คนที่ชอบให้ทานแต่ไม่เข้าใจเรื่องอย่างนี้ดีมักจะถือเอาความชอบใจของตนเป็นประมาณ หากว่าตนชอบใจหรือนับถือแล้วก็ยินดีให้โดยไม่คิดหน้าคิดหลัง ไม่พิจารณาให้ถ่องแท้เสียก่อนว่าควรให้หรือไม่ควรให้อย่างไร จึงมักจะให้แก่คนที่ไม่ควรให้ แต่คนที่ควรให้กลับเสียดาย ไม่ยอมให้ อย่างนี้แหละที่มักจะเดือดร้อนในภายหลัง

เช่นพ่อแม่ที่ยกสมบัติให้แก่ลูกๆ โดยไม่เลือกไม่คิดให้ดีเสียก่อน ถือเอาความรักเป็นเกณฑ์ จึงมักจะเสียใจและเดือดร้อนในภายหลัง เพราะถูกลูกทอดทิ้งไม่ดูดำดูดี ต้องอยู่อย่างโดดเดี่ยวอ้างว้าง ไม่มีใครมาเป็นเพื่อนแก้เหงายามแก่เฒ่า

จากหนังสือ ธรรมสารทีปนี

วบรวมจากหนังสือ บทธรรมนำชีวิต โดย พระมหาโพธิวงศาจารย์ ทองดี สุรเตโช ผู้อ่าน Tim

สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า มิได้ทรงสอนให้ใช้ตา หรือมังสะจักษุ เพื่อมองคนอื่น แล้วนำมาวิจารณ์ติชม หรือแนะนำตักเตือนให้เค้า แก้ไขข้อเสียหาย ข้อบกพร่องฝ่ายเดียวเท่านั้น แท้จริงแล้ว ทรงสอนว่าคนเราควรหันกลับมามองดูตัวเอง แล้วให้วิพากษ์วิจารณ์ตัวเอง ตักเตือนตัวเองดูกันบ้าง จึงจะถูกต้อง

จากบทเทศนา อัตตโจทนากถา ๒๑ ธันวาคม ๒๕๓๔

รวบรวมจากหนังสือ บทธรรมนำชีวิต โดย พระมหาโพธิวงศาจารย์ ทองดี สุรเตโช ผู้อ่าน J Puu 🦀

เมื่อประกอบการงานในหน้าที่ก็ยินดีเสียสละ ทุ่มเทกำลังกายกำลังใจให้แก่งานอย่างเต็มกำลัง แม้ได้งานที่หนักหรือได้งานมากกว่าคนอื่นก็ไม่ติดใจคิดท้อแท้น้อยอกน้อยใจ ยินดีทำงานนั้นด้วยความเต็มใจ ไม่ทำไปบ่นไป เป็นการฝึกฝนความชำนาญและความสามารถของตัวไปด้วย ทั้งยังจะได้ความภาคภูมิใจเมื่องานสำเร็จ ความหนักเอาเบาสู้ไม่คิดท้อแท้ถอยหลังเช่นนี้ก็จัดเป็นปฏิปทาของคนฉลาดเช่นกัน

จากบทเทศนา ปัณฑิตลักขณกถา ๗ ตุลาคม ๒๕๒๖

รวบรวมจากหนังสือ บทธรรมนำชีวิต โดย พระมหาโพธิวงศาจารย์ ทองดี สุรเตโช ผู้อ่าน J Puu 🦀

ครูบาอาจารย์และมารดาบิดาย่อมเป็นประหนึ่งแบบพิมพ์หรือหุ่นสำหรับหลอมศิษย์และบุตรธิดา แต่ข้อเหล่านี้เป็นของลี้ลับอยู่ ผู้คนจึงมักมองไม่ค่อยเห็น โดยมากมักจะเน้นชมกันเฉพาะที่ปรากฏประจักษ์ตา ไม่ค่อยมองให้ลึกสาวหาเหตุที่มาหรือสิ่งที่อยู่เบื้องหลัง ดังคนที่เห็นพระพุทธรูปที่สวยงามนัก ก็มักจะชมแต่พระพุทธรูปนั้นเท่านั้น หาได้นึกไปถึงช่างปั้นช่างหล่อพระพุทธรูปองค์นั้นว่ามีความดีมีฝีมือไม่

คนเราก็เช่นกัน มักจะชมแต่เจ้าตัวว่าประพฤติดีมีมารยาท มีความกตัญญูรู้คุณคน ไม่ค่อยจะนึกไปถึงครูอาจารย์หรือมารดาบิดาที่ฝึกผู้นั้นให้เป็นอย่างที่เห็น

จากหนังสือ บทธรรมนำชีวิต พระมหาโพธิวงศาจารย์

ผู้อ่าน nhws

ตามธรรมดาผู้มีกิริยามารยาทเสงี่ยมงาม มีความอ่อนน้อม รู้จักเคารพนบน้อมย่อมเป็นที่รักชอบของผู้ที่ได้พบเห็น ไม่มีใครเกลียดใครชังตั้งตัวเป็นศัตรู มีแต่ผู้ยกย่องสรรเสริญ มักจำเริญด้วยยศฐาน์บรรดาศักดิ์ เพราะทุกคนรักใคร่อยากจะชูชุบอุปถัมภ์ค้ำจุน นับเป็นบุญของตัว …

แม้จะมารำลึกว่าตัวเองได้ประพฤติดีปฏิบัติชอบถูกต้องตามสมควรแล้ว จิตใจก็จะผ่องแผ้วปรีดาปราโมทย์ เกิดประโยชน์ที่เรียกว่าธรรมปีติคือความอิ่มเอิบใจ ต่อนั้นไปก็จะอยู่เย็นเป็นสุขทุกขณะเวลา

จากบทเทศนา อปจายนกถา ๒๖ พฤศจิกายน ๒๕๑๘

รวบรวมจากหนังสือ บทธรรมนำชีวิต โดย พระมหาโพธิวงศาจารย์ ทองดี สุรเตโช ผู้อ่าน J Puu 🦀

คนเราแม้บางครั้งจะต้องพึ่งคนอื่นอยู่ก็ต้องพึ่งตัวเองเสียก่อน การพึ่งตัวเองนั้นก็คือการทำตัวเองให้เป็นคนดี ฝึกฝนตัวเองให้มีคุณสมบัติจนสามารถให้ตัวเองพึ่งได้แล้ว ต่อไปผู้อื่นก็จะยื่นมือเข้ามาให้พึ่ง คือผู้มีฐานะที่สูงกว่าก็จะช่วยชักจูงให้สูงขึ้น ผู้มีฐานะต่ำกว่าก็จะช่วยส่งเสริมให้กำลังใจ ผู้มีฐานะเสมอกันก็จะช่วยประคับประคองมิให้ล้ม ดังคำคมที่ว่า คนเราจะดีก็เพราะ

“มีผู้ใหญ่ช่วยดึง มีผู้น้อยช่วยดัน มีคนเสมอกันช่วยประคอง”

จากบทเทศนา ทีปกรณกถา ๒๕ สิงหาคม ๒๕๒๔

รวบรวมจากหนังสือ บทธรรมนำชีวิต โดย พระมหาโพธิวงศาจารย์ ทองดี สุรเตโช ผู้อ่าน J Puu 🦀

อันสมบัติโลกคือปัจจัย ๔ เป็นต้นจะอำนวยสุขให้ได้ก็ต่อเมื่อยังมีชีวิตอยู่เท่านั้น เมื่อยังมีชีวิตอยู่ก็อาจบริโภคใช้สอยได้โดยสะดวก บางอย่างบางชนิดก็อาจพกพาติดตัวไปไหนมาไหนได้

แต่เมื่อผู้นั้นสิ้นชีพวายชนม์ลงแล้ว สมบัติเหล่านี้ก็ตกเป็นของโลก ตกเป็นของกลางประจำโลกต่อไปตามสภาพเดิม ใครจะนำไปก็ไม่ได้ ทั้งไม่ยอมติดตามผู้ใดไปด้วย เพราะผู้สิ้นชีพแล้วจำต้องละสิ่งทั้งปวงไป ผู้ยังมีชีวิตอยู่ก็แบ่งปันกันบริโภคใช้สอยกันต่อไป

รวบรวมจากหนังสือ บทธรรมนำชีวิต โดย พระมหาโพธิวงศาจารย์ ทองดี สุรเตโช ผู้อ่าน J Puu 🦀

เมื่อเราเดินทางผิดติดอยู่กับความประมาทในบางครั้งก็ควรที่จะใช้สติปัญญาคอยสอดส่องดูแลการทำการพูดและการคิดของตัว มิให้เกิดความผิดพลาดบกพร่องต่อไปอีก พยายามทำแต่สิ่งที่ดีอันอยู่ในลักษณะของความไม่ประมาท ชีวิตก็จะสดใส อยู่ในโลกนี้ได้อย่างสบาย ทั้งไม่ควรคำนึงถึงข้อผิดพลาดหรือเรื่องไม่ดีต่างๆ ที่ล่วงมาแล้วของตน ไม่ควรเป็นทุกข์ใจในเรื่องนั้นอีก คำนึงเพียงเพื่อเตือนใจเพื่อทำปัจจุบันให้ดีที่สุดเท่านั้นย่อมเป็นการเพียงพอ

เท่านี้ชีวิตของเราก็จะเป็นชีวิตใหม่ที่สดใสแช่มชื่นตลอดไป

จากบทเทศนา อัปปมาทกถา ๗ กุมภาพันธ์ ๒๕๒๙

รวบรวมจากหนังสือ บทธรรมนำชีวิต โดย พระมหาโพธิวงศาจารย์ ทองดี สุรเตโช ผู้อ่าน J Puu 🦀