به عبارت دیگر

حزب دمکرات کردستان ایران یکی از احزاب کرد ایران بود که فراخوان هایشان برای اعتراض واعتصابات استقبال شهروندان کرد را به دنبال داشت. آیا این حزب حاضر خواهد بود با چهره‌های مخالف برای فردای پس از جمهوری اسلامی همکاری کند؟ آیا آنها حاضرند با رضا پهلوی ائتلاف کنند؟ گفت‌وگو‌ی ویژه با مصطفی هجری؛ رئیس اجرایی حزب دمکرات کردستان ایران

مدت کوتاهی بعد از سرکوب خشن اعتراض‌ها به کشته شدن مهسا امینی در خیابان‌های ایران، هشت تن از وکلای شناخته شدهٔ ایرانی در بیانیه‌ای درخواست‌هائی، از جملهٔ تشکیل یک کمیسیون حقیقت‌یاب و قطع روابط دیپلماتیک با ایران را به شورای حقوق بشر سازمان ملل و دیگر محافل بین المللی ارائه کردند. مهمان این برنامه به عبارت دیگر، سعید دهقان، وکیل حقوق بشر و عضو اتحادیه بین‌المللی وکلا و یکی از آن هشت وکیل که آن بیانیه را صادر کردند، می‌گوید از جملهٔ این خواست‌ها تشکیل یک کمیسیون حقیقت‌یاب و قطع روابط دیپلماتیک کشورها با ایران بود: «کمیته حقیقت‌یاب باید شکل می‌گرفت، چون اغلب مردم ایران یا دادخواه بودند یا دادخواه شدند یا دادخواه می‌شند. ... وقتی مردم می بینند امر دادخواهی که قرار بود حق مسلم شهروندان باشه در کشور ما جرم‌انگاری ‌شده، خوب پایان دادخواهی در مراجع داخلی میشه آغازش در مراجع بین‌المللی». سعید دهقان در برنامه به عبارت دیگر این هفته.

مهرزاد بروجردی، استاد و پژوهشگر تاریخ و علوم سیاسی در دانشگاه های امریکا که کتاب‌های متعددی، بویژه درباره شرایط سیاسی-اجتماعی ایران منتشر کرده، با اشاره به اعتراضات چند ماه گذشته که با کشته شدن مهسا امینی در بازداشت گشت ارشاد شروع شد و به سرعت گسترش یافت، می‌گوید «ما امروز به جایی رسیده‌ایم که نه حکومت توانایی فائق شدن به خواسته‌های مردم را داره و نه مردم توان به زیر کشیدن حکومت را» و ادامه می‌دهد: « ما محکوم به پیروزی نیستیم. بنابراین اگر اپوزیسیون کارتهای خودش را خوب بازی نکنه، میشه به این چشم‌انداز نگاه کرد که جمهوری اسلامی کماکان...می‌تونه ادامه پیدا بکنه». آیا به نظر او این خیزش، آغاز یک انقلاب است؟ مهرزاد بروجردی مهمان این برنامه به عبارت دیگر این هفته.

بعد از حمایت کشورهای غربی از معترضان ایرانی در چند ماه گذشته و محکوم کردن سرکوب گسترده و اعدام برخی از آنها و همچنین به دنبال همکاری نظامی ایران با روسیه در جنگ اوکراین روابط ایران و غرب، بویژه ایران و آمریکا بیش از پیش تیره شد. تلاشهای دولت جو بایدن برای احیای توافق برجام هم به بن بست خورده و بر اساس گزارش‌های دولت‌های غربی، دولت ایران بیش از پیش اورانیوم را غنی می‌کند و به ساخت بمب هسته‌ای نزدیکتر می‌شود. این برنامه به عبارت دیگر اختصاص یافته به گفت‌و‌گوی استیون سکر از برنامه هارد تاک بخش جهانی بی‌بی‌سی با رابرت مالی، نماینده ویژه آمریکا در امور ایران که در آن او از جمله از او می‌پرسد چرا آمریکا بیش از این از معترضان ایرانی حمایت نکرد، این دولت در مقابله با ایران چه در سر دارد و آیا امسال، سال رویارویی جدی با ایران است؟

آلن اکباتانی که در زمان انقلاب با افکار مائوئیستی فعال سیاسی‌ بود، در دهه شصت به اعدام محکوم اما با پا درمیانی آیت الله منتظری، حکم اعدامش لغو شد. او بعدها از چپ کناره گرفت، به امریکا رفت، و امروز از گذشته سیاسی خود فاصله گرفته و بعنوان یک کنشگر سیاسی برای یک حکومت سکولار- دموکرات با اقتصاد آزاد درحاشیه جریانات اعتراضی نوین داخل کشور فعال است: «جنبش انقلابی آینده ایران از داخل رقم می‌خوره، یعنی ما در خارج کشور بعنوان یک پشتیبان عمل خواهیم کرد». و «گروههای سیاسی، أحزاب سیاسی گذشته ایران همه کهنه شدند...از اون قالب‌ها باید رها بشند ... و با این نسل جدید پیوند برقرار بکنند». آینده اعتراضات ایران از نگاه آلن اکباتانی در گفت‌و‌گو با عنایت فانی در برنامه به عبارت دیگر.

جواد خادم، عضو کابینهٔ شاهپور بختیار و فعال سیاسی که بعد از شروع اعتراضات اخیر از اظهارات رئیس قوهٔ قضائیه جمهوری اسلامی در مورد بازشدن باب گفت‌وگو استقبال کرده بود، می‌گوید: «شما اگر به تاریخچه سیستم‌های توتالیتر نگاه کنید، در یک مقاطعی که نزدیک به فروپاشی می‌شند، به احتمال خیلی زیاد حاضر هستند باب مذاکره را باز کنند». و به دنبال آن می‌پرسد: «چرا فعالین سیاسی که حداقل ۱۲۰ روزه ...مرتب دارن این شعارها را می‌دن، چرا بدنه جامعه را نتونسته تکون بده؟». آیا او با وجود ادامهٔ خشونت حکومتی و اعدام معترضان هنوز معتقد به گفت‌و‌گو با حکومت است؟ جواد خادم در گفت‌و‌گو با عنایت فانی در برنامه به عبارت دیگر .

آیا انقلاب اسلامی ایران که حالا چهل و چهار سال از عمر آن می‌گذرد برای همه بانیان و یاوران اولیه آن به اهداف خود رسیده است؟‌ حجت‌الاسلام حسن فرشتیان، حقوقدان و نواندیش دینی در سال ۱۳۵۷ طلبه‌ای جوان و انقلابی و از پیروان پروپاقرص آیت‌الله خمینی و انقلاب بود. او که امروز به قول خودش با نظام برخاسته از انقلاب زاویه‌دار است و در خارج از ایران زندگی می‌کند، می‌گوید: "دغدغه اولیه ما آزادی و دمکراسی نبود در انقلاب ۵۷... شاید من در اون زمان بیشتر به سمت عدالت بودم...ولی شاید غافل بودم که اجرای عدالت بدون آزادی ممکن نیست". گفت‌و‌گوی عنایت فانی با حجت‌الاسلام حسن فرشتیان در این برنامه به عبارت دیگر.این گفت‌و‌گو اولین بار در بهمن سال ۱۳۹۹پخش شده است

چرا پس از گذشت ۴۲سال از انقلاب اسلامی بین حکومت و بخش بزرگی از جامعه در ایران بی‌اعتمادی ایجاد شده و کار به تظاهرات و سرکوب خیابانی کشیده است؟ حسین قاضیان، جامعه‌شناسی که پژوهش‌های میدانی در سنجش افکار عمومی در مرکز کارش قرار دارند، معتقد است که: 'سرکوب در جمهوری اسلامی گریزناپذیر شده....حکومت در ایران نماینده خاص اکثریت نیست...این چیزی است که هم حکومت می‌دونه و هم مردم می دونن' و ' دمکراسی ....یک سیمرغی سر قله قافی نیستش که ما در را باز کنیم و ببینیم که اِه سیمرغ دمکراسی اونجا نشسته و منتظر ماست...'. حسین قاضیان مهمان این برنامه به عبارت دیگر است. این گفت‌وگو اولین بار در سال ۱۳۹۹ پخش شده است.

روح‌انگیز شریفیان، روانشناس و نویسنده چندین رما‌ن‌ که اولین داستانش با عنوان «چه کسی باور می کند؛ رستم» برندهٔ جایزهٔ گلشیری شد، می‌گوید اگرچه حسرت کسانی را می‌خورد که به زبان‌هایی می‌نویسند که در آن از سایه سانسور و خود سانسوری خبری نیست، اما سانسور نویسنده را زیرک می‌کند:‌ «من یاد گرفتم که حرف‌ام را...چطوری بزنم. صحنه‌های عاشقانه توی کتابهام را طوری می‌نویسم که هر خواننده‌ای می‌تونه بفهمه اما هیچ حرفی که سانسور بخواد بشه درش وجود نداره». این نویسنده ساکن انگلستان که با حسرت از ایران یاد می کند معتقد است: «مهاجرت یک چیزیه که شروع میشه ولی تموم نمیشه و هیچوقت شما را رها نمی‌کنه. روح‌انگیز شریفیان مهمان این برنامه به عبارت دیگر است.

نیره توحیدی؛ استاد دانشگاه در آمریکا و پژوهشگر امور زنان و جنسیت در گفت‌و‌گو با عنایت فانی می‌گوید حرکت‌های اعتراضی اخیر در ایران که برخی آن را انقلاب زنانه نامیده‌اند، ریشه‌‌ای طولانی در تاریخ معاصر ایران دارد: «این نتیجه شاید بشه گفت حداقل ۱۱۶ سال مبارزه زنان برای حقوق اولیه‌شون بوده... اتفاق به این بزرگی یک شبه نبود... پیشینه داشت، بخصوص پیشینه این ۴۳ سال». او همچنین باور دارد که اگرچه این اعتراض‌ها بدون رهبری و برنامه مشخص است، اما مانیفست خود را دارد: «مانیفست این جنبش ترانه برای‌یه شروین حاجی‌پوره، به زبان بسیار ساده اما ملموس». نیره توحیدی مهمان این برنامه به عبارت دیگر است.