2 จิตตวิเวก

ฝึกจิตโดยใช้ลมหายใจเป็นเครื่องมือ เอาลมหายใจตั้งขึ้นไว้ เอาจิตมารับรู้ สติเกิดขึ้นทันที สติ จิต ลมหายใจอยู่ด้วยกัน สติที่เกิดขึ้นจะทำให้จิตนุ่มนวลลงละเอียดลง มีความแจ่มใสขึ้น จิตที่ละเอียดจะเห็นได้ว่าในช่องทางคือใจนี้มีหลายอย่าง ทั้งสัญญา วิญญาณ ธรรมารมณ์ สิ่งเหล่านี้ไม่ใช่สิ่งเดียวกัน แยกแยะออกมาด้วยอำนาจของสติ แยกแยะแล้วจะเห็นความที่มันพ้นจากกัน นั่นคือวิมุตติ วิมุตติจึงเกิดขึ้นอันเป็นผลของสติที่ตั้งเอาไว้

เมื่อตั้งสติเอาไว้ได้ มีผัสสะมากระทบให้ตั้งจิตเปรียบดั่งดิน อากาศ น้ำ และแผ่นหนัง ตั้งสติไว้กับเมตตาแผ่สวนกระแสไป ด้วยจิตที่ละเอียดเราจะแยกแยะได้ สิ่งนั้นจะไม่เข้ามาในจิตของเรา กิเลสอกุศลจะเข้ามาเกาะจิตที่ละเอียดไม่ได้ จะไกลกันแยกกันไป

Time Index

[03.06] เริ่มต้นการปฏิบัติ โดยการระลึกรู้อยู่กับลมหายใจที่ปริมุขขัง 

[09.15] มโนสังขารกับธรรมารมณ์ละเอียดเหมือนกัน แต่เป็นคนละอย่างกัน ไม่เหมือนกัน

[14.52] พอมาอยู่กับลมหายใจ จะแยกแยะออกว่า ความคิดไม่ใช่จิต การรับรู้ไม่ใช่ความคิดเป็นวิญญาณ การรับรู้กับสิ่งที่ไปรับรู้คนละอย่างกัน สัญญาไม่ใช่ตัวเรา เป็นขันธ์5 มีเหตุมีปัจจัย

[16.11] สัญญากับวิญญาณไม่ใช่ตัวเดียวกัน ถ้าจิตละเอียดจะแยกแยะได้ ครั้งยังเป็นพระโพธิสัตว์ ก็แยกออกเป็น 2 ส่วน คือฝ่ายกุศลธรรมและฝ่ายอกุศลธรรม

[19.33] จิตละเอียดเล็กลง ๆ แจ่มใสขึ้น ๆ เข้มข้นมากยิ่งขึ้น ทำให้ชัดเจนแยกแยะได้ว่าในช่องทางคือใจมีหลายอย่าง แยกแยะออกด้วย สติ บุคคลที่มีสัมมาสติแล้ว สัมมาสมาธิจะเกิดขึ้นได้

[25.45] วิธีละอกุศล จะละได้ต้องมีปัญญาเห็นโทษของมัน

[30.19] พิจารณาตั้งจิตเปรียบเหมือนแผ่นดิน อากาศ ผืนน้ำ แผ่นหนัง

[41.21] จิตที่ละเอียด กิเลสอกุศลเกาะไม่ได้ เกาะไม่ได้ก็ไกลกัน

[43.48] อ่านพระสูตร

Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

ฟังตอนนี้แล้วต้องตอบได้ว่าความคิดนึกที่เกิดขึ้นในช่องทางคือใจ นี่มันไม่ใช่ของฉัน คือมันเป็นสัญญา เป็นความหมายรู้ที่เกิดขึ้นภายนอก ความคิดไม่ดีนี้เป็นกามสัญญา เป็นพยาบาทสัญญา ไม่ใช่เป็นการปรุงแต่งที่เกิดขึ้นจากในจิตของเรา ไม่ใช่จิตตสังขาร แต่เป็นแค่ธรรมารมณ์ ต่างก็เกิดขึ้นในช่องทางคือใจ ถ้าเข้าใจว่ามันเป็นสัญญา ตรงนี้แหละเราจะหยุดมันได้ 

Time Index 

[01.17] เข้าใจธรรมด้วยการปฏิบัติ เริ่มด้วยการตั้งสติ สติปัฏฐาน4 

[13.36] อนุสติ10 

[17.50] เริ่มเรื่องความคิดนึก 

[20.34] จัดหมวดหมู่ออกเป็น 2 ส่วน คือ กุศลธรรมส่วนนึงมี 3 ข้อ อกุศลธรรมก็อีกส่วนนึงมี 3 ข้อ เช่นกัน 

[25.55] แบ่งออกโดยลักษณะของ 2 ส่วน จัดเป็นหมวดหมู่ตามเรื่องของกาม พยาบาท เบียดเบียน 

[30.03] ทำไมมีความคิดดีหรือไม่ดีเกิดขึ้น 

[34.04] ทั้งฝ่ายกุศลหรืออกุศลล้วนมีธาตุของมัน เพราะมีธาตุจึงมีความหมายรู้คือสัญญา หมายรู้ว่ามีอยู่ในโลก หมายรู้ไม่ใช่เป็นการปรุงแต่ง ไม่ใช่กรรมของเรา สิ่งที่รับรู้นั้นคือธรรมารมณ์ ไม่ใช่จิตตสังขาร 

[39.18] จากสัญญาอาจเปลี่ยนเป็นสังกัปปะ เพราะอาศัยกามสัญญาจึงเกิดมีกามสังกัปปะ จากสังกัปปะก็จะมีฉันทะ กามฉันทะเป็นความเร่าร้อน แล้วจึงเกิดการแสวงหากาม/พยาบาท/เบียดเบียน แสวงหาด้วยกาย วาจา ใจ 

[43.59] การแสวงหาเริ่มจากในใจก่อนแล้วมาทางวาจา กาย คืบคลานเนียน ๆ ไล่จากกามธาตุ มาเป็นกามสัญญา กามสังกัปปะ ฉันทะ แสวงหา (พยาบาทและเบียดเบียนก็เช่นกัน) 

[48.05] รู้เขารู้เรา พอเข้าใจในเรื่องโครงสร้างฝ่ายไม่ดีแล้วจะแก้ไขได้ ถ้ารู้ว่าเป็นแค่สัญญา เราจะหยุดมันได้ เพราะตริตรึกไปทางไหน จะทำให้สิ่งนั้นมีพลัง เราจะให้กำลังแก่ฝ่ายไหน 

[58.21 ธรรมารมณ์กับสังขารแยกกันได้ ไม่ใช่ตัวเดียวกัน

Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

เหตุปัจจัยแห่งการตายมีมาก ให้เราระลึกว่ายังมีอกุศลในใจหรือไม่ ถ้ามีให้ละเสีย ถ้าไม่มีให้อยู่ด้วยปิติและปราโมทย์นั้น ให้จิตตั้งอยู่กับสติ รักษาไว้ให้ดีดั่งมีเพชรฆาตคอยตามปั่นคอ การรักษานี้คือการสำรวมอินทรีย์ เราต้องฝึกสติไว้ตอนนี้ เพื่อที่ว่าเมื่อถึงตอนนั้นเราจะยังมีความผาสุกอยู่ได้  “ทำตอนนี้เพื่อที่ว่าตอนนั้นจะได้ไม่ร้อนใจ”

วิธีพิจารณาความตายอีกอย่างหนึ่งคือเรานั้นสำคัญจริงหรือ “ตัวตนความสำคัญ อะไรที่เป็นอัตตา มันไม่มี ถ้าเราพิจารณาความตายอยู่เรื่อย ๆ  ความมัวเมาในชีวิตจะละไปได้”

Time Index

[00.02] มีสติไว้จัดระเบียบของใจ

[11.52] เริ่มการพิจารณาให้สติอยู่กับลม

[18.42] เหตุปัจจัยแห่งความตายมีมาก

[20.35] ชีวิตหลังความตายเป็นอย่างไร

[33.44] รักษาสติให้ดี ดั่งมีเพชรฆาตคอยตามปั่นคอ

[38.42] สติปัฏฐานทั้ง 4 เป็นอาหารของการสำรวมอินทรีย์

[40.33] คนมีบุญเพราะได้มายาก (เต่าตาบอด)

[43.17] เจริญมรณสติคู่ไปกับอนุสติทั้ง10 ตัวเรานั้นสำคัญจริงหรือ

[50:00] ธิดานายช่างทอหูกคือตัวอย่างที่ดีในการเจิญมรณาสติ

Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

สมาธิ กับ นิวรณ์ มันเป็นของที่เข้ากันไม่ได้  อันใดอันหนึ่งอยู่ อีกอันหนึ่งต้องไป ถ้าจะอยู่ทั้ง 2 อัน ก็ต้องอยู่คนละขั้ว

นิวรณ์ คือ เครื่องกางกั้น ทำให้จิตไม่รวมลงเป็นสมาธิมี 5 อย่าง คือ อุทัจจะกุกุจจะ กามฉันทะ พยาบาท ถีนมิทธะ วิจิกิจฉา วิธีแก้ คือ อนุสสติทั้ง 10

Time Index

[05.00] นิวรณ์ 

[10.29] อุทธัจจะ กุกุจจะ 

[20.15] กามฉันทะ 

[27.22] พยาบาท 

[32.24] ถีนมิทธะ 

[38.25] วิจิกิจฉา 

[43.50] ทางแก้ ระลึกถึงอนุสติ10 

Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสแล้วโดยหลายแง่หลายมุมว่า กามทั้งหลาย มีรสอร่อยน้อย มีทุกข์มาก มีเรื่องทำให้คับแค้นใจมาก และมีโทษอย่างยิ่ง เป็นสิ่งที่ควรเปรียบเทียบด้วยท่อนแห่งกระดูก, ควรเปรียบด้วยชิ้นเนื้อ , ควรเปรียบด้วยคบเพลิงหญ้า, ควรเปรียบด้วยหลุมถ่านเพลิง, ควรเปรียบด้วยความฝัน, ควรเปรียบด้วยของยืม, ควรเปรียบด้วยผลไม้, ควรเปรียบด้วยเขียงสับเนื้อ . ควรเปรียบด้วยหอกและหลาว, และควรเปรียบด้วยหัวงูพิษ… (ความอร่อยที่ไม่คุ้มกับความทุกข์)

เพราะกามเป็นเหตุ เพราะกามเป็นเครื่องก่อ เพราะกามเป็นเครื่องให้กระทำ เป็นเหตุเพราะกามนั่นเทียว : คนทั้งหลาย ย่อมประพฤติทุจริตด้วยกาย ด้วยวาจา และด้วยใจ. ครั้นประพฤติทุจริตด้วยกาย ด้วยวาจา และด้วยใจแล้ว, เขาเหล่านั้น ย่อมเข้าถึงอบาย ทุคติ วินิบาต นรก เบื้องหน้าแต่การตาย เพราะการแตกสลายแห่งกาย…(ทุกข์โทษที่เกิดจากกาม)

ถ้าเราเห็นโทษของสิ่งใดสิ่งหนึ่งแล้ว เราจะละกามนี้ได้ เราจะสลัดมันออกไปจากจิตใจของเราได้ เริ่มต้นตั้งสติเอาไว้ มีสมาธิตั้งเอาไว้ เมื่อมีผัสสะมากระทบ มันไม่ได้กระเทือน ไม่ได้ทำให้เรามีกามสุขเกิดขึ้นได้ เพราะว่าเรามีสุขจากสมาธิ มีสุขจากภายในแล้วนั่นเอง

Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.