wiele ważnych informacji o przyrodzie kryje się w tym, co na pierwszy rzut oka łatwo przeoczyć. Co możemy dzięki temu wiedzieć o tatrzańskich wodach i dzikich zwierzętach? Jak wygląda praca Zespołu Badań i Monitoringu TPN i do czego służą zbierane przez niego dane?

Posłuchaj kolejnego odcinka podcastu „Z miłości do gór” w ramach nowej serii „Świadomi Tatr”. W jej ramach powstaną aż 42 odcinki.

Scenariusz, nagrania, montaż: Bartek Solik

___

Projekt realizowany jest w ramach Funduszy Europejskich na Infrastrukturę, Klimat i Środowisko FENX.01.05 Ochrona przyrody i rozwój zielonej infrastruktury, Typ FENX.01.05.4 Rozwój zdolności i usprawnianie zarządzania obszarami chronionymi Bazy edukacyjnej w parkach narodowych, Priorytet FENX.01 Wsparcie sektorów energetyka i środowisko.

Z góry wygląda jak szara wstążka zatopiona w morzu zieleni. Otwarta w 1902 roku droga Oswalda Balzera od ponad stu lat łączy Zakopane z Morskim Okiem.

Ta trasa to jednak coś więcej niż dojazd. Przecina Tatrzański Park Narodowy, a tuż obok szosy toczy się ciche życie rysi, wilków, jeleni i setek innych gatunków, zwykle niewidoczne z okna samochodu.

W nowym odcinku podcastu „Z miłości do gór” z serii „Świadomi Tatr” o bliskim sąsiedztwie drogi i lasu opowiadają leśniczy Piotr Krzan i były dyrektor TPN Paweł Skawiński.

Posłuchaj kolejnego odcinka podcastu „Z miłości do gór” w ramach nowej serii „Świadomi Tatr”. W jej ramach powstaną aż 42 odcinki.

Scenariusz, nagrania, montaż: Bartek Solik

___

Projekt realizowany jest w ramach Funduszy Europejskich na Infrastrukturę, Klimat i Środowisko FENX.01.05 Ochrona przyrody i rozwój zielonej infrastruktury, Typ FENX.01.05.4 Rozwój zdolności i usprawnianie zarządzania obszarami chronionymi Bazy edukacyjnej w parkach narodowych, Priorytet FENX.01 Wsparcie sektorów energetyka i środowisko.

Po raz pierwszy do pracy w leśniczówce Wanta przyjechał 30 lat temu pożyczonym od mamy małym Fiatem. Grzegorz Bryniarski, leśniczy obwodu ochronnego Morskie Oko, wspomina: „Dziennie było tu 4-5 tysięcy dzieci z wycieczek szkolnych. Gubiły się notorycznie i trzeba było ich szukać”.

Przez ten czas „maluchy” zniknęły z polskich dróg, a ruch w rejonie Morskiego Oka wzrósł dwukrotnie, do prawie miliona turystów rocznie. Jak radzą sobie pracownicy parku, gdy na szlaku jest 13 tysięcy osób? Taki tłum to także konkretne koszty. Na co idą pieniądze z biletów? Między innymi o tym opowiada leśniczy Grzegorz.

Posłuchaj kolejnego odcinka podcastu „Z miłości do gór” w ramach nowej serii „Świadomi Tatr”. W jej ramach powstaną aż 42 odcinki.

Scenariusz, nagrania, montaż: Bartek Solik

___

Projekt realizowany jest w ramach Funduszy Europejskich na Infrastrukturę, Klimat i Środowisko FENX.01.05 Ochrona przyrody i rozwój zielonej infrastruktury, Typ FENX.01.05.4 Rozwój zdolności i usprawnianie zarządzania obszarami chronionymi Bazy edukacyjnej w parkach narodowych, Priorytet FENX.01 Wsparcie sektorów energetyka i środowisko.

Jesienią 2007 roku w rejonie Iwaniackiej Przełęczy turyści spotkali młodego niedźwiadka. Zaczęli dokarmiać go kanapkami i słodyczami, a zwierzę poszło za nimi. Gdy jedzenie się skończyło, a niedźwiadek nie chciał odejść, utopili go w płytkiej wodzie. Wymyślili też nieprawdopodobną historię.

Jak udało się odtworzyć przebieg tamtych zdarzeń? Co sąd orzekł wobec sprawców? I co ma z tym wspólnego wyrzucony przy szlaku pomidor?  O tym opowiadają wicedyrektor TPN Filip Zięba, strażnik Piotr Łukaszczyk i były dyrektor TPN Paweł Skawiński.

Posłuchaj kolejnego odcinka podcastu „Z miłości do gór” w ramach nowej serii „Świadomi Tatr”. W jej ramach powstaną aż 42 odcinki.

Scenariusz, nagrania, montaż: Bartek Solik

___

Projekt realizowany jest w ramach Funduszy Europejskich na Infrastrukturę, Klimat i Środowisko FENX.01.05 Ochrona przyrody i rozwój zielonej infrastruktury, Typ FENX.01.05.4 Rozwój zdolności i usprawnianie zarządzania obszarami chronionymi Bazy edukacyjnej w parkach narodowych, Priorytet FENX.01 Wsparcie sektorów energetyka i środowisko.

Wiosną 1987 roku niedźwiedzica Magda zaczęła regularnie odwiedzać schronisko w Roztoce, wabiona resztkami jedzenia. Z czasem przestała bać się ludzi i coraz śmielej wracała po kolejne łatwe posiłki. Konsekwencje okazały się tragiczne…

Historię Magdy przypominamy w nowym odcinku podcastu Z miłości do gór z serii Świadomi Tatr. Dr Paweł Skawiński wyjaśnia w nim też, dlaczego przy szlakach w Tatrach nie ma koszy na śmieci i jak papier po kanapce, skórka banana czy nawet rozgnieciony pomidor potrafią uruchomić dramatyczny ciąg zdarzeń. Bo każde dokarmianie dzikich zwierząt – i z dobrego serca, i nieświadomie, na przykład przez pozostawianie w parku odpadków i śmieci – ostatecznie wyrządza im krzywdę.

Posłuchaj kolejnego odcinka podcastu „Z miłości do gór” w ramach nowej serii „Świadomi Tatr”. W jej ramach powstaną aż 42 odcinki.

Scenariusz, nagrania, montaż: Bartek Solik

___

Projekt realizowany jest w ramach Funduszy Europejskich na Infrastrukturę, Klimat i Środowisko FENX.01.05 Ochrona przyrody i rozwój zielonej infrastruktury, Typ FENX.01.05.4 Rozwój zdolności i usprawnianie zarządzania obszarami chronionymi Bazy edukacyjnej w parkach narodowych, Priorytet FENX.01 Wsparcie sektorów energetyka i środowisko.

Wiosną 2015 roku oczy przyrodników z całej Europy zwróciły się na 5-letniego niedźwiedzia z Tatr. Iwo, bo o nim mowa, dokonał czegoś, co wcześniej wydawało się niemożliwe: w ciągu zaledwie trzech tygodni pokonał dystans blisko 400 kilometrów. Przeszedł całą Słowację, Węgry ostatecznie dotarł na Ukrainę, w dzikie rejony Gorganów.

To nie była tylko wędrówka, lecz test wytrzymałości i inteligencji. Iwo trzykrotnie pokonywał główną grań Tatr na wysokościach powyżej 2000 metrów n.p.m. Przepłynął też wielki zbiornik wodny. Jak to możliwe, że wiedzieliśmy o każdym jego kroku? I gdzie Iwo zdjął i porzucił obrożę?

O niedźwiedziu, który stał się legendą, opowiada Filip Zięba, zastępca dyrektora TPN i jeden z czołowych ekspertów zajmujących się niedźwiedziami brunatnymi.

Posłuchaj kolejnego odcinka podcastu „Z miłości do gór” w ramach nowej serii „Świadomi Tatr”. W jej ramach powstaną aż 42 odcinki.

Scenariusz, nagrania, montaż: Bartek Solik

___

Projekt realizowany jest w ramach Funduszy Europejskich na Infrastrukturę, Klimat i Środowisko FENX.01.05 Ochrona przyrody i rozwój zielonej infrastruktury, Typ FENX.01.05.4 Rozwój zdolności i usprawnianie zarządzania obszarami chronionymi Bazy edukacyjnej w parkach narodowych, Priorytet FENX.01 Wsparcie sektorów energetyka i środowisko.