In deze aflevering behandelen we de recente waarneming van een gammaflits, die zich niet aan de regels lijkt te houden. Als u geen idee heeft wat een gammaflits is: geen zorgen, dat leg ik ook uit met mijn gebruikelijk slome stem.

Astronomen ontdekken mysterieuze gammaflits, die anders is dan al zijn voorgangers:

https://www.eso.org/public/netherlands/news/eso2514/

The day long, repeating GRB 250702B: A unique extragalactic transient:

https://iopscience.iop.org/article/10.3847/2041-8213/adf8e1

Fermi Gamma-ray Space Telescope (NASA):

https://fermi.gsfc.nasa.gov/

Fermi Gamma-ray Space Telescope (Wikipedia):

https://en.wikipedia.org/wiki/Fermi_Gamma-ray_Space_Telescope

De Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie.

http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0

In 2022 legde de Webb ruimtetelescoop merkwaardige rode stippen vast. Er is veel gespeculeerd over de ware aard van deze stippen, die trouwens minstens 12 miljard jaar oud moeten zijn. Onlangs publiceerden astronoom Anna de Graaff en collega's een opmerkelijke nieuwe theorie.

“Black Hole Stars” could solve JWST riddle of overly massive early galaxies:

https://www.mpia.de/news/science/2025-06-black-hole-stars

A remarkable Ruby: Absorption in dense gas, rather than evolved
stars, drives the extreme Balmer break of a Little Red Dot at z = 3.5:

https://arxiv.org/pdf/2503.16600

De Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie.

http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0

Zou het kunnen... dat er microscopisch kleine meteorieten gewoon bij u in de dakgoot liggen? Stofdeeltjes die wellicht zelfs ouder dan ons zonnestelsel zijn?

An urban collection of modern-day large micrometeorites:

https://pubs.geoscienceworld.org/gsa/geology/article/45/2/119/195213/An-urban-collection-of-modern-day-large

The atmospheric entry of fine-grained micrometeorites:

https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/maps.13220

How high up are meteors when they begin to glow?

https://earthsky.org/space/at-what-altitude-do-meteors-become-incandescent/

Micrometeorite:

https://en.wikipedia.org/wiki/Micrometeorite

Cosmic dust:

https://en.wikipedia.org/wiki/Cosmic_dust

The classification of micrometeorites:

https://arizona.aws.openrepository.com/bitstream/handle/10150/656407/15566-17919-1-PB.pdf

In search of stardust: amazing micrometeorites and their terrestrial imposters:

https://archive.org/details/insearchofstardu0000lars

Interplanetary dust particles collected in the stratosphere: observations of atmospheric heating and constraints on their interrelationships and sources:

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/11538675/

A Direct Measurement of the Terrestrial Mass Accretion Rate of Cosmic Dust:

https://www.jstor.org/stable/2882575

Sources of cosmic dust in the Earth’s atmosphere:

https://core.ac.uk/download/pdf/74234968.pdf

De afbeelding bij deze aflevering is van Shaw Street en valt onder een Creative Commons Attribution-Share Alike 3.0 Unported license.

De Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie.

http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0

Op 7 september 2021 werd een nieuwe flits zichtbaar in de Northern Sky Survey van de Zwicky Transient Facility. Het gebeuren kreeg de naam SN 2021 yfj. Wat daar speciaal aan was, hoort u in deze aflevering.

New type of supernova ‘looks like nothing anyone has ever seen before,’ astronomer says:

https://edition.cnn.com/2025/08/22/science/new-supernova-discovery

Extremely stripped supernova reveals a silicon and sulfur formation site:

https://www.nature.com/articles/s41586-025-09375-3

Supernova SN2021yfj biedt sterrenkundigen unieke kijk op het binnenste van een stervende zware ster:

https://www.astroblogs.nl/2025/08/21/supernova-sn2021yfj-biedt-sterrenkundigen-unieke-kijk-op-het-binnenste-van-een-stervende-zware-ster/

A cosmic formation site of silicon and sulphur revealed by a new type of supernova explosion:

https://arxiv.org/pdf/2409.02054v1

De Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie.

http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0

De titel van deze aflevering slaat op de chemische formule van wat waarschijnlijk het eerste molecuul in de geschiedenis van dit heelal was: helium hydride of helonium. Dat plusje in de formule zegt ons dat dit een geladen deeltje, een ion, is. Waarom u naar deze verkapte scheikundeles luistert en waarom dat interessant is, zullen we in deze aflevering bespreken.

Scientists just recreated the universe's first ever molecules — and the results challenge our understanding of the early cosmos:

https://www.space.com/astronomy/scientists-just-recreated-the-universes-first-ever-molecules-and-the-results-challenge-our-understanding-of-the-early-cosmos

Chemistry at the Beginning: How Molecular Reactions Influenced the Formation of the First Stars:

https://www.mpi-hd.mpg.de/mpi/en/public-relations/news/news-item/chemistry-at-the-beginning

Molecule from the early Universe:

https://www.mpg.de/13392365/first-astrophysical-detection-of-helium-hydride-ion

Helium hydride ion:

https://en.wikipedia.org/wiki/Helium_hydride_ion

NGC 7027:

https://en.wikipedia.org/wiki/NGC_7027

Experimental confirmation of barrierless reactions between HeH+ and deuterium atoms suggests a lower abundance of the first molecules at very high redshifts:

https://www.aanda.org/articles/aa/full_html/2025/07/aa55316-25/aa55316-25.html

First astrophysical detection of the helium hydride ion:

https://arxiv.org/pdf/1904.09581

De Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie.

http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0

Samen met de planeet Venus draaien wat rotsblokken om de zon. We weten alleen niet hoeveel, omdat deze "co-orbitalen" van Venus lastig te vinden zijn.

Kerkzesoog spin:

https://nl.wikipedia.org/wiki/Kerkzesoog

Eyes on asteroids:

https://eyes.nasa.gov/apps/asteroids/#/home

Planetary Defense at NASA:

https://science.nasa.gov/planetary-defense/

Is Venus hiding dangerous asteroids?

https://phys.org/news/2025-05-venus-dangerous-asteroids.html

The invisible threat - Assessing the collisional hazard posed by the undiscovered Venus co-orbital asteroids:

https://arxiv.org/pdf/2505.15968

Rubin Observatorium:

https://rubinobservatory.org/

NEO Surveyor - Finding asteroids before they find us:

https://science.nasa.gov/mission/neo-surveyor/

De Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie.

http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0

Volstrekt toevallig werd jarenlang onderzoek gedaan aan de atmosfeer van Venus. Dat is toch al te mal. En toch is het echt waar.

Rossby-golven:

https://nl.wikipedia.org/wiki/Rossby-golf

Himawari (bijna) real-time beelden:

https://himawari8.nict.go.jp/

Temporal variation in the cloud-top temperature of Venus revealed by meteorological satellites:

https://earth-planets-space.springeropen.com/articles/10.1186/s40623-025-02223-8

Akatsuki Venus missie:

https://en.wikipedia.org/wiki/Akatsuki_(spacecraft)

The VenSpec suite on the ESA EnVision mission to Venus:

https://meetingorganizer.copernicus.org/EGU2019/EGU2019-8665.pdf

De Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie.

http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0

Dat de aarde steeds sneller om haar as gaat draaien hadden we al eens besproken in deze podcast. Maar betekent dat dan dat we binnenkort de negatieve schrikkelseconde moeten gaan invoeren? Komt dat wel goed?

Earth Will Spin Unusually Quickly in July and August:

https://www.timeanddate.com/news/astronomy/earth-fast-rotation-2025

A Day Is Not Exactly 24 Hours:

https://www.timeanddate.com/time/earth-rotation.html#calc-daylength

Earth is spinning faster, leading timekeepers to consider an unprecedented move:

https://edition.cnn.com/2025/07/21/science/earth-spinning-faster-shorter-days

Lengte van dagen tabel:

https://hpiers.obspm.fr/eop-pc/index.php?index=lod_eclipses&lang=en

A global timekeeping problem postponed by global warming:

https://www.nature.com/articles/s41586-024-07170-0

Should We Expect Further Acceleration of the Earth’s Rotation in the Coming Years?

https://arxiv.org/pdf/2404.06343

De Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie.

http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0

Er bestaat een categorie melkwegstelsels waar de tijd lijkt stil te staan. Onlangs werd eentje, die wel heel erg ver weg van de aarde staat, als zodanig bestempeld. Wat is hier aan de hand?

Apocalypse When? No Certainty of a Milky Way -- Andromeda Collision:

https://arxiv.org/abs/2408.00064

Astronomers discover a galaxy frozen in time for billions of years:

https://www.space.com/astronomy/exoplanets/astronomers-discover-a-galaxy-frozen-in-time-for-billions-of-years-fossil-galaxies-are-like-the-dinosaurs-of-the-universe

INSPIRE: INvestigating Stellar Populations In RElics – IX. KiDS J0842 + 0059: the first fully confirmed relic beyond the local Universe:

https://academic.oup.com/mnras/article/540/3/2555/8154497

NGC 1277:

https://en.m.wikipedia.org/wiki/NGC_1277

Arecibo boodschap:

https://nl.wikipedia.org/wiki/Areciboboodschap

The massive relic galaxy NGC 1277 is dark matter deficient:

https://www.aanda.org/articles/aa/full_html/2023/07/aa46291-23/aa46291-23.html

De Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie.

http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0

Astronomen hebben een ver weg gelegen superzwaar zwart gat waargenomen dat haar omringende materie zo snel verslindt, dat het overtollige massa met bijna een derde van de lichtsnelheid het heelal in schiet.

Coma Berenices:

https://nl.wikipedia.org/wiki/Hoofdhaar_(sterrenbeeld)

Observing the launch of an Eddington wind in the luminous Seyfert galaxy PG1211+143:

https://academic.oup.com/mnras/article/540/3/2530/8159744

This supermassive black hole is eating way too quickly — and 'burping' at near-light speeds:

https://www.space.com/astronomy/black-holes/this-supermassive-black-hole-is-eating-way-too-quickly-and-burping-at-near-light-speeds

De Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie.

http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0