We horen succesverhalen van mensen die beroemd zijn geworden via YouTube, zoals de Nederlandse Enzo Knol en de Britse Alfie Deyes. Ze verdienen bakken met geld. Maar hoe gaat dat in zijn werk: wat moet je doen om beroemd op YouTube te worden? In deze aflevering verwonderen de mediadoctoren zich over YouTube-sterren. Dit doen we met Koos Zwaan, Associate Lector bij het lectoraat Media, Cultuur en Burgerschap van de Hogeschool Inholland. Koos promoveerde op de carrières van popmuzikanten en heeft verstand van fanculturen.

Dit is een nieuw fenomeen en er is dus nauwelijks onderzoek naar. Van Idols-deelnemers werd ook gezegd dat ze uit het niets beroemd werden. Zwaan onderzocht hen en concludeerde dat deze zangers wel degelijk een voorsprong op anderen hadden. Het verschil met YouTube is dat Idols een traditioneel broadcastmodel is en dat op YouTube de rollen van kijker en producent door elkaar lopen. YouTube is veranderd: vroeger was er meer een participatiecultuur, nu is het meer een geldmachine geworden.

We bespreken hoe de amateurvorm van YouTube geprofessionaliseerd is. De eerdere lage productiewaarde is nu geconstrueerd geraakt. Wat authentiek lijkt, is nu een manier van professionele manier van produceren geworden.

Iris interviewde Alexander ‘Ali’ Spoor. Hij is de Creative Director van het YouTube-kanaal Ditisnormaal. Spoor legt uit hoe hij geld verdient aan zijn filmpjes en wat het verschil is tussen oude en nieuwe media. We bespreken hoe de kennis van de YouTube-community zich verplaatst naar de traditionele media. Zij zijn geïnteresseerd in de manier hoe je jongeren bereikt met reclame. Op YouTube is er een veel directere connectie tussen de ‘ster’ en het publiek. Interactie, gemeenschap en nabijheid spelen daarbij een belangrijke rol.

Folkert maakte een item over YouTube-ster Enzo Knol. Fans prijzen hem om zijn alledaagsheid, maar wat houdt dat precies in? Er is een spanning tussen een ster zijn en net zo zijn als je fans. Dit gaat erom in hoeverre je erin slaagt een gevoel van authenticiteit neer te zetten. Bij YouTube lijkt de kloof tussen de persoon en de persona van de ster heel klein.

We concluderen dat om een YouTube-ster te worden, je goed moet zijn in de constructie van alledaagsheid terwijl je tegelijkertijd heel professioneel moet zijn. Lekker gewoon jezelf blijven en doen alsof het allemaal niet geconstrueerd en gecommercialiseerd is, is het cynische advies van de mediadoctoren.

Links bij deze uitzending:

Henry Jenkins over participatiecultuur

Paper van Ruth Coulis over YouTube-celebrities en de YouTube-gemeenschap 

Onderzoek van Koos Zwaan naar Idolskandidaten